Ai jinghikai ki tnad na NEIGRIHMS halor kumno ban ïada ïa kiba thmu pynïap hi ïalade

0

Shillong, Nailur 13 : Ka Department of Psychiatry bad Department of Community Medicine, NEIGRIHMS, Shillong ha ka 10tarik mynta u bnai ki la pynlong ïa ka prokram pynshai paidbah kum shi bynta jong ka World Suicide Prevention Day 2026.
Ka World Suicide Prevention Day ka dei ka sngi kaba la buh kyrpang ha kylleng ka pyrthei ban pynmih jingtip paidbah halor ka jingpyrshah ïa ka jingpynkut noh ïa ka jingim, bad ban kyntiew ïa ka jingsngewthuh bad jingïatreilang ha ka imlang sahlang, khnang ban pynduna ïa ka jingsngew lehraiñ kaba ïadei bad ki jingeh jong ka koit ka khiah ha ka jingmut jingpyrkhat.
La pynlong ïa kane ka prokram ha Rural Health and Training Centre, NEIGRIHMS, Bhoirymbong, Ri-Bhoi District, kaba long kawei na ki jaka treikam ba kongsan jong ka Institute ban pynpoi ïa ki jingshakri ha ka koit ka khiah bad ki prokram pynshai sha ki paidbah kiba shong ha ki thaiñ nongkyndong jong ka district.
Ki nongshong shnong jong ka thaiñ, kiba la wan sha ka Centre na ka bynta ban ïoh jingïasyllok bad jingsumar na ki doktor, ki la ïashim bynta ha kane ka prokram. Ki nongai jingtip ki kynthup ïa ka Senior Resident Psychiatrist, Dr. Dazelle Sungoh, ka Clinical Psychologist, Kong Kimberly Syiem, baroh ar na ka Department of Psychiatry, bad Dr. Teju, Senior Resident Doctor na ka Department of Community Medicine.
Ka phang pdeng jong ka prokram ka long “Changing the Narrative on Suicide.” Ka jingïalang ka la pynleit jingmut ha kaba pynshai ïa ki paidbah halor ka jingpyrshah ïa ka jingpynkut noh ïa ka jingim, khamtam ha kaba ïadei bad ka jingithuh ïa ki dak kiba paw lyngba ki ktien bad ki jingleh jong u briew, ka jingsngewthuh ïa ki jinglong kiba pynlong ïa u briew ban don ha ka jingma bad ki jinglong kiba lah ban ïada ïa u na kata ka jingma.
La ïathuh ruh ïa ki nongïashim bynta shaphang ki lad ki lynti ban ai jingïarap bad kyrshan ïa ki briew kiba lah ban don ha ka jingma, khnang ba kin ïoh ïa ka jingïarap kaba biang ha ka por kaba dei.
Ban pynpoi ïa ka jingtip sha ki paidbah ha ka rukom kaba kham ïadei bad ki jingdonkam jong ki, la pynlong ïa ka jingïakren ha ki kynhun rit, ha kaba man la ka kynhun ka kynthup kumba saw haduh san ngut ki nongïashim bynta. Kane ka rukom ka la ïarap ban pynlong ïa ki jingïakren kiba jan bad kiba shai, bad ban ai lad ïa ki nongïashim bynta ban kylli jingkylli bad ban ïasam ïa ki jingmut jingpyrkhat jong ki.
Nalor kane, la pynlong ruh ïa ka sensitization session bad ki nongtrei jong ka Health Centre, khnang ban pynkhlaiñ ïa ka jingïatreilang bad jingïasngewthuh jingmut ha kaba ïadei bad ka jingpynmynsaw ïalade (self-harm) bad ka jingpynkut noh ïa ka jingim, lyngba ki lad ki lynti kiba pynleit jingmut sha ka jingïada bad ka jingïarap ha ka por kaba biang.
Ka jingthmu ba kongsan jong kane ka prokram ka long ban pynmyntoi ïa ka imlang sahlang da kaba kyntiew ïa ka jingsngewthuh paidbah halor ki jingeh kiba ïadei bad ka koit ka khiah jong ka jingmut jingpyrkhat bad, khamtam eh, halor ka jingpyrshah ïa ka jingpynkut noh ïa ka jingim.
Ka thong lyngba kane ka prokram ka long ba ki nongshong shnong kin nang tip shuh shuh ïa ki lad jingïarap kiba don ha ka bynta jong ka koit ka khiah jong ka jingmut jingpyrkhat. La ai ruh ïa ka jingtip shaphang ka TELE-MANAS helpline, (https://telemanas.mohfw.gov.in), kaba lah ban pyndonkam da ki briew kiba mad ïa ki jingeh ha ka liang ka jingmut jingpyrkhat ne kiba don ïa ki jingpyrkhat ban pynmynsaw ïalade, khnang ba kin ïoh jingïarap bad jingïasyllok ha ka por kaba donkam.
Ki Department of Psychiatry bad Department of Community Medicine, NEIGRIHMS, ki dang ïaineh ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynshai paidbah bad ki jingshakri kiba ïadei bad ka koit ka khiah jong ka jingmut jingpyrkhat ha ki shnong bad ki paidbah. Ki Department ki dang trei ruh ban pynlong ïa ki prokram kiba kum kine ha kiwei pat ki bynta jong ka jylla ha ki por ban wan.
Kane ka jingïatreilang ka long shi bynta jong ka jingpyrshang jong ka Institute ban ïakhun pyrshah ïa ka jingkiew jong ki jingeh kiba ïadei bad ka koit ka khiah jong ka jingmut jingpyrkhat bad ka jingpyndonkam bakla ïa ki jingdih pynbuaid (substance use disorders) ha kane ka thaiñ, bad ban pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka koit ka khiah bad ka bha ka miat jong ka imlang sahlang.

Leave A Reply

Your email address will not be published.