Kum ka par ksiar ñiewkor ki briew nabar ïa ki jaka jngohkai ha Meghalaya
Ka Meghalaya ka dei ka jylla kaba la kyrkhu kyrpang da u Nongbuh Nongthaw a ka mariang kaba itynnad bad kaba kyrpang. Ki lum ba dap da ki khlaw ki btap, ki wah kiba khuid, ki kshaid kiba noh rymphum da ka jingitynnad, ki krem kiba don ka khana, ki shnong kiba pynneh la ka jong ka riti dustur, ki jingtei sahnam u mynbarim bad ka kolshor jong ki jaidbynriew Khasi, Jaintia bad Garo.
Ha kine ki snem, ka kam jngohkai pyrthei ka la kylla long kawei na ki bynta kiba kongsan jong ka ïoh ka kot jong Meghalaya. Ka jylla ka la nang khring da ki phew hajar ngut ki nongwan jngohkai na ki bynta bapher bapher jong ka ri bad na shabar ri. Kane ka jingkiew ka long ka kabu kaba khraw, hynrei ka wanrah ruh ïa ka jingkitkhlieh kaba kham khia.
Ka jingkiew jong ka kam jngohkai pyrthei ka lah ban wanrah bun ki jingmyntoi bad ka lah ruh ban pynmih bun ki kam ïa ki samla, kyntiew ïa ki kam khaïi kiba rit, nangta ban pynïoh jingmyntoi ïa ki nongshong shnong, bad plie lad ïa ki shnong kiba don ha ki jaka jngohkai ban ïoh bynta ha ka ïoh ka kot. Ki homestay, ki restaurant rit, ki nongdie mar tynrai, ki nongïalam ïa ki nongjngohkai, ki nongpynmih jingbam tynrai bad ki nongpynmih ïa ki jingshna kti ki lah ban ïoh jingïarap lyngba ki kam jngohkai pyrthei.
Hynrei, ha ka jingshisha, ka jingbun ki nongjngohkai kam dei ka jingthew kaba biang ban ong ba ka jngohkai pyrthei ka la kiew bha. Ka jingkylli kaba kham kongsan ka long: Ki paidbah jong ka Meghalaya ki ïoh nong neem na kane ka kam?
Lada bun na ka jingïoh na ka jngohkai pyrthei ka leit shabar katba ki paidbah kiba sah ha ki shnong jngohkai kim ïoh bynta, kata ka pynmih jingkylli halor ka jinglong jingïoh bynta kaba ïahap. Ka kam jngohkai pyrthei ka dei ban long ka lad kaba pynïoh jingïarap ïa ki paidbah, ym tang ka lad ban pynmih jingïoh ïa ki katto katne ngut.
Ka jingpynkhlaiñ ïa ka community-based tourism ka dei kawei na ki lynti kiba lah ban wanrah jingkylla. Ki shnong ki dei ban ïoh bynta ha ka jingpynïaid ïa ki jaka jngohkai, bad ki paidbah ki dei ban ïoh bynta ha ki rai kiba ïadei bad ka jingpynroi ïa ki jaka jong ki. Ki samla ha ki shnong ki lah ban shah hikai kum ki nongïalam ïa ki nongjngohkai, ki nongpynïaid homestay, ki nongpynmih mar tynrai bad ki nongpynïaid ïa ki kam shangpyngad.
Kawei pat ka mat kaba donkam bha ka dei ka mariang. Ka mariang ka long ka nongrim jong ka jngohkai pyrthei ha Meghalaya. Lada ki wah ki jaboh, ki khlaw ki shah pynjot, ki kshaid ki shah pynjaboh da ki plastik bad ki jaka jngohkai ki kylla long ki jaka bret jaboh, ka jylla kan duh ïa kajuh ka spah kaba ka pyrshang ban pyni sha ki nongwan jngohkai.
Ka jingpynroi ïa ka jaka jngohkai pyrthei ka dei ban ïaid ryngkat bad ka jingkitkhlieh ïa ka mariang. Ka jingkhuid, ka rukom pynïaid ïa ka jaboh, ka jingpynneh ïa ki khlaw, ka jingïada ïa ki wah bad ki kshaid bad ka jingpynbeit ïa ka jingbun briew ha ki jaka kiba long kiba jem ki dei ban long bynta jong ka jingpynbeit lynti ïa ka jngohkai pyrthei.
Ka jingpynbha ïa ki surok bad ki jingshakri paidbah ka long ruh kaba kongsan. Ki nongwan jngohkai ki khmih ïa ki surok kiba suk ban ïaid, ki jaka sah kiba shngaiñ, ka bording kaba neh, ka um kaba khuid, ki jaka bret jaboh bad ki jingshakri kiba bha. Ka jingitynnad jong ka mariang marwei kam biang lada ka jingwan poi sha ki jaka jngohkai ka long kaba eh.
Ha kajuh ka por, ka Meghalaya ka dei ban sumar bha ïa ka kolshor tynrai. Ka jaka jngohkai kam dei ban kylla long tang ka jingpyni ïa ki riti dustur na bynta ka jingsngewtynnad jong ki nongwan jngohkai. Ki riti, ki rukom im, ki ktien bad ki jingngeit tynrai ki dei ban long hakhmat eh.
Ka long ruh kaba donkam ban pynkhlaiñ ïa ka jinghikai bad jingpynbeit na bynta ki samla. Ka tourism industry ka donkam ïa ki briew kiba la ïoh jinghikai ha ka hospitality, jingïalam ïa ki nongjngohkai, ka jingïada ïa ka mariang, ka digital marketing bad kiwei ki sap kiba ïadei bad ka jngohkai pyrthei. Lada ngi kwah ba ki samla ka jylla kin ïoh bynta ha kane ka kam, ngi dei ban ai ïa ki ïa ka jinghikai kaba biang.
Ka Meghalaya ka don bun ki jaka jngohkai kiba lah ban kyntiew ïa ka jylla sha ka kyrdan kaba kham heh ha ka jngohkai pyrthei. Hynrei, ym dei ban pynkylla ïa baroh ki jaka sha ki jaka jngohkai kiba bun briew. Don ki jaka kiba dei ban neh kum ki jaka jingïada ïa ka mariang bad ki shnong tynrai. Ka jingpynbeit bha ïa kaei kaba lah ban pynroi bad kaei kaba dei ban ïada ka long kaba donkam.