Pynkhreh ka jylla ban sdang ïa ka SIR jong ka jingpynrung kyrteng ha ka Electoral Roll

Shillong, Jymmang 12: Ka Jylla Meghalaya ka la pynkhreh ban sdang ïa ka Special Intensive Revision (SIR) jonga thup kyrteng thep Vote ne Electoral Roll bad kan sa sdang ïa ki kam ki jam hadien ba ka Election Commission of India ka la pynmih ïa ka jingpynbna, ong u Chief Electoral Officer u Dr BDR Tiwari hynne ka sngi Baar.
“Haba la pynmih ïa kano kano ka jingpynbna kaba ïadei bad ka Meghalaya da ka Election Commission of India, ngi ngin sa ïaid shakhmat bad kata hi” la ong u Tiwari haba ïakren bad ki nongthoh khubor.“Baroh kan shong lut ha ka ECI”ula ong
Ka SIR kadei kaba kongsan, ka jingpynthikna kaba pura ïa ki kyrteng jong ki nongthep vote bad ka dei kaba la pyndep ruh ha ka jylla Bihar bad ha ki 12 tylli kiwei pat ki jylla, ula ong.
Haba batai shaphang ka jingpynïaid ïa katei ka kam, u Tiwari ula ong, ba kan don ka snem ot kyrteng ïa ki nongshong shnong hapoh jong ka Indian Citizenship Act ka ban sa pyntreikam. “Kaba nyngkong ka dei ka 1 tarik u Naitung 1987. Uno uno uba la kha hapoh ka ri India shwa katei, ki la dei lypa ki nongshong shnong ka ri India lyngba ka jingkha ïa ki” ula ong.
Namar ba ïa ka SIR hapoh Meghalaya ka dei kaba la leh khatduh eh ha u snem 2005, ka Electoral Roll ha u 2004 yn sa pyndonkam ïa ka kum ka Reference Point. “Ka kyrteng jongno jongno ruh kaba mih ha katei ka por, kan long kum ka jingwan hiar pateng (Lineage) ka jongki” la pynshai u Tiwari.
Ula ong, baroh ar ki nongthep vote kiba la don lypa bad kiba dang shu aplai thymmai kiba la palat ïa ka 18 snem ka rta ki hap ban pynshisha ïa ka jingwan hiar pateng ka jongki.
“Ki kmie ki kpa ne ki parad ne meirad ki dei ban dei ki nongthep vote. Ki hap ban pyni ïa ki rekod ïa ki kmie ki kpa ne ki parad ne meirad ryngkat bad ki jingpynshisha ïa ka jinglong trai ka jongki” ula ong. Ka ECI kala dep ban pynmih ïa ka jingpynbna ïa ka thup jong ki kot ki sla kiba lah ban pdiang ban ithuh ïa ka Identity ne jinglong shisha.
“Ka Meghalaya ruh kala long kaba la pynkhreh ban leh ïa ka SIR kat kum ka jingpynbna da ka ECI,” ong u Tiwari.
Da kaba ong, ba ka dei ka rukom leh kaba man la ka por, “Ka SIR ka dei kaba kongsan bha. Ka dei kaba la leh ha kylleng ki jylla. Kane kam dei ka sien kaba nyngkong, ka dei kaba la leh la bunsien hapoh ka ri”.
Halor ka jingpynkhreh, u Tiwari ula ong, ba baroh ki bor pynïaid elekshon ki dei kiba la pynkhreh lypa.
“Ki BLO, Supervisor, ERO, ARO bad baroh kiba khmih ïa ka elekshon ki dei kiba la don lypa lut. Kaei kaei kaba donkam ïa ki nongtrei na ka tnad elekshon, ngi lah long kiba la pynkhreh” ula ong.
Hynrei ula pynpaw pat ba kala don ka jingsuki ha ka ban thung ïa ki Booth Level Agent (BLA) da ki seng saiñ pyrthei hapoh ka jylla.
“Ngi ïai bteng ban kyrpad ïa ki seng saiñ pyrthei ban thung ïa ki BLA hynrei ka jingïaid shakhmat kam shim la long satia kaba biang” ula ong. “Ka pyni ba ki don ïa ka jingshaniah kaba skhem ha ki bor pynïaid ïa ka elekshon. Kham hashwa ruh kim ju don kano kano ka jingujor pyrshah ïa ki bor pynïaid ïa ka elekshon”.
Ka jingkhmih bniah ïa ki jingtip halor ka SIR 2005 ka pyni ïa ka jinglah ban kynthup ïa kiba bun ki jaka. “Ngi lah leh ïa ka Table-Top Exercise bad shem kumba 80% na ki kyrteng ki dei kiba lah dep ban pynshisha hapoh ka jylla. Kane ka long kaba bha, ha kaba ïadei bad ka jylla jong ngi” la ong u Tiwari.
Ha kaba ïadei bad ka jingkynnoh ïa ka jingshah liang, ula ong, “Ngam lah ban kren ei ei halor katei, hynrei kam shym la don kano kano ka jingujor ïa kaba lah ban pynshisha. Baroh kiei kiei ki jia ha ka lynti kaba khuid ba suba, ha ka rukom kaba laitluid ha baroh kawei ka ri. Ngi don ïa ka jingngeit kaba skhem ba kan long katkum ka aiñ”.
U Tiwari ula bynrap ba ka jingthmu ban pynlong ïa ka SIR kan bud hadien ka jingïaid jong ka jinglum ïa ka khanasamari. “Ka jinglum ïa ka Census ne Khanasamari ka dei kaba la ïaid shakhmat katkum ka jingpynbna. Ka jingthmu ban pynlong ïa ka SIR yn sa pynbna ryntih da ka ECI.”