Atmanirbhar Med Tech: Ka Nongrim na ka bynta ki lad ai jingsumar kiba jem dor bad ka Viksit Bharat -Jagat Prakash Nadda

Ka India ka la sakhi ïa ka jingpynroi kaba ym pat ju jia mynno mynno ruh ha ki jingdon jingem ba ïadei bad ki lad ai jingsumar ha kine ki shiphew snem ba la leit noh. Ka jingkiew stet ha ka jingdon ki hospital ha ki tnat sorkar bad ki riew shimet, ki PHC, ki jaka wad bniah, ki medical college ha ki jaka sor bad jaka nongkyndong kalong ka jingpynshisha ïa ka polisi jong ka Sorkar India kaba pynshong nongrim ha ki nongshong shnong ban pynthikna ïa ka jingshngain ha ka koit ka khiah. Hapoh ka jingialam jong u Myntri Rangbahduh ba donburom u Narendra Modi ji, ka Sorkar ka la trei ban pynlong ïa ka jingai jingsumar kaba bha kaba lah ban ïoh da uwei pa uwei u nongshong shnong. Kane ka jingkular kaba skhem ka la ïalam sha ka jinghiar kaba jur ha ki jinglut jingsep ha ka ri na kaba heh haduh 65% sha ka 43% ha kine ki khyndiat snem ba la leit noh.
Naduh u khunlung ba dang kha ha ka hospital ha ka distrik haduh u nongpang cancer ha ka jaka sumar ba ha khlieh duh, ki tiar sumar kiba lah ban shaniah, kiba bha hynrei kiba jem dor ki la long kiba kongsan bha ha ka jingai jingsumar ha kane ka juk mynta. Ka Sorkar ka dang pynkhlaiñ ïa ki rukom ai jingsumar na ka bynta ki paidbah ha ki jaka nongkyndong bad ki jaka sor lyngba ki jingbei tyngka ha kaba kyntiew ïa ki jaka test, ki jingdon jingem ba ïadei bad ka jingai jingsumar ba kongsan, ki rukom peitbniah ïa ki jingpang, bad ki lad ai jingïarap kyrkieh hapoh ka Pradhan Mantri- Ayushman Bharat Health Infrastructure Mission (PM-ABHIM). Katba ka India ka nang ïaid shaphrang sha ka Viksit Bharat 2047, ka jingpynleit jingmut mynta ka long ban tei ïa ka jinglong jingman Atmanirbhar Med Tech ban pynlong ia ka kam ai jingsumar kham jem dor, kaba lah ban ioh bad kaba khlaiñ.
Naduh mynshuwa, ka India ka shaniah shibun ha ka jingwanrah nabar ri ïa bun ki tiar ai jingsumar kiba bha. Katba kine ki teknoloji ki kyntiew ïa ka lad ai jingsumar, ki la iarap ruh ia ka jinglut kaba heh, ka jingduna ha ka jingpynbiang mar bad ka jingduna ka jinglah ban ioh. Da kaba ithuh ia kane, ka National Medical Devices Policy 2023 ka la bthah ban kyntiew ia ka bor ban shna hapoh ka ri bad ka bor jong ki teknoloji kiba kham thymmai khnang ban pynlong ïa ki tiar sumar kiba jem dor bad kan pynduna ïa ka jinglut ha ka jingpeit bniah ïa ki jingpang. Ka sorkar ka la pdiang ïa ka rukom treikam kaba bniah ban pynkhlaiñ ïa ka jinglong jingman jong ki tiar sumar lyngba ki sienjam kum, ka skhim Production Linked Incentive (PLI), ki Medical Device Park bad ka skhim Promotion of Research and Innovation in Pharma-MedTech (PRIP). Kine ki sienjam ki wanrah ia ka jinglong jingman kaba plie lad na ka bynta ka jingshna tiar, ka jingsaiñdur thymmai, ka jingbei tyngka bad ka jinglah ban ïakhun ha ka pyrthei.
Ki jingmih ki long kiba ai mynsiem. Ka jingshna palat 50 tylli ki tiar sumar ba bha ka la sdang hapoh ka PLI Scheme. Kaba kongsan kumjuh ka long ka jingkiew ka jingshaniah jong ki nongbei tyngka ha ka pyrthei, kaba pawna ka jingbei tyngka nabar ri kaba iaineh ha kane ka kam. Kine ki jingjop ki pyni ba ka India ka nang kiew stet kum ka nongïatreilang kaba lah ban shaniah ha ka jingkyntiew ïa ka kam Med Tech ha ka pyrthei.
Nalor ba ka long ka jaka pdeng jong ki kam shna tiar, ka India ka pdiang stet ruh ia ki jingkiew ha ka teknoloji ba iadei bad ka kam ai jingsimar ban kyntiew ia ka jingim jong ki nongshong shnong. Ka jinglah ban ioh ia ki tiar wad bniah kiba katkum ka juk mynta, ki kor shon dur, ki implant, ki tiar sumar ba kyrpang bad ki lad jingpynbeit ia ka koit ka khiah lyngba ki lad digital ka pynduna shibun ïa ka jingban khia ïa ki nongpang ha kaba ïadei bad ka pisa tyngka katba ka kyntiew ïa ka jingbha bad ka jingsumar kaba ïoh ha ka por kaba biang. Ka jingshna tiar hapoh ka ri ka noh synniang beit beit sha kane ka jingthmu da kaba pynduna ïa ka jingshaniah ha ki tiar kiba wanrah nabar, pynkhlaiñ ia ka jinglah pynbiang mar bad wanrah ia ki lad ki lynti ban pynduna ia ki jinglut jingsep.
