Mynjur ka kynhun Myntri Sorkar ïa ka VISTAR haduh ka snem 2030-31

0

New Delhi, Naiwieng 05: Ka kynhun Myntri jong ka sorkar pdeng, ba la pynïaid da u Myntri Rangbahduh ka ri, u Narendra Modi, hynne ka sngi ka la mynjur ïa ka skhim’Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research (VISTAR)’ na ka bynta ka snem treikam 2026-27 haduh ka snem treikam 2030-31 ha ka jinglut kaba kot 4,371.10 klur tyngka.
Da kaba kyrshan ïa ka thong jong ka Viksit Bharat 2047, ka skhim VISTAR ka dei kaba la pynwandur na ka bynta ka jingïaid beit ïaid ryntih, ka jingkloi bad ka jinglong ba la khreh na ka bynta ban pynbiang ïa ki jingkheiñ jingdiah hadien habud na ka bynta ban lah ban pyndep ïa ka kam ha ka por kaba biang, ki jinthoh kiba biang wat ïa ibarit eh ruh, ka jinglah ban ïatreilang bad ki jingtip ba la pynkhreh na ka bynta ka AI.
Ka skhim VISTAR kan ailad ïa ka jingkylla na ka bynta ka jingsam ïa ki marpoh khyndew kaba long katkum ka jingdon kam ba kyrkieh ïa ki mat treikam, ban kyntiew ïa ka rukom treikam baroh kawei ha ka jingpynlong ïa ka jingwad bniah kaba heh, ka jingwad bniah ha ka rukom treikam, ka jingkylla ha ka digital, bad ka ki jingtip halor ka jingsynshar ïa ka ri.
Ka skhim VISTAR kan kynthup ïa baroh ki jaitkam ba ïadei bad ki jingthoh jingtar bad ki jintip ha ka rukom pynïaid jong ka MoSPI bad kan don ïa ka bynta ba kongsan na ka bynta ban kyntiew ïa rukom buh jingkheiñ jong ka ri.
Ki lai tylli ki bynta jong ka skhim VISTAR ki long, Ka Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem, Ka Support for Statistical Strengthening bad Ka Economic Census.
Hapoh ka bynta jong ka Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem, ka MoSPI ka tyrwa ban pynlong 59 tylli ki jingbishar bniah ha ka por jong ka FC kaba 16, haba ïanujor bad ki 43 tylli ki jingbishar bniah kiba kham don kam ïa kiba la dep ban pynlong kham hashwa.
Kiba lah ban pyndap ïa ki jingduna kiba kham kongsan ha ki ba bun tylli ki tnat treikam, kumta, kan ïarap ban pynbha ïa ka jingshim rai bad kan kham pynkloi ïa ka jingwanrah ïa ki mat treikam ki biang.
Nalor kane, da kaba tei halor ki jingkylla ba dang shen jong ka digital ha ka jingstad teknoloji ka la pynlah ïa ka jinglum jingkheiñ bad ka jingpynphriang ïa ki jingtip kaba pynshong nongrim ha ki nongpyndonkam, ka MoSPI kan pynleit jingmut ha ka jingpyndonkam ïa ka digital ha ka ban buh jingkheiñ ïa baroh ki jingtip bad pynrung ïa ka jingstad Artificial Intelligence bad ka Machine Learning ha ki jingtreikam kiba man ka sngi, khamtam eh na ka bynta ka jingbuh jingkheiñ, ka jingpynshisha bad ki jingbatai ba bniah.
Ka MoSPI ka dang pynkhreh ban pyllait ïa ki rukom buh jingkheiñ ba thymmai, ba kynthup ïa ka Headline Index of Services Production, ka Index of Unincorporated Sector Enterprises. Ka MoSPI kan tei ha ka nongrim jong ka jingbuh ryntih ïa ki jingkheiñ kum ka jingpynsuk ban sngewthuh ïa ki jingbuh jingkheiñ, ki jingkheiñ kiba lah ban pule da ki kor ki bor, kiba lah ban ïatreilang, ban ïasam ïa ki kyndon treikam, bad ka jinglong kyrpang da ka jingpynwandur bad kiwei kiwei.
