Ka jingpynbiang bording ka long kaba shngaiñ; pyni ka sorkar ïa ka jingpynphriang khubor bakla
New Delhi, Lber 28 : Ka Tnad Petroleum and Natural Gas ka pynpaw shai ba ka jinglong jingman ka jingpynbiang umphniang bad LPG ha India ka long kaba shngaiñ. Baroh ki jaka die umphniang ki biang ka jingdon ka mar. Ym don jingduna petrol, diesel, ne LPG ha kano kano ka jaka ha ka ri. Ka Tnad ka kyntu ïa ki nongshong shnong ba kim dei ban shah ïalam bakla ha ka jingpynbna kaba bakla ba lah pynsaphriang ban wanrah ïa ka jingsheptieng kaba khlem nongrim.
Ka Petrol bad ka Diesel: Ym don jingduna, Ym don jingpynduna ha ka jingai umphniang
Ka India ka dei ka jaka jong ka jingshngaiñ ha ka bording. Ka India kadei ka ri kaba 4 ha ka pyrthei kaba pynkhuid ïa ka umphniang bad kaba 5 ha kaba shalan ïa ki mar umphniang shabar ri, kaba pynpoi ïa ka umphniang ba la pynkhuid sha palat 150 tylli ki ri. Namar ba ka India kadei ka ri kaba shalan sha kylleng ki ri ka pyrthei, ka jingdon jong ka umphniang bad diesel hapoh ka ri ka long kaba la pynthikna. Baroh 1 lak tam ki jaka die umphniang ha kylleng ka ri ki plie bad ki sam umphniang khlem jingpynthut. Ym shym la bthah wat ïa kawei ka jaka die ban pynduna ka jingai umphniang. Ha kylleng ka pyrthei, ki ri ki mad ïa ka jingkiew dor, ka jingai duna ka umphniang, ka jingpynïaid kali pud sngi, bad ka jinghap khang jubor ki jaka theh umphniang. Ki don katto katne kiba la pynbna ïa ka “National Energy Emergency”.
Ka India KAM SNGEW ÏA KA JINGDONKAM ÏA KUM KINE KI SIENJAM. Katba kiwei pat ki ri ki dang pynduna ka jingai umphniang, kam don ka jingduna ha India. Ha kaba ki don ki jingjia jong ka jingthied kyrkieh ha katto katne ki jaka theh umphniang, namar ka jingsaphriang ki jingtip ba ïalam bakla da ki katto katne ki video ha ki social media. Wat hapdeng ka jingkiew ka jingdawa ha kum kine ki jaka theh umphniang, la sam ïa ka umphniang sha baroh ki nongthied bad ki jaka buh umphniang jong ki kompeni ki la treikam baroh shi miet ban pynbun ïa ka jingpynbiang. La shim ruh ïa ki sienjam da ki Kompani Umphniang ban kyntiew ka jingai shah haduh 3 sngi ïa ki petrol pump na kaba shah mynshuwa 1 sngi khnang ban pynthikna ba kan ym don ka jingduna petrol bad diesel ha kano kano ka pump namar ka jing duna pisa ki trai petrol pump.
Ka jingpynbiang ïa ka umphniang bym pat pynkhuid: la pyndap ïa ki jingduna
Wat hapdeng ka jinglong jingman ha ka Strait of Hormuz, ka India mynta ka dang ïoh kham bun ka umphniang bym pat pynkhuid na ki 41 tylli ki jaka ba pynbiang jong ka ha kylleng ka pyrthei ban ïa kaba ju poi mynshuwa lyngba ka duriaw bah. Ka umphniang ka long kaba bun ha ki ïew ha kylleng ka pyrthei – khamtam na ka bynta ka thaiñ sepngi – ka la pynkhreh ba ka bynta kano kano ka jingthut. Kawei pa kawei ka jaka pynkhuid umphniang jong ka India ka treikam ha ka jingpyndonkam kaba palat 100%.
Ka jingpynpoi ïa ka umphniang bym pat pynkhuid na ka bynta ki 60 sngi ban wan ladep ban bat lypa da ki kompeni umphniang jong ka India. Kam don ka jingduna ha ka jingpynbiang.
Ka jingdon ka umphniang: Ka jingshisha
Ki jingtip kiba ïalam bakla ki la saphriang – kynthup lyngba ki katto katne ki jingthoh bad ki video ha ki social media – kiba pynpaw ba tang 6 sngi ki stock ki don ha ka ri. Ka India ka don 74 sngi jong ka jinglah ban buh mar baroh kawei bad ka jingdon ka umphniang ka biang haduh 60 sngi mynta (kynthup ïa ki umphniang bym pat pynkhuid, ki mar bad ka jingdon ki umphniang ha ki tyllong) wat la ngi don ha ka sngi kaba 27 jong ka jingeh ha ka thaiñ Middle East. Haduh ar bnai ka jingpynbiang kaba thikna ka don na ka bynta uwei pa uwei u nongshong shnong jong ka ri khlem da kheiñ ïa kaei kaba jia ha ka pyrthei. Ha ki 2 bnai ban wan ka jingthied ïa ka umphniang bym pat pynkhuid ruh la pynthikna. Ka India ka don ha ka jingshngaiñ na ka bynta bun ki bnai ban wan bad ka jingdon ka umphniang ha ki tyllong ka poi sha ka bynta kaba ar ha ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang mar.
Namarkata, kano kano ka jingong ba ki tyllong umphniang jong ka India ki dang tyrkhong dei ban kheiñ kum ka khubor lamler.