Ka kam shna dawai jong ka India kaba la ithuh ha ka pyrthei, ka bor engineering ba khlain, ka jingpynroi stet ia ki jingdon jingem digital na ka bynta ki paidbah, ka jinglong jingman kaba khlain jong ki start-up bad ki briew kiba tbit ki ai ka nongrim kaba skhem ban kyntiew ia ki buit sumar kiba katkum ka juk mynta. Ki bynta kiba dang mih kum ka Artificial Intelligence, Software as a Medical Device (SaMD), ki tiar sumar ba la pyniasoh, ki robot bad ki jingpeit bniah na jngai ki plie lad ia ka India ban saindur thymmai na ka bynta ki jingdonkam ha ka koit ka khiah hapoh ka ri bad ha ka pyrthei.
Katba ki nongshna tiar na India ki nang kiew ha ka pyrthei baroh kawei, ka jingbha ruh ka nang kylla long ka jinglong ba pynpaw pyrthei ïa ka Brand India MedTech. Ka sorkar ka pynleit jingmut ha kaba pynkhlain ia ki rukom pynïaid kam, ban pynïar ïa ki lad ban test ba la pynskhem, ban kyntiew ïa ka jingpynmih ia ki sakhi sabut bad ban pyniahap bad ki kyndon jong ka pyrthei ban kyntiew ia ka jingshngaiñ jong ki nongpang bad ka jinglah ban ïakhun ha ka pyrthei.
Ban tei ïa ka MedTech kaba lah ban ïakhun ha ka pyrthei ka donkam ruh ia ka jingïatreilang kaba jan hapdeng ka Sorkar, ki karkhana, ki jaka pule, ki nongai jingsumar, ki start-up bad ki nongbei tyngka. Ka jingsaiñdur thymmai ka roi haba ki jingmut ki ïaid beit ïaid ryntih na ki laboratory sha ki jaka shna tiar bad khatduh sha ki nongpang. Ka Sorkar ka dang ïai bteng ban pynbiang ïa ka polisi kaba skhem bad kaba shai kaba pynshlur ïa ka jingwad bniah, ka jingbei tyngka, ka jingïatreilang ha ka liang ka teknoloji bad ka jingsuk ban sdang ïa ki kam.
Katba ka India ka nang ïaid shaphrang ban long ka ri kaba la kiew, ki lad ai jingsumar bad ka jingkiew ka ioh ka kot kan nang pynskhem iwei ia iwei pat. Ka kam kaba khlain kaba iadei bad ki mar ai jingsumar ka wanrah ia ka jingshna tiar ba bha, ka jingïoh kam ba la pyntbit, ka jingshalan shabar ri bad ka bor jong ka teknoloji katba ha kajuh ka por ka pynlong ïa ka jingai jingsumar kaba jem dor, kaba lah ban ïoh bad kaba khlaiñ.
Ka kam Med Tech jong ka India, kadei ka ïew kaba saw kaba heh tam ha Asia bad ka don hapeng ki 20 kyrdan ba halor tam ha ka pyrthei. Mynta ha ka $15-16 Billion, ka ïew ka kiew haduh jan 12% CAGR, kaba pynlong ïa ka kawei na ki kam shna tiar kaba kiew stet tam ha ka ri. Ka jingthmu jong ka Viksit Bharat ka ban jur ha kaba tei ïa ka jinglong nongïalam ha ka pyrthei kaba don tynrai ha ka jingbha, ka jingsaiñdur thymmai bad ka jingkynthup lang ïa baroh. Ka sorkar ka dang trei ban pynthikna ba ki teknoloji kin pynbeit ïa ki jingdonkam ba kongsan ba ïadei bad ka koit ka khiah na ka bynta ki paidbah jong ka India-naduh ka koit ka khiah jong ki kmie bad ki khunlung haduh ki jingpang bym lah ban saphriang, ka jingai jingsumar kyrkieh, ka jingpang cancer, ki jingpang klongsnam bad ka jingai jingsumar ha ki jaka nongkyndong. Hapoh ka jingïalam ba ïohi jngai jong u Myntri Rangbahduh ba don burom u Narendra Modi Ji, ka India ka nang tei stet ïa ka jinglong jingman Atmanirbhar Med Tech kaba ym dei tang shaphang ka jingshna tiar ha India; ka dei shaphang ka jingpynkup bor ïa uwei pa uwei u nongshong shnong da kaba ïoh ïa ka lad jingsumar kaba bha ha ka por kaba biang, ban pynkhlaiñ ïa ka jingshngaiñ ha ka koit ka khiah, bad ban buh ïa ka India kum ka nongïatreilang ba shaniah ha ka pyrthei ha kaba kyntiew ïa ka koit ka khiah kaba kham bha na ka bynta ki briew.
(U nongthoh udei u Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ka Tnad ka koit ka khiah bad Myntri ka Tnad Chemicals & Fertilizers, Sorkar India.)