Ban pynduh ïa ki tnat treikam kiba trei kam marwei bad ban kyntiew ïa ka prokram, ban pynduna ïa ka jingpynbud, bad ban plie lad plie lynti na ka bynta ka jingshim rai ba la lam khmat da ka AI ha baroh ki kyrdan trei kam jong ka sorkar.
Da kaba pyndon kam da kiwei pat ki lad ki lynti- kum ka mobile phone, ka scanner, bad ka e-commerce -ka MoPSI kan don ïa ka thong na ka bynta ban wanrah da kiwei pat ki rukom khmih bniah kiba khambha ban ïa kiba ju pyndonkam, kan kham pynduna ïa ka jingkit ba khia jong ki nongbishar bniah, kan pyndap ïa ki jingduna jong ki jingbuh jingkheiñ, bad pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka jingwanrah ïa ki mat treikam kiba long katkum ka jingpynshisha.
Shuh shuh, ka MoSPI kan pynthikna ïa ka jinglah ban pynkhlaiñ ïa ka rukom treikam bad pynbha ïa ki lad ki lynti na ka bynta ki samla bad ki nongwad bniah lyngba ka skhim Internship na ka bynta ki khynnah pule bad ki jingtyrwa jong ki jingwad bniah na ki jaka pule bad ki jaka wadbniah.
Hapoh ka jingkyrshan jong ka Statistical Strengthening (SSS), yn ai jingïarap pisa sha ki sorkar jylla bad ki Union territory lyngba ka jingpynwandur thymmai, ka rukom treikam kaba pyniasoh (SSS 2.0). Ka jingthmu ka long ban pynleit jingmut ha ka ban tei ia ka jinglah ha ka kyrdan jong ki jylla ha ka ban pynmih ia ki jingkhein kiba biang bha, kiba bniah ha ki distrik bad kiwei kiwei pat ki kyrdan treikam kiba rit.
Ban wanrah ïa ka rukom buh jingkheiñ tynrai, bad ban pynrung ïa ki jingpyndonkam ïa ki jingbuh jingkheiñ ha ka jingpynwandur ïa ki mat treikam. Ka MoSPI kan ai ka jingkyrshan ban pynheh ïa ka jingpynmih ïa ki jingbuh jingkheiñ ha ki kyrdan jong ka distrik bad ki jingbuh jingkhein jong ki nongbah kiba la palat million ha ki jingkhmih bniah jong ka ri nuksa, ka PLFS, Ka HCES, ka ASUSE) kumjuhruh ha ka jinglumlang ia ka GDP ha ki kyrdan jong ka jylla/distrik bad ia ka IIP ha ki kyrdan jong ka jylla.
Hapoh jong ka Economic Census (EC), ka MoSPI kan sa shim ïa ka jinglum jingkheiñ jong ka 8th Economic Census (EC) ryngkat ka jingïatreilang bad ki jylla bad ki union territory ka ban ai ïa ki jingkheiñ ba bniah bad ïa ki jingtip ba bniah jong baroh ki jingtrei ki bym ïadei bad ka rep ka riang bad ïa ka jingthung ïa ki nongtrei, kata, haduh ki kyrdan jong ka Gram Panchayat bad Ward, da kaba ai jingkhein ia ki tnat treikam ki bym pat ithuh da ka sorkar bad kan long ruhkum ka nongrim na ka bynta ban wanrah ia ka National Statistical Business Register (SBR) na ka bynta ban pyntyllun ia ka jingkhmih bniah ia ki jakatrei kam ba la buh thong.
Ka jingbuh jingkheiñ ïa ka ïoh ka kot kan long kaba don kam haduh katta katta na ka bynta ki nongpynwandur bad ki nongthaw ia ki mat treikam ha ki kyrdan jong ka ri bad hapoh jong ka ri, ki ban ïalam lynti na ka bynta ka jingbuh jingkheiñ jong ka jingnoh synniang jong ki tnat treikam ki bym pat ithuh da ka sorkar sha ka ïoh ka kot jong ka ri ne ka Gross Domestic Product (GDP).

Leave A Reply

Your email address will not be published.