Kynnoh ki Nonghikai Skul bad College ba ka MNSCFS ka long kum ka CPF thok
Shillong, Jymmang 4 : Haba ka sorkar ka pynbna ïa ka Meghalaya Non-Government School and Colleges Employees Centralized Fund Scheme, 2026 kum ka ka jingïarap ïa ki Nonghikai”, ki Nonghikai bad Nongtrei jong ki skul deficit bad college ki la kynnoh ba ka long kum ka CPF thok bad ki la pynlong ïa ka poster campaign ha baroh kawei ka Jylla haba dawa ïa ka Sorkar ban pynkylla biang sha ka draft scheme ba la mynjur ha u snem 2023.
Kane ka jingïakhih, ba la pynlong ha baroh ki District da ka Khasi-Jaintia Deficit School Teachers’ Association (KJDSTA), Meghalaya College Teachers’ Association (MCTA) bad kiwei ki kynhun ba don bynta, ka la wan jia hadien ba ka Sorkar Jylla ka la aiti ia ka skhim 2026 sha Iing Bishari ha u bnai Iaiong, kaba bujli ïa ka skhim ba draft kham hashuwa.
“Ka skhim 2026 bala pyllait da ka Sorkar Jylla ka long pyrshah ïa ka jingmyntoi bad ka bha ka miat jong ki nonghikai deficit” ong u Secretary ka KJDSTA Bah Synshar J Marwein haba ïakren bad ki nongthoh khubor.
“Kat kum ka jingpynbna la kren shai ba ka dei ka NPS hynrei nga ong ïa phi ba kam dei ka NPS hynrei ka dei kaba ïasyriem bad ka NPS, kaba la bakla shibun. Kumta, ngin ym pdiang satia ïa kane ka skhim” ula ong.
U Bah Marwein ula kdew ïa lai tylli ki daw ka jingpyrshah. “Kaba nyngkong, halor ka jingsynniang: “Lada ngi ïakren halor ka NPS, ngi donkam ban synniang 10% na ka basic pay bad DA, kaba mut ba ki nongaikam bad nongtrei kin hap ban synniang10% ka basic pay bad DA. Ka shong ha ka Sorkar katno kan ai la ka long 2 lane 3, lane 4%, ngim tip satia”.
“Kaba ar, halor u pud ban sei ïa ka pisa : “Lah thoh ba phi lah ban sei ïa ka pisa kaba la lang tang 50%, hynrei ha ka jingshisha, kat kum ka NPS, ngi lah ban sei haduh 60%”.
“Kaba lai, ka jingkynthup lang : ‘Lada ngi ïaid kat kum ka NPF Act, 1969, ka dei ban long tang ïa ki nonghikai deficit lane nongtrei hynrei ha kane ka skhim la kynthup lang ïa kiwei ki nonghikai jong kiwei ki kyrdan ruh”.
Ula bynta ba ha kane ka CPF ba mynta, ka jingïoh ka dang long kaba duna bha. “Kito kiba rung hashuwa ka 1 tarik Iaiong 2010 bad kito kiba rung hadien ka 1 tarik Iaiong 2010, ngi ïa ioh tang 8 %. Nga sngew ba ngi hap ban phah ïa ka khubor ym tang sha ka Sorkar kaba kyllut, matlah bad bym don jingisynei, hynrei sha ki paidbah ba ngi donkam ban ïoh ïa ka NPS lane CPF ba shisha namar ka Sorkar ka ai ïa ngi da ka CPF 2026 thok”.
U Bah Marwein u pynthikna ba kane ka campaign kan dang ïai bteng ha baroh kawei ka Jylla hynrei u ong ba ïa kiwei ki sienjam jong ka jingïakhih yn sa shim rai da ka KJDSTA central body.
“Ngi kum ki nonghikai deficit, ngi pyrshah ïa ka skhim kaba ka Sorkar ka la pynbna ha u bnai Iaiong mynta u snem, ka ba ka la mynjur bad aiti sha ïing Bishar kaba bujli noh ïa ka hukum kaba ngi baroh ngi la mynjur ha u snem 2023” ula ong.
Ka Dkhot ka KJDSTA Kong I Marbaniang ka la pynkynmaw ïa ka jingïakajia sha u snem 2017, haba ki nonghikai deficit ki la leit tied jingkhang jong ka ïing Bishar High Court ban ïoh ïa ka pension scheme na ka bynta kiba shongthait. Ka ïing Bishar kala bthah ïa ka Sorkar ban pynbeit ïa kane ka kam.
Ha u Nalur 2023, ka Sorkar ka la draft ïa ka CPF na ka bynta kito kiba rungkam hashuwa ka 1 tarik Iaiong 2010 bad ka NPS ïa kito kiba rung kam hadien. “ïa ki jingai jingmut la ïa pdiang bad mynjur ha u bnai Risaw 2023” ong ka kong Marbaniang.
Hadien ka jingbthah jong ka ïing Bishar halor ka CPF kaba rim, ki nonghikai ki la sei ïa ka pisa jong ki ha u snem 2024 bad thep pat ha ka consolidated SBI account ha Laitumkhrah.
“Hynrei, naduh u Nailur 2024, ngi la sei lut ïa baroh ka CPF jong ngi bad thep ïa ka pisa ha ka SBI Laitumkhrah Branch kumba la bthah da ka Sorkar hynrei sngewsih ba haduh mynta, ka Sorkar kam shym la leh ei ei halor kane ka kam” kala ong.
Kane ka jingpynslem kala ktah jur bha ïa kiba la shongthait, kala bynrap. Ka campaign ka long ka jingïakhih ba jai jai ïa ka jingsngewkhia jong ki nonghikai bad ki nongtrei, kynthup kito kiba la shongthait, kiba la ong ba ka skhim 2026 ka ktah ïa ka kamai kajih jong ki hajar ngut ki nongtrei jong ki jaka pule deficit.
Kine ki kynhun ki la kyntu ïa ka Sorkar ba kan burom ïa ka hok jong ki nongtrei da kaba pyntreikam ïa ki kyndon aiñ kiba don mynta, bad ban kiar na kaba pynjari ïa kano kano ka policy kaba ktah ïa ka bha ka miat jong ki nongtrei/nonghikai kiba dang shakri bad kiba la shongthait.
Ki poster kiba la tah ha kylleng ki jaka ki ong kumne : “Khlem ki nonghikai deficit, ka Meghalaya kan long ka Jylla ba duna ha ka pule dangle”, “Ka jingshongthait ryngkat ka jingibeiñ da ka Sorkar”, “Ka jingdawa jong ngi : Ka draft scheme 2023 ba la iamynjur lang”, “Sorkar baieid burom ïa la ka jong ka jingpynbna, ai ka skhim 2023 bad NPS ym ka skhim 2026”.