Ym don jingkhang ban tih maw, tih shyiap, tang ka jingpynbeit katkum ka aiñ: CM
Shillong, Nailar 25: U Myntri Rangbah Conrad K Sangma ha ka sngi Ba-ar ula ong ba kam pat don satia ka jingkhang ïa ka jingtih maw bad shyiap hapoh ka Jylla bad ïa ka jingtih kat kum ka ain la shah ban bteng hynrei donkam ban ioh jingbit.
Haba jubab ïa ka jingdawa u President ka VPP u Bah Ardent M Basaiawmoit ban weng ïa ka jingkhang tih maw bad shyiap, u Conrad ula pyntip ha Ïingdorbar, “Kam pat don ka jingkhang ban tih maw ne shyiap ha Meghalaya.Ka jingtih kat kum ka ain ka dang shah hynrei dei ban don ïa ka mining lease kaba treikam, quarry permit, Environmental Clearance bad bud ryntih ïa ki kyndon ka tnad Khlaw, Pollution bad Transport”.
Ula ong ba u maw bad u shyiap ki hap hapoh ka minor minerals hapoh ka MMDR Act, 1957, bala teh kyndon da ka Minor Minerals Concession Rules, 2016 bad ka Sustainable Sand Mining Management Guidelines, 2016.
U CM u ong ba ki rules kim shym la ailad ïa ka jingtih kaba rit lane jingtih nala tynrai bad ka MoEFCC kala pynlong kongsan ïa ka Environmental Clearance na ka bynta ki minor minerals khlem da pyniapher ïa ki jingheh ne jingrit ki par ba shim wai.
“Ka Committee bala khlieh da u Symbud Myntri Rangbah kala bishar ïa ki rules bad ki jingtyrwa ban pynlait noh ïa ka rukom tih maw nala tynrai na ki EC barim, hynrei ka Ministry kam shym la pdiang ïa ki haba kdew ïa ka hukum ka Ïingkashari Patna High Court” ula ong.
U Conrad ula ong ba ka Sorkar jong u ka ïakhun na ka bynta ka hok ki trai jaka riewlum ha u snem 2019 bad kala ioh ïa ka hukum jong ka Supreme Court ba ithuh ïa ka hok jinglong trai ki riew shimet, ki Shnong, ki Raid, ki Hima ïa ki jaka kynthup ïa kiba don sha ramew.
“Kane ka Sorkar kan ïai bteng ban shim khia ïa baroh ki ishu bad ka Sorkar Pdeng, ki Iingkashari bad kiwei kiwei khnang ban wad ïa ka lad kaba neh” ula ong haba bynrap ba ka Sorkar kala pynbiang tarajur ïa ka jingïada ïa ka mariang bad ka kamai jakpoh lyngba ka Payment for Ecosystem Services bad spring-shed conservation programme.
Ula ai khublei ïa u bah Ardent ba wanrah ïa ka mat ban ïatai bad ong ba ka Sorkar kan bteng ban aiti lut ha kaban leh eiei na ka bynta ki jingeh ki nongtih par.