Ki Samla bad ka Imlang Sahlang: Ka Bor, ka Kamram bad ka Lawei (Bah Albert Maring)

0

Ki samla ki dei ka lawei bad ka bor ba rad-bah jong ka imlang sahlang. Ha uwei pa uwei u samla ka shong ka lawei jong ka jaidbynriew bad ka ri baroh kawei. Ka imlang sahlang kaba koit kaba khiah ka shong halor ka rukom ïaid bad ka rukom pyrkhat jong ki samla. Hynrei, ha kane ka juk shai ba ngi im, ki samla ki ïakynduh ïa ki jingeh bad ki jingtynjuh kiba bun jait kiba lah ban kyntiew ne pynjot ïa ka imlang sahlang lada ngim ïada bad ai ïa ka lynti kaba dei.
1. Ka Bhah bad ka Kamram jong ki Samla (The Role of Youth)
Ki samla ki dei ki ka lawei bad ki nongtei ïa ka iing, ka-sem bad ka shnong ka thaw. Ka imlang sahlang ka donkam ïa ka bor ka jabieng bad ka bor met jong ki samla ban kyntiew ïa ka roi ka par. Ki samla ki dei ban long ki nongïalam ha ka ban pyrshah ïa ki kam sniew kum ka bamsap, ka jingdih drok, bad ka jingpynjot ïa ka mariang. Lyngba ka jingmih shakhmat jong ki samla ha ki Dorbar Shnong, ki seng samla (youth clubs), bad ki rynsan bapher bapher, ka imlang sahlang ka ioh ïa ka jingkyrmen kaba thymmai ba lah ban ieng tylli kawei.
2. Ki Jingtynjuh bad Jingeh ha ka Imlang Sahlang (Social Challenges)
Ki samla ki ïakynduh ïa ka jingkhanglad kaba khraw na ka daw ka jingbymioh kam ioh jam (unemployment). Kane ka pynlong ïa bun ki samla ban ngat ha ka jingkyrduh, ka jingsngewlynga (depression), bad ban ngop sha ki kam sniew kum ka jingleh runar ne ka jingdih drok. Nangta pat, ka jingwan tap jong ka juk teknoloji bad ka social media kam shym la ai tang ka jingbha, hynrei ka pynlong ïa bun ki samla ban klet noh ïa la ka riti dustur, kaba pyn sniew ïa ka jingïatylli bad ka jingshongsuk shongshngaiñ hapoh ka imlang sahlang.
3. Ki Lad ban Kyntiew ïa ka Imlang Sahlang (The Way Forward)
Khnang ban pynneh pynsah ïa ka imlang sahlang kaba bha, ki samla ki dei ban thoh bad pynshai pyrshah ïa kine ki jingeh. Ka sorkar bad ki bor shnong ki dei ban wanrah ïa ki lad ai kam ai jam bad ki jinghikai (training) kiba kyntiew ïa ka sap ka phong (skill development) jong ki samla. Ki samla ki dei ban long ki nongtyngkai ïa ki sawdong sawkun, ki nongïada ïa ka ktien bad ka kolshor lajong, bad ki nongïarap ïa kiba duna bor hapoh ka shnong ka thaw.
4. Ki samla bad ka imlang sahlang ki long kiei kiei kiba ïasnoh bad ïaid ryngkat. Haba khlaiñ ki samla, ka imlang sahlang ruh ka long kaba shngaiñ bad kaba bit ba biang. Namarkata to ngin kynmaw ba ka lawei jong ka ri ka shong ha ki kti jong ki samla; haba ngi kyntiew ïa ki samla, ngi la kyntiew ïa ka lawei jong ka imlang sahlang baroh kawei.

Leave A Reply

Your email address will not be published.