K a jingpass bha ki khynnah skul kiba ïaleh ïa ka eksamin Secondary School Leaving Certificate 2026 haduh 86.84% ka la long ka burom bad ka nam ïa ka jylla hi baroh kawei khamtam eh ha kane ka kynti ba da ka skul kaba ym pat ju paw mynno mynno ruh ka wan ha ka kyrdan ba nyngkong eh bad haduh lai ngut syndon ki khynnah skul jongka ki wan ha ka Top 20 list bad kata ka dei ka Gorkha Pathshala Higher Secondary School kaba don ha Garikhana, Shillong.
Ha ki snem ba la dep ki skul ba wan shakhmat eh ki dei beit na Tura bad nangne na Shillong kiba paw bha ha ki thaiñ Laitumkhrah, Laban bad ter ter hynrei ha kane ka kynti da ki skul kiba ym ju da kham paw ki paw bha. Hato kane ka long ba ki pynleit jingmut ha ki kot ïarap ba la pynmih da ka tnad pule puthi jongka sorkar ne ba ki da trei shitom bad pule shisha naduh ka mynsiem?
Hooid na ka liang ka sorkar ka pynpaw ka jingsngewkmen ba naduh ba ka la pynkylla ïa ka rukom treikam jongka tnad, ka jingpynmih ïa ki kot ïïarap ïa ki khynnah skul bad kiwei kiwei ki jingshim khia jongka sorkar ka percentage jong kiba pass ka la kiew da shisha hapoh ka jylla. Ym lah ban len ïoh lehse kane kawei na ki daw ba ki nonghikai ruh ki shim khia bha ban ai jinghikai ïa ki khynnah skul naduh ba la pyntreikam ia ka National Education Policy (NEP) kaba thymmai ne ka lah ruh ban long kumba la kob da ka sorkar jylla ba naduh ba ka sorkar ka shim khia bha ban kyntiew ïa ka pule puthi ha ka jylla ba sa wan kine ki jingkylla.
Hynrei tang kawei hi haba ki khynnah skul ki pass bha kam dei ka jingtrei shitom jong u ne ka marwei ka dei ka jingïatrei lang naduh ki Nonghikai, ki kmie ki kpa bad kaba khatduh ka dei ka jingtrei shitom na lade. Ha ki por kiba mynshwa kito kiba pass shisha shakhmat ki dei kiba da kitkhia bha ban pule kot kaba ngi ju ïakhot ruh ïa ki ki ñiangbam kot hynrei ha kane ka juk stad Internet mynta pat don kiba shim ïa ka internet kum ka lad ban pule bad tip bniah ym ban pyndonkam bakla ïa ka.
Ha ki por mynshwa ki khynnah skul kiba pass bha ïa ka SSLC lane kaba ngi tip mynshwa kum ka HSLC ne Higher School Leaving Certificate (HSLC) kim pat nang ban jied ïa ki laiñ ba kin leit tad haduh ba kin da dep shwa iak a Pre University ne ka PU ki sa nang ban jied hynrei ha kane ka juk mynta naduh skul ki khynnah ki la dep jied lypa kaei ka laiñ ba kin leit sngewtynnad ban ïoh sngew ba ki la nang kiew shisha ka jingnang jingstad.
Kumba la kren da kiba bun ki samla kiba pass bha ki la pynpaw donkam ban nang ban pyndonkam ïa ka internet namar lada nang kan ai jingmyntoi hynrei lada ym nang ka long pynban kum ka bih. Tharai kine kiba pass bha ruh ki dei kiba nang ban pyndonkam ïa ka internet kum ka lad ai jinghikai ïa ki ym ban pyndonkam bakla ïa ka na kata ka daw ki sa sngewthuh ruh pleng lada nang ban pyndonkamka dei ka lad bah jongka jingnang jingstad.
Kumba ka sorkar ka la shim khia ban kyntiew ïa ka pule puthi ha ka jylla da kaba pyrshang ban pynbiang ïa ki skul bad nonghikai sha ki jaka nongkyndong ruh kaba kongsan ka long ïa ki samla ba kin pynleit jingmut banpule ha kitei ki college kiba la pynkhreh da ka sorkar. Namar teng teng tang shu la poi sha sor la shah pynthame noh da kumne kumtai bad kata ka jingstad ka shu bijai ei ha ki rongphong jongka pyrthei.
