Yn ujor mukotduma biang ka KHADC ha ka ïingbishar HC ba pynneh biang ïa u Pa’iem Ainam

Shillong Nailar 14: Ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) ka la rai ban mudui pyrshah ïa ka hukum jongka Single Bench kaba la bthah ban pynneh biang ïa u Paiem Ainam Manik Syiem kum u Syiem ka Hima Mylliem, ha kaba u EM uba khmih ïa ka Elaka u Bah Denzil Raynard Chen ula ong, ba ka Council kan ujor mukotduma ha High Court ha ka sngi Thohdieng.
U Bah Chen ula ong, ba ka Council ka la ïasyllok bad u CEM hashwa ban shim ïa katei ka sienjam.
“Ka ïing Bishar kala dep ban ai la ka rai bad ngi dang ap ban ïakynduh ïa u CEM ban ïakren ïa kaei kaba ngi donkam ban leh. Ka ïing Bishar kala bthah ïa ka Council ba ngi dei ban pynneh biang ïa u, bad ngin sa ïakren bad u CEM bad ïa kaei kaba ngi shim rai ngin sa ujor da ka mukotduma hapoh ka ïing Bishar. Ngi ngin sa ujor mukotduma lashai ka sngi ha High Court” ula ong.
Katkum ka jingong u Bah Chen, ka jingujor mukotduma kan pynleit jingmut ha kiba bun tylli ki nongrim kiba la kdew ha ka jingai ïa ka rai, ba ka District Council kala ïaid lait ïa ka Act jong u snem 2007.
“Ngin sa ujor mukotduma pyrshah ïa katei ka jingpynmih ïa ka hukum kaba la pynksan ïa u Paiem Ainam Manik Syiem namar ka rai ka dei kaba la shim da ka Single Bench. Ha ka rai ki don bun kiei kiei bad ngi hap ban ujor mukotduma pyrshah ïa ka. Ka mat kaba hakhmat eh jongka rai ka dei halor ka aiñ jong u snem 2007, kaba ong, ba ngim shym la bud ryntih bha, kumta ngin sa khmih bniah bha ïa kane” ula ong.
U EM ula kren ruh halor ka jingpynpaw u Syiem ba u long uba kloi ban ïatreilang bad ka KHADC. U Bah Chen ula ong, ba ki la dep ban ai bunsien ïa ki lad ha ki por kiba lah dep hynrei um shym la bud ryntih.
“Naduh katei ka por, ngi lah dep pynmih bun tylli ki jingpynbna ïa u. Ngi lah khot hajir halor kiba bun ki jingpyrkhing kaba ula pynkheiñ, halor ka bhah ne Share kaba 1/8. Wat ha katei ka por ym shym la pyrshah. Ula wan ban ïashim bynta ha ka Hearing bad ong ba yn siew ha u bnai Lber bad ula thoh ruh ïa katei ha kawei na ki Show Cause Notice. Kumta ban ong ba u kwah ban ïatreilang bad ngi, naduh ka por kaba sdang ngi lah dep ban ai ïa ka lad. Ngi lah dep phah bun tylli ki shithi ne Demand Notices ïa u ban wan ban ïatreilang bad mynta u ong ba u kwah ban ïatreilang. Ngam don eiei ban ong halor kane” la ong u Bah Chen.
Ula ong ba ka jingsuspon ka la treikam hadien ba u Syiem ula pulom ha kaban siew ïa ka bhah ha u bnai Lber, watla phah bunsien ïa ki notis bad ki jingpynkynmaw.
“ Ha kaba iadei bad ka jingai jingkular kaba mynta, kam ïahap bad kaei kaba ula kren na shakhmat. Mynshwa ngi lah ong ïa u bunsien. Ngi lah ai notis, jingpynkynmaw, hynrei kam shym la long pat kumta ha katei ka por. Um shym la siew ïa kaei kaba udei ban siew ha u bnai Lber. Namar kata, kum ki bor kiba dei khmih ngi lah shim ïa ka sienjam. Ngi lah suspon ïa u. Ngi lah pynlong ruh ïa ka jingtohkit” ula ong.
U Bah Chen ula kyntait ruh ïa ka jingkam u Syiem ba ka Bhah 1/8 ka dei tang ka Resolution bad ula ong ba katei kala long shi bynta jong ka Sanad kaba la soi da ka Syiemship.
“Ha ki lad pathai khubor, u Ainam ula ong ba ka Bhah 1/8 ka dei tang ka Resolution. Hynrei ïa ka Bhah 1/8 lah pynrung bad ka don ha ka Sanad. Phi lah soi ha ka Sanad, phi lah pdiang ïa ka Sanad bad phim shym la pyrshah ïa kane. Te kumno mynta phi lah ban ong ba phim shym la pynkheiñ ïa ka? Phi lah dep ruh ban siew ïa katto katne na ka jingsiew, phi lah ai shibynta jong ka bhah 1/8, 10% phi ong ba phin sa siew bad phi lah pan ruh ban pyllait noh (Exemption). ïa katei ym lah ban leh” ula ong.
U EM ula kdew ruh ïa ka kaiphod jingtohkit jong u snem 2025-2026 halor ka kam pisa tyngka jong ka Hima, ïa kaba ula phla ba ka la don ka jingïapher hapdeng ka jingïoh pdiang bad ïa ka jingpynrung ha ki jingthoh bad ka rukom pynlut ka bym shym la kyrshan da ki kot ki sla.
“Haba ngi lah pynlong ïa ka jingtohkit ïa ka Hima bad ka District Council, ka kaiphod kaba ngi lah ïoh pdiang kala pyni ba ym shym la ai jingkheiñ ïa bun bah ka pisa. Ha ki kot ki sla ka ïapher bha. Ngi lah ïoh pdiang kawei ka kaiphod hynnin ka sngi na ka bynta u snem 2025-2026” ong u Bah Chen.
Da kaba kdew ïa ka jinglap, ba ka jinglum khajna na ka ïew katkum ka rekod ka long 97,42,560 tyngka ha ki kot ki sla (Ledger) kaba long pyrshah ïa ka jingioh pdiang (Receipt) kaba 1,13,08,520 tyngka, ha ka Land Revenue la pyni ïa ka 26,09,923 tyngka pyrshah ïa ka jingïoh kaba 52,19,800 tyngka Ka jingpynlut kaba 34,65,037 tynhka hapoh jongka Development bad 79,39,300 tyngka ban pynkhuid ïa ka ïew kaba la kam khlem kano kano ka jingdon ïa ki kot ki sla (Invoices/Receipt Books).
Ka kaiphod kala kdew ruh ïa ka jingduna ha ka rukom ai Lease, ïa ki ïew la ai sha ki Myntri ha ka 1,25,00,000 tyngka ha u snem 2025-26 haba ïanujor bad ka Tender kaba shongdor 2,73,00,000 tyngka na ka bynta u snem 2026-27 bad ka jingpynlut ka bym lah pynshisha kaba long 3,03,80,220 tyngka.