Kyndeh mynsiem hir hir ki kyrtong ïakhun Elekshon
Ka mynsiem ki kyrtong ïakhun ïa ka elekshon MLA 2023 sha ka Ingdorbar Thawaiñ ka la kyndeh hir hir namar la khmihlynti ba kane ka elekshon kan long la kumno kumno ha u Rymphang 2023. Ka jingkyndeh ka long ruh wat ïa ki nongkyrshan radbah kiba la sdang sa ka duhthiah duhdem bad ka jingleh bunkam ban ïabud tdong ïa ki kyrtong haba leit ïalap elekshon bad leit rung sha ki thliew ing ki briew.
Ki seng saiñpyrthei ki la sdang ban kaweh snur thapbawa bad pynkhuid ïa ka ing ka sem da kaba pynkha ïa ki shnat treikam jong ki Womens’ Wing bad ki Youth Wing ha manla ki Block, ki Circle.
Ka jingïamih ïarung bad ka jingïaphet seng jong ki MLA phoilian ka la sdang. Mynta ka sngi, saw ngut ki MLA, kiba kynthup ïa u MLA ka Trinamool Congress u Bah Himalaya Shangpliang uba la resaiñ dang shen u la pynïasoh bad ka Bharatiya Janata Party bad kynthup ruh ïa ki arngut ki MLA ba la resaiñ jong ka National Peoples Party- ka Ferlin CA Sangma bad u Benedict Marak bad sa uwei pat u dei u Samuel Sangma u MLA Independent uba la pynïasoh mynshwa kum u Associate Member jong ka United Democratic Party.
Watla kine ki MLA ki la phet na ka party hynrei kane ka la plie kabu pynban ïa ki riewthymmai kiba long kum ki Aktor bad ha kajuh ka por kiba la khang dam ïa ka dwar ïa kiba rim ban phai dien trai. Kiba rim kiba la mih na kane ka sem ki la rai kut ban leit bam phlang noh sha kawei ka sem thymmai da kaba ïalam lang ïa la ki nongbud.
Kan long ruh ka sien kaba nyngkong eh ha ka histori jong ka Jylla Meghalaya naduh ba ka la ïoh ïa la jong ka jylla ha u snem 1972 ba ka kabu ka plie wang ïa ki kyrtong kiba dang lung ki reng ban ïakyrsum ha ka jylli jong ka saiñpyrthei khamtam da ka jingmih pyrthei jong ka All India Trinamool Congress hapoh ka jingïalam jong u State President u Bah Charles Pyngrope bad u Dr. Mukul, ka Voice of the People Party ba ïalam da u Bah Ardent Miller Basaïawmoit uba la phet noh na ka HSPDP bad na ka UDP.
Ïa mynta ka jylla Meghalaya ka la sakhi ïa ki rang bad ki thei ïalehkai ka Congress, ka Bharatiya Janata Party (BJP), ka National People’s Party (NPP), ka Nationalist’s Congress Party (NCP), ka United Democratic Party (UDP), ka Hill State People’s Democratic Party(HSPDP), ka People’s Democratic Front (PDF), ka Khun Hynñiewtrep National Awakening Movement (KHNAM), ka Garo National Council (GNC) bad ka Voice of the people Party (VPP) kiba la rai ban ïakhun beit la ka jong ka lynti khlem ka jingïatrei lang shuh bad kano kano ka party.
Ka thup jong ki seng saiñpyrthei kam kut noh tang hangne hynrei la khmihlynti ba ki rang bad ki thei ïalehkai kin sa nang mih shuh shuh sa nangne shakhmat ban kyrsum lang ha ka jylli jong ka saiñpyrthei khamtam kito kiba la don jingthmu bad kiba la buh jingmut ban ïakhun ïa kane ka elekshon ïoh shu thoh shun ki blei.
Ka elekshon 2023 ha Meghalaya kan sakhi ïa ka jingmih madan sa ki Kyrtong shimet ki ban pyrshang ei la ka bok ka nusib ïoh ka shu thoh shun kumno re kumno ban shu ïoh shong shuki ei ha Ingdorbar Thawaiñ kaba don 60 tylli ki shuki.
Ka jingïatreilang hapdeng ki seng saiñpyrthei riewlum kata hapdeng ka UDP-HSPDP ha rilum Khasi Jaiñtia ka la kut watal ki ïa rieh slap ha kajuh ka shatri jong ka Regional Democratic Alliance. Haduh mynta kine ki ar tylli ki seng saiñpyrthei kim kren eiei shuh la kin dang ïatreilang neem ha kane ka elekshon MLA namarba ha ka elekshon shiteng samoi ki la ïaid la ka jong ka lynti ha kaba wat ki nongïalam jong ka UDP bad ka HSPDP ruh ki kren shai ïa kane. Kane ka jingbym ïatylli shuh jong kine ki ar tylli ki sengriewlum ka la buh ruh ha ka jinglyngngoh ïa u paidbah uba ju angnud ban ïohi ïa ka jingtylli lang jong ki seng riewlum ban ïoh bat ïa u lakam synshar ha kane ka jylla khnang ba ki seng saiñpyrthei na Ri Thor kin ym ïoh jaka.
Ka jingmih ki parti tit ha ka elekshon ka la long pynban kum ka kabu kaba plie war ïa ka jingkhang ïa ki riewthymmai kiba dang lung ban ïohmad ïa ka lyer jong ka politik bad ka saiñpyrthei ha Meghalaya kan sa kylla syndet namar kan don ka jingïadie ïa thied kyrtong kumba la ju sakhi ha ki lympung ïalehkai English Premier bad European Football Leagues. Ka jingïapher ka long noh ba ka jingdie ïa ki rangïalehkai ka dei da ka dor kaba heh katba ha ka politk ka ïaid da ka jingïakhliehdor kaba heh bad kaba long beit jar jar khlem da don ba tip mano mano ruh.
Kane ka jinglong jingman kaba mynta ka pynshlur ïa ka jingmih pyrthei ki kyrtong shimet kiba sngew ba ynda ki la rung sha ka saiñpyrthei kin leh lut ïa ka bneng ka khyndew bad kane ka ju jia ruh wat ruh ïa ki kyrtong jong ki saiñpyrthei kiba khlem la ki jubanlak ba ynda ki la jop kin leh trei minot naphang khlem shongthait.