Ngan phah mih noh ïa ki Nepali kiba shong be-aiñ ha ka khyndew jongnga: Kong F. Kharlyngdoh

Nongstoiñ, Jymmang 14: Ka jingdon jong ki long ïng jong ki Nepali ha Langpih haduh kine ki sngi ka la kot sha ki phra spah tylli tam ki long ïng bad ka jingbun briew ka la jan kot sha ki saw hajar ngut ei ei.
Na kitei ki long ïng kumba shispah tam ki dei kiba wan rung naduh u snem 1995 -96 katba kiba kham bun ki dei kiba wan rung hadien jong u snem 2010.
Kitei kiba wan rung hadien jong u snem 2010 kim shym pan jingbit nangno nangno ban wan buhai shnong hynrei ki shu wan ban shong ha ki jaka byn don shong briew kum ha ka khlaw adong jong ka shnong Umtap, Mawkoibari, Umsohram., Umwahshar , Umwali, Lawbah, haduh khap shnong Mawsikarbad ki don kiba la leit ban shong ha ki bynta ba shaphang shathie na ka ïew Langpih kaba dei ka khyndew jong ka kong Fulbidora Kharlyngdoh bad haba ki shong ha katei a khyndew jong ka ki rep ki riang , ki thung synsar, kait, dieng soh bad kiwei kiwei.
Ha ki snem ba mynshuwa katei ka longkmie ka la pyntip sha kitei ki Nepali ba kin mih noh na ka khyndew jong ka namar ba naduh ba ki sdang ban leit shong kim shym la pan jingbit satia na ka hynrei kim sngap satia.
Ka jingleit shong jubor jong ki Nepali ha ka khyndew jong ka ka la pynlong ïa ka ba kan wad jingiarap na ki bor ba halor bad ban pan jingmut kumno yn lah ban pynmih noh ïa kitei ki Nepali.
Ha kaba ïadei bad katei ka phang katei ka longkmie haba ïakren bad u nongthohkhubor ka la ong ba mynta u snem kan pyrshang sa shisien pat ban phah mih noh ïa kitei ki Nepali bad ka la pan ruh ïa ka jingktrshan na ki paitbah jong baroh ki shnong kiba don ha ka thaiñ Langpih ba kin ai lem ka jing kyrshan khnag ba kan lah ban phah mih noh ïa kitei ki Nepali.
Ha kajuh ka por ka la ong ba hadien ba ka la pan jingkyrshan na ki paitbah katei ka thaiñ ka la pynbeit ba ha ka sngi hat majai jong ka taïew ban wan kan sa leit sha katei ka jaka ryngkat ki paitbah nongkyrshan jong ka ban beh noh ïa baroh ki Nepali kiba shong ha katei ka khyndew jong ka.
Ha katei ka sngi lada katei ka longkmie bad ki paitbah kiba kyrshan ïa ka kin leit ban phah mih noh ïa ki Nepali na katei ka jaka ym don jingartatien ei ei ba sa shisien pat ka huri hura kan mih bad lada ka jingïakynad hapdeng ki Khasi bad ki Nepali kan nang kham jur shuh shuh ban ïa kaba long baroh shi katta.
Kum ban pynkynmaw ba ha kine ki bnai ba la dep ka la don ka jingïakjai hapdeng ki Nepali bad ki Khasi na ka shnong Mawsikar namar ka jingïaknieh jaka rep ha kaba ki Nepali ki la pynjot ïa ki jingthung jingtep ba la thung da ki Khasi.
Kaba sngewsih ka long ba ha ka sngi ba don ka jingïaknieh jaka rep hapdeng ki nong Mawsikar bad ki Nepali ka lah ban wanrah biang ïa ka jingeh ïa ki paitbah nongshong shnong namar ha kine ki sngi ki don ki nongïalam seng saiñ pyrthei ki byn tip ïa ka sdang ka kut hynrei khnag ba kin ïoh ïa ka jingkyrshan na ki paitbah ki sdang ban kynshoit napoh napoh da kumne bad da kumtai ïa ki paitbah khnang ba kin ïoh daw ban kynthoh ïa ki bor sorkar.