Nalor ka Shillong, ki lad shna bad tih mawshun ba don ha kylleng ka jylla ki lad kamai ki nongtrei bar jylla: SSDA

Khring ka Meghalaya kumba 8.7% ki nongbylla sngi nabar

0

Shillong, Naiwieng 09: Ka Shillong ka dei kawei na ki jaka ba ki nongbylla sngi napoh ka thaiñ shatei lammihngi ki ju leit, watla ka South India ka dang long ka jaka ba ki kham jied ban wad ïa ki lad kamai.
Ïa kane ka jingtip la pynmih lyngba ka jingwad bniah ba la pynlong da ka Seven Sisters Development Assistance (SSDA), ka seng treimon sngewbha kaba don ha Guwahati. Kane ka jingwad bniah ka la kynthup ïa 693 tylli ki longïing ha kylleng ki 14 tylli ki administrative block ha ki san tylli ki district ha Assam, ar tylli ha Meghalaya bad kawei ha Tripura.
Ki nongwan buhai shnong (88 percent na ki, ki dei ki shynrang) kham bunsien ki shaniah ha ki network ba la seng ban ïoh kam ha kiwei pat ki jylla bad ki lad kamai kiba duna ha ïing ka mut ba ka don ka jingtuid beit jong ki briew kiba wad kam.
Ïa kine ki network lah ban ïohi ha ki rukom ïaid, ha kaba ki nongwan buhai shnong na North Garo Hills bunsien ki ju kut noh ha Tamil Nadu, katba ar na ki lai ngut ki nongwan buhai shnong na Dhalai ha Tripura ki leit sha Karnataka.
Saw tylli ki jylla jong ka South India ki pdiang shiteng na baroh ki nongwan buhai shnong. Ka Karnataka ka dei kaba kham pawnam bha ha kaba 22.7 percent ki nongwan buhai shnong na kane ka dong shatei lammihngi ki leit sha katei ka jaka, bud sa ka Tamil Nadu (13.8 percent), Kerala (10.1 percent) bad ka Telangana (4.5 percent).
Ka Assam ka dei ka jaka ba pawnam tam hapoh ka thain shatei lammihngi, ha kaba ka jaka pdeng jong ka thaiñ ka khring ïa 22.3 percent ki nongwan buhai shnong na ka thaiñ, kiba bun ki leit sha Guwahati.
Ka Jylla Meghalaya ka khring 8.7 percent ki nongwan buhai shnong. La pyrkhat ba kane ka long pdeng ha Shillong hynrei ki lad shna bad tih mawshun ki don ha kylleng ka jylla na ka bynta ki nongtrei nabar. Kaba phylla katto katne ka long ba ka Delhi ka shim tang 4.5 percent na ki nongwan buhai shnong na ka thaiñ shatei lammihngi, la kumno kumno na ki distrik ba la jurip.
Kumba 62 na ka 100 na ki nongjurip ki dei na ki Scheduled Tribe, katba 95 na ka 100 ki don ki jaka hynrei ki bym biang ka jingheh ban kamai jakpoh. Ka jingbym don kam ha ïing la kdew da 88 percent na ki nongkylli, katba 91 percent ki la pynpaw ba ki la shah pynbor ban leit buhai shnong namar ka jingduna jaka ne ka jingdonkam ban siew ïa ki ram kiba dang sah, kum ka nuksa.
Watla bun na ki nongwan buhai shnong ki ong ba ki mih na ïing na ka bynta ka jingim kaba kham bha (40 percent), ki kam kiba kham bha (36 percent) bad/lane ka jingsiew kaba kham heh (26 percent), ka jingïoh kaba shisha kam da long kaba heh namar kiba bun ki shim ïa ki kam bym don jingtbit kiba duna ka jingsiew.
Ka tulop kaba pdeng shibnai ka long T.15,000, ha kaba kiba bun (86.5 percent) ki shim tang hapoh T.20,000 shibnai. Ka jinglut kaba pdeng ka long T. 7,000 na ka bynta ka bam, ka koit ka khiah bad ka jingpule, kaba sah tang khyndiat eh ban phah sha ïing, watla 92 percent na ki longïing kiba wan buhai shnong ki ïoh ïa ka pisa ba la phah.
Kiba bun ki nongtrei ki dei ki samla, ha kaba 60 percent ki dei kiba dang 30 snem shaneng. Hynriewphew percent na ki ki shem kam lyngba ki bahaïing hasem ne ki paralok, ha kaba tang 6 percent ki apply beit sha u nongpynïaid kam.
Ka jingwad bniah ka la ai jingmut ruh ba lada don ki lad ki lynti kiba kham bha ha la iing, kham bun na kito kiba la wad bniah kin kham kwah ban sah ha la ki shnong bad ki sor ban ia kaba leit sah sha kiwei pat ki jaka. Kumba 88 percent ki la ong ba kin jin da la sah lada don ki lad ban kamai jakpoh ha ïing, kaba pyni ba, na ka bynta kiba bun, ka jingleit sha kawei pat ka jylla ka kham long ka jingdonkam ban ïa ka jingjied shimet.

Leave A Reply

Your email address will not be published.