Ki jingïakhih kiba tyngeh nangne shakhmat kin sa mih : KSC & RDBM
Lada ka sorkar ka dang ïai leh mynthi
Mawkyrwat, Ïaïong 29: Ka jingïai dawa jong ki kynhun bapher bapher ryngkat ki paidbah jong ka thaiñ Mawsynram ban pynïoh ne ban kyntiew noh ïa ka Community & Rural Development Block Mawsynram sha ka Mawsynram Civil Sub Division ka la nang ïai sawa katba nangmih ki sngi bad ïa ki jingïalang ban pynshai paidbah ruh la nang ïaid pynlong ha manla ki jaka.
Kumta halor kane, ka Kynhun ki Sengbhalang kaba hapoh jong ka C&CR Block Mawsynram (KSC&RDBM) ha ka 28 tarik u Ïaïong ki la pynlong ïa ka jingïalang paidbah ha shnong Pongkung, East Khasi Hills District bad kane ka jingpynlong ka long halor ka jingmynthi jong ka sorkar ïa ki mad jingdawa jong ki paidbah ban kyntiew noh ïa ka C&RD Block Mawsynram sha ka Mawsynram Civil Sub Division.
Kane ka Kynhun ki Sengbhalang ha kawei ka shatri ba kynthup ïa ka HANM, KSU, FKJGP, HYC bad ka HUAM namar jong ka jingleh bym suidñiew bad leh meinah jong ka sorkar jylla ïa ki mad jingdawa ba kum ka Kynhun ki Sengbhalang ha ryngkat ki paibah ha kine ki sngi ba la dep ki la pynlong ka jingïalang paidbah kum ha ka shnong Dangar, ha Hadmawdon, ha Lawbah bad mynta ki la pynlong ha shnong Pongkung, East Khasi Hills District ban ai jingpynshai shuh shuh ha paidbah halor kiba bun ki nongrim ba kongsan ïa ka jingdonkam ban ïoh ïa ka Mawsynram Civil Sub Division khnang ba kan long ka jingmyntoi shibun ïa ki paidbah ha kaba ïa dei bad ki kam pynroi hapoh jong ka dong ka thaiñ hi baroh kawei.
Ka Kynhun ki Sengbhalang ha ka jingïalang, ka pynpaw ruh ba lada ka sorkar kam lah ban shimkhia halor ki mad jingdawa jong ki ban pynurlong ïa ki jingkwah jong ki paidbah, na ka liang ki Kynhun kan sa pynlong ka jingïakhieh kaba kham jur ha kine ki sngi ki ban sa wan, kata hadien ban na ka liang jong ki ki la dep ban pynshai paidbah ha baroh ki nongshong shnong kiba hap hapoh jong ka C&RD Block Mawsynram.
Lah ban kdew ïa ki jingshisha ba balei ka Kynhun ki Sengbhalang jong ka Mawsynram C&RD Block kaba kynthup ïa ka HANM, KSU, FKJGP, HYC & HUAM ka pynsawa jur halor kane ka mat jingdawa namar ba naduh u snem 1962, lah pynlong ïa ka Mawsynram Block mynba ka dang don hapoh ka jingsynshar jong ka sorkar Assam bad la pynskhem pat hadien ba ki la ïoh la ka jong ka jylla ba pura bad ki shnong kiba don hapoh jong ka ki long 164 tylli, ka jingdon jong ki nongshong shnong (population) ka long kumba 54 hajar tam, ka jingdon jong kiba lah nang thoh bad pule 58%, namar kata ka la dei kawei na ki Block ba la rim bha hapoh ka Jylla.
Ka Mawsynram C&RD Block ka long ruh kaba la heh la san pura ka karta lada thew ïa ka ryngïeng rynïot bad ka la ih bha hynrei sngewbynñiaw ba ka dur jong ka, ka sah hi kumjuh khlem don jingkylla. Namarkata, kum ka Kynhun ka lah ban kynnoh ba dei ka jingbym kheiñ snep ne matlah jong ka sorkar khlem da phai khmat ne pynleit jingmut ban kyntiew ïa ka thaiñ Mawsynram bad ruh ïa ki jaka khappud kiba marjan jong ka.
Kumta kum ka KSC&RDBM kim don lad shuh da kumwei hynrei ka lynti kaba shah ha ki mynta ka dei tang da ka jingïakhih paidbah katkum ka Riti shynshar paidbah jong ka Ri India, ka ktien ka ong “Ka sur u paidbah ka dei ka sur Blei” bad kim don ka jingartatien ba ha kane ka khep da “Kawei ka Sur kawei ka jingmut” kin lah bn wanrah ïa ka jingkylla. Kum juh ruh kan ka KSC&RDBM ka angnud bad kut jingrnut ban pynkohnguh ïa ka sorkar ba ka dei ban kyntiew kyrdan (Upgrade) ïa ka Mawsynram Block sha ka Mawsynram Civil Sub Division, namar ki katto katne ki jingmyntoi ba kin sa ïoh da ka jingdon jong ka Civil Sub Division: kawei ka long ka jingïoh jingtip (Information) ïa ki kam pynroi ne ki skhim sorkar la ka long na ka Sorkar Meghalaya ne wat na ka sorkar India namar kum ki paidbah nongkyndong ka long kaba eh ban ïoh jingtip kiba kham bniah halor ki skhim jong ka sorkar hynrei da ka jingdon jong ka Civil Sub Division kan pynsuk ban tip bad ïoh jingmyntoi, ka nuksa ka skhim PM Kisan na ka bynta ki nongrep, ki skhim na ka bynta ki SHG, Society etc. Kaba ar ka long na ka bynta ki ‘Skilled Development Program’ ïa ki samla shynrang bad kynthei ban pyntbit ha ki kam ba ki trei bad ka lad aikam aijam. Kaba lai ïa ki case Phoidari la lah ban pynkut (dismiss) da u SDO Civil.
Nangta kaba saw ban pynsuk ban leh ïa ki Birth Certificate, Schedule Tribe Certificate, ki syrnod ban pynshisha (proof documents) kum ki Riewlum ba shong ba sah hapoh ka jylla Meghalaya, ka kyrdan ba la bhah/mang kyrpang ba la pruid dak ha ka Constitution jong ka Ri India kane ka kyrdan kat haduh mynta mynne ka dang treikam la ha ka ïohkam ïohjam ka khaïi ka pateng kumta ter ter bad kaba san ka long ha kaba ïa dei bad ka jingpynrung kyrteng ha ka electoral roll ne EPIC ïa kiba la kot sha ka karta 18 snem shaneng.
Kiba ai jingkren ha kane ka sngi ki kythup ïa u bah James Kharbani, Rangbah Shnong ka Sawsymper Area, u Bonsen Snaitang, President KSU Balat Border Area Circle, u Gilbert Kharraswai, President ka HUAM, u Kyrmenskhem Shangdiar, Working President ka FKJGP South Eastern Zone Mawsynram Block, bad u Kyllang S. Thongni, President ka HANM Central Body.
Ïa ka jingïalang la pynïaid da u bah Drimshon Mawlein, President KSU Sawsymper Circle bad ka jingkren khublei na u Runningstar Kharbani, President ka FKJGP Sawsymper Circle.