Hato kharoi ki kam sniew ba la tlot ka rympei?
![](https://mawphor.com/wp-content/uploads/2022/04/editorial.jpg)
Ha kine ki khyndiat snem, khyndiat bnai ka la don ka jingïakren ba ka jylla kala donkam kyrkieh ban pynkhlaiñ ïa la ka rympei khnang ban lah tehlakam ïa baroh ki kam bymman ne ki kam sniew kiba lah ban mih na la ïing, nala ki shnong ki thaw ne lah ban ong na ki kampohïing.Hynrei hapdeng kitei baroh, kita ki kam bymman i kumba ki nang ïohbor pynban katba nang ïaid ka por da ka jingnang roi ki nongdih bad nongkhaïi drok.
Ka jingkylli ka mih hangne ka long balei kein katba dang mih ki sngi bad ki snem la ïohi ba dang mih bun shuh shuh ki jaid jingsniew kiba ha harukom ha ka imlang ka sahlang ne wat ha ki ïing ki sem kaba la buh jingma shisha ba ka bor jong ka jingsniew ka la trei borbah ha kine ki sngi.
Haba ngi phai sha ki khubor ne ki telivision bunsien ngim ju ïohsngew shuh ïa kita ki sur kiba ai mynsiem ne kaba kren shaphang ka shongsuk shongsaiñ ne shaphang ka bha ka miat ha ka imlang ka sahlang, hynrei la ïohsngew sa tang ki kam leh donbor, ki kam thombor bad ki kam sniew kiba harukom khamtam eh tuh ka lute, ka pynïap briew bad kiwei kiwei ki khubor ba shyrkhei. Ka jingkylli ka mih hangne, hato, man la uwei pa uwei ba la kot ka bor sngewthuh ne ki bor pyrkhat, ngi la ju puson mo ba balei ki mih kine ki kam sniew kiba ha rukom ha ka imlang ka sahlang kaba la pyntad dor ïa ka hok Longbriew Manbriew bad haduh ka akor ka burom kaba la hiar dor arsut kaba la ïohi ba i kumba Aiñ Blei ne ka Aiñ Briew kam don shuh.
Na ka por sha ka por, ki mih ki kam tuh ki kam thiem, ki kam pynïap, ki kam lute, ki kam leh beijot ne lehdon bor ïa ki kynthei ki khynnah ha kaba kam don shuh kata ka jingshngaiñ ha ka imlang ka sahlang khamtam ïa ki kynthei ki khynnah. Khyndiat pat lah ban ong hangne ba man la uwei-pa uwei u la dei ban puson ïalade shimet halor ka jingkynrei kine ki kam sniew kiba la ktah shisha ïa ka shongsuk shongsaiñ ha ka imlang ka sahlang jong ka jylla. Ym lah ruh ban len bunsien haba ïohi ïa ki kam sniew la ka long ha ki Kot Khubor ne ki kor Telivision la ïoh sngew tang kata ka jingkren ïa kynthoh parabriew bad ka jingkhñium kaba mih na ka shyntur kaba ki da sngewpangnud ba kynrei ki kam sniew. Tangbah, kumban bynrap biang, katno ngut kiba ju puson ne pyrkhat naei ka tynrai jong ka Jingsniew ka wan bad balei ba ka jur ki kam sniew ha kine ki sngi.
Sngew Sangsot ba ki briew ha kine ki sngi la ka long naduh ki khynnah, ki samla bad haduh ki tymmen ki san tang namar ka spah pyrthei bad ba ki ïabeh ïa kata ka Rongphong Pyrthei bad kim don por shuh ban puson ne ban pyrkhat halor ki tynrai ba ka jingsniew ka sdang ban mih. Hynrei ki la shuh ïa beh ïa kata ka spah pyrthei bad ki klet noh ban puson ne ban bishar ïa ka tynrai ba ka jingsniew ka mih kaba la ktah shisha ïa ka shongsuk shongsaiñ ha ka imlang ka sahlang ha ka jylla bad ka ri.
Ka Jylla Meghalaya ka dei ka jylla kaba bun tam ki Khristan phewse! da khongpong ha kine ki sngi ka jingsniew ka la shong kulai ha man la uwei-pa uwei u briew kiba la klet noh ïa la ka jong ka tynrai kiba la pyrshang ban beh ïa ka rongphong bad ki jingkwah brai kaba la pyntroin shisha ïa ka hok longbriew manbriew. Ynnai da ïatai sani shaphang ki tynrai ba ka jingsniew ka mih, hynrei to ngin ïa phai dien khyndiat ban puson kumba ong kine ka kyntien, “Ka kam leh isynei ne ka kam ba bha ka sdang na la rympei, khnang ba ngin sngewthuh ba balei ba kynrei ki kam sniew kam smeh ha kine ki sngi. Kum ban bynrap biang, ha kine ki sngi kano kano ka longïing longsem kim don por shuh ban hikai ïa la ki khun ki kti ha la rympei namar ba ki la ïa beh ïa ki rongphong jong kane ka pyrthei bad kim don por shuh ruh ban shim ïa la ka jingkitkhlieh ïa ki khun ki kti ha kaba ki la ai mon khlem da tehlakam ha la ing la sem.
Bad ym donkam hi ruh ban ïa puson halor ki daw ba ki jingsniew ki la kynrei ha kine ki sngi, Ngi lah ban kren shai sha ka pyrthei, dei tang namar ba ki kmie ki kpa ne ki Longkñi Longkpa ha kine ki sngi kim don por shuh ban sneng ne kyntu ïa la ki khun ki pyrsa ha la ïing la sem bad ki khun ki kti ki la im laitlan katba ki mon ha kaba ki la sdang ban leh na i kam sniew i barit bad kan sa pur pat haduh ba ki jingsniew ki la kiew skong ha kine ki sngi. Ka jingkitkhlieh baroh kan hap leit sha ki kmie ki kpa ne ki longkñi ki longkpa ki bym por shuh ban tehlakam ïa ki khun ki kti ne ki pyrsa ba ki la im laitlan ka la pynlong ruh ïa ki ban kin dang shlur ban leh ïa bun bah ki kam sniew kiba la ktah ha ka imlang ka sahlang.
Kyntang ïawai, kano kano ka ïing kaba don ïa ka jingïatylli, ka jingïasngewthuh jingmut bad ka jingïaieit ba mar kylliang ka don kata ka jingtieng burom ban leh ïa ki kam sneiw, hynrei lada kano kano ka ing kaba ïa pait ïa pra ym lah ruh ban len ba ki mih bun ki jingïapait ïa pra ha kaba ki kam sniew ruh ki don hangta naba ym don uta u “Shabuk” kumba u nonglur u pynkohnguh ïa ki masi ha ba ki lur ïa ki lyngkha ban pyndep ïa ka kam.