Ka thaiñ Himalaya ka ri India ka mad ïa ka jingkylla sor kaba stet hapdeng ki jinglong jingman kiba bun ki jingma

0

New Delhi, Naitung 13: Ka NEC, kaba hap hapoh ka Tnad Development of North Eastern Region (MDoNER), ha ryngkat ka jingïatreilang bad ka NITI Aayog, ka la pynlong ïa ka Stakeholder Consultation on the Hill City Regions Planning Initiative (HCRPI) ha ka 13 tarik Naitung, 2026 ha Auditorium jong ka NEC Secretariat, Shillong. Ka jingïamir jingmut ka pyni ïa u mawmer ba kongsan ban pynbiang ïa ka rukom pynkhreh kam kaba bniah, kaba lah ban ïaleh pyrshah ïa ka jinglong ka suiñbneng bad kaba ïadei bad ka jaka na ka bynta ka jingkyntiew ïa ki jaka sor kaba ïaineh ha kylleng ka thaiñ Himalaya jong ka India (IHR).
Ka thaiñ Himalaya jong ka ri India ka mad ïa ka jingkylla sor kaba stet hapdeng ki jinglong jingman kiba bun ki jingma, ki jaka kiba jynjar, ki jingma kiba nang kiew na ka jinglong ka suiñbneng bad ki jinglong ba kyrpang jong ka imlang sahlang bad ka kolshor.
Ki rukom pynkhreh ïa ki jaka sor ba la rim, kiba la saiñdur nyngkong eh na ka bynta ki jaka madan, bunsien ki duna ha kaba pynbeit ïa ki jingeh jong ki jaka shong jaka sah ha ki thaiñ rilum. Da kaba ithuh ïa kine ki jingeh, ka NITI Aayog ka la sdang ïa ka Hill City Regions Planning Initiative (HCRPI) bad ka la thaw ïa ka Executive Committee on Urban Development in the Indian Himalayan Region ha ka jingïatreilang bad ka North Eastern Council, da kaba wanrah lang ïa ki riewshemphang ha ki kam, ki nongtreikam bad ki nongthaw polisi ban wanrah ïa ka rukom treikam ba ïadei na ka bynta ki jaka sor ha ki thaiñ rilum.
Ka rukom treikam ba la tyrwa ka thmu ban ai jingïalam lynti halor ka jingthmu jong ki thaiñ, ka jingthew ïa ka jong ka mariang ban ïaineh, ka jinglah ban ïaleh pyrshah ïa ka jingkylla ka suiñbneng, ki jingdon jingem kiba lah ban ïaineh, ka jingkiew ka ïoh ka kot, ka jingsynshar, ki lad bei pisa bad ki rukom pyntreikam kiba ïadei bad ki jinglong ba kyrpang jong ki thaiñ rilum.
La pynlong ïa ka jingïamir jingmut bad kito kiba don bynta ha kane ka kam ban ïoh ïa ki jingai jingmut kiba kordor na ki Jylla bad ki Union Territory jong ka thaiñ Himalaya jong ka India na ka bynta ban pynkhreh ïa ka rukom treikam. Ki jingïakren ki la pynleit jingmut ha ki lad bad ki jingeh jong ka jingpynkylla sor ha ki thaiñ rilum, ka jingithuh ïa ki lad jingïarap ba kongsan, ka jingjied ïa ki thaiñ ba lah ban long ki jingpyrshang bad ka jingthaw ïa ka jingpynkhreh kam ba iasamlang na ka bynta ki jaka sor ha ki thaiñ rilum kiba lah ban ïaineh, kiba skhem bad kiba khlaiñ ha ka ïoh ka kot.
La sdang ïa ka prokram da ka jingkren pdiang sngewbha na ka Anna Roy, Programme Director (Managing Urbanization), NITI Aayog, bud sa ka jingkren ba kyrpang na u Satinder Kumar Bhalla, Secretary, North Eastern Council.
Ha ki technical session la don ki jingpynshai na ki riewshem phang kiba pawkhmat ba kynthup ïa ki bynta ba kongsan jong ka jingpynkhreh ïa ki jaka sor kiba ïaineh ha ki thaiñ rilum. Ka Anna Roy ka la batai ïa ka jinglong jingman bad ki jingthmu jong kane ka sienjam, katba u Jagan Shah, Urban Expert, u la pyni ia ki rukom treikam ba bha tam ha ka ri bad kylleng ka pyrthei ha ka jingpynkhreh ia ki jaka sor ha ki thaiñ rilum. U Tikender Singh, Deputy Mayor barim, u la ïamir jingmut ruh halor ka jingsynshar, ka polisi, ka jingpynkhreh ïa ka jaka bad ka ïoh ka kot jong ki thain Himalaya. U Prof. Arup Sarma, IIT, Guwahati, u la ai jingkren halor ka jingthew ia ka bor jong ki nongbah ha ki thain rilum, bad u Snehit Prakash, BORDA Asia, u la iakren halor ka jingai jingshakri ha jaka sor bad ki jingduna ha ki jingdon jingem ha ka thain Himalaya jong ka India.
Hadien ki technical session, ki nongmihkhmat na ki Jylla ba ïashim bynta, ki Union Territory. Ki tnad Sorkar Pdeng, ki jaka pule bad ki kynhun jong ki riewshemphang ki la ai ïa ki jingai jingmut jong ki na ka bynta ban pynkhlain ïa ka rukom treikam ba la tyrwa bad bud sa ki jingïakren ia mir jingmut bad ki jingïalang kylli jingkylli bad jubab ban pynshlur ïa ka jingïasam ia ki jingtip bad jingiatreilang bad kito kiba don bynta ha ka kam hadien ka jingbamja sngi.
La khmih lynti ba ka jingïamir jingmut kan wanrah ïa ki jingai jingmut ba kordor ha kaba iadei bad ki polisi bad kan kyntiew ïa ka jingïatreilang kaba kham khraw hapdeng ki sorkar, ki riewshemphang bad ki jaka treikam na ka bynta ban kyntiew ïa ka jingpynroi sor kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang, kaba lah ban ïakhun pyrshah ïa ka jingkylla ka suiñbneng bad kaba kynthup ïa ka ïoh ka kot ha kylleng ka thaiñ Himalaya jong ka ri India. La pynkut ïa ka prokram da ka jingïalang “Way Forward ” kaba la batai ïa ki sienjam kiba hadien na ka bynta ban pyndep ïa ka Hill City Regions Planning Framework bad ban ithuh ïa ki kam ba ïatreilang ha ki por ban wan na ka bynta ban pyntreikam ïa ka.
Ka North Eastern Council ka dang ïai bteng ban kyrshan ïa ki sienjam pynroi kiba thymmai bad kiba ïaineh kiba kyntiew ïa ka jingroi kaba ryntih ha ka thain katba ki dang pynneh pynsah ïa ka mariang kaba kynduh bun ki jingma, ki jingdon jingem ba riewspah bad ka kolshor kaba kyrpang jong ka thaiñ shatei lammihngi bad ka thaiñ Himalaya kaba ïar jong ka India.

Leave A Reply

Your email address will not be published.