Ka LPG: Ka jingpynmih ka la kiew, ka jingdonkam ban wanrah nabar ka la hiar, ki mar ki biang
Kam don ka jingduna LPG. Hadien ka LPG Control Order ba la pynmih da kane ka Tnad, la kyntiew ïa ka jingpynmih ha ki jaka pynkhuid umphniang hapoh ka ri da 40%, kaba la pynlong ïa ka jingpynmih LPG man ka sngi sha ka 50 TMT (palat 60% na ka jingdonkam jong ngi) pyrshah ïa ka jingdonkam ba man ka sngi kaba long kumba 80 TMT. Ka jingdonkam ban wanrah mar nabar man ka sngi ka la hiar sha ka 30 TMT – kaba mut ba ka India mynta ka pynmih kham bun ban ïa kaba ka donkam ban wanrah nabar. Nalor ka jingpynmih hapoh ka ri, la pynthikna ïa ka jingwan haduh 800 TMT ka LPG bad kane ka dang wan na ka ri America, Russia, Australia, bad kiwei kiwei ki ri, kiba poi ha kylleng ki 22 tylli ki jaka wanrah LPG jong ka ri India – ar shah ïa ki 11 tylli ki terminal kiba la don ha u snem 2014. Kumba shi bnai pura ka jingpynbiang la dep ban pynbeit, ryngkat bad ka jingthied ba kham bun la bteng ban pyndep. Ki kompeni umphniang ki lah ban pynpoi palat 50 lak tylli ki cylinder man ka sngi. Ka jingdawa cylinder ka la kiew sha ka 89 lak tylli ki cylinder namar ka jingphah buh kyrkieh ki nongpyndonkam bad mynta ka la hiar biang sha ka 50 lak tylli ki cylinder.
Ïa ka jingmang na ka bynta ki cylinder ha ka kam khaiï la pynkiew sha ka 50% ha ka jingïamir jingmut bad ki sorkar jylla ban kiar na ka jingpynlang ne ka jingdie beaiñ.
Ka jingkyntiew ïa ka PNG: Ka jingkylla kaba la ïaid shaphrang, kam dei ka kam namar jong ka jingeh kaba khraw
La kyntiew ïa ka Piped Natural Gas – ha ka jingïatreilang kaba pura bad ki sorkar jylla – namar ka kham jemdor, kham khuid, bad kham shngaiñ ïa ki longïing ha India. Ka India ka la dep pynmih 92 MMSCMD ka natural gas hapoh ka ri na ka jingdonkam kaba man ka sngi kaba long 191 MMSCMD, kaba pynlong ïa ka India ban kan kham duna ïa ka jingshalan gas ban ïa ka LPG. Ka jingsam gas ha ki jaka sor ka la nang ïar na ki 57 tylli ki jaka ha u snem 2014 sha palat 300 tylli mynta. Ki connection Domestic PNG ki la kiew na ka 25 lak sha palat 1.5 klur. Kane ka jingkylla ka la ïaid shaphrang shwa ban mih kane ka jinglong jingman kaba mynta bad ka pyni ïa ka rukom treikam ba jrong samoi jong ka India ha ka liang ka bording. Ka jingkam ba la kyntiew ïa ka PNG namar ba ka LPG ka la duna kadei ka jingtip kaba ïalam bakla. Ka jingpynbiang LPG ka long kaba shngaiñ. Ka PNG kadei kaba kham biang, kaba kham jemdor bad kaba kham sukna ka bynta ki longïing jong ka ri India.
Jingmaham na ka sorkar: ki jingpynshitom pyrshah ïa ki khubor ba ïalam bakla
Ka Tnad ka la sngewkhia jur ïa ka jingsaphriang ki video bad ki jingthoh kiba ïalam bakla ha ki rynsan social media kiba la jied ban pyndonkam ïa ki dur jong ka jingïeng laiñ, ki dur jong ki khubor na kylleng ka pyrthei shaphang ka jingpynduna ka jingai umphniang ha kiwei ki ri, bad ki jingkam ba lamler shaphang ki jingkhang khyrdep bad namar ki sienjam ba kyrkieh jong ka India ha kaba ïadei bad ka umphniang ka don ka jingsngew ba ka don ka jingduna umphniang.
Ki don katto katne ki post kiba la batai bakla shaphang ki hukum jong ka sorkar- kynthup ïa ka Natural Gas Control Order bad ka LPG Control Order – kum ki jingpynbna kyrkieh kiba pyni ïa ka jingeh, ha ka jingshisha ki dei ki kam kiba ju leh man ka por ban pynbiang ïa ki mar kiba ju leh ha ka por ba donkam.
Ïa kane ka jingtip kaba ïalam bakla la pynphriang da ki riew bymman bad kiba la pynheh da ki briew kiba don jingthmu shimet, kaba wanrah jingkhuslai kaba khlem nongrim ïa ki paidbah. Ka Tnad ka kyntu ïa baroh ki nongshong shnong ban shaniah tang ha ki jingpyntip ba thikna jong ka sorkar na ka bynta ki jingtip ha kaba ïadei bad ka jingdon jong ka umphniang bad ka gas. Ka jingpynphriang ïa ki khubor kiba ïalam bakla ha kaba ïadei bad ka jingdon jong ki mar ba kongsan kadei ka kam runar katkum ki aiñ ba la pyntreikam, bad ka sorkar kan ym artatien ban leh pyrshah ïa kito kiba lap ba ki thmu ban wanrah ïa ka jingsheptieng.