Buddien ka KSU ïa ki 5 tylli ki mat ba sahteng : Ngim pat lah ban ong ba ngi sngewhun katba ngim pat ïohi ïa ki jingmih jong ki soh: KSU
Shillong, Risaw 26: Ki nongïalam ka Khasi Student’s Union Sengkmie ha ka sngi Nyngkong ki la leit ban ïakynduh ïa u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma ban buddien ïa ki 5 tylli ki mat kiba ka la buh hakhmat jong ka sorkar naduh ki por ba la dep.
Haba kren bad ki lad pathai khubor hadien ka jingïakynduh bad u Myntri Rangbah ha State Guest House, Taraghar, u President ka KSU u Samla Raymond Kharjana u la ong ba ka seng ka la leit ban kynduh halor ka MRSSA, ka kam thung nurse ha NEIGHRIMS, nangta ka rukom thungkam thungjam bad kiwei kiwei.
Ula ïathuh ba watla ki la don katto katne ki mat kiba la sdang ban urlong hynrei na ka liang ka seng kam pat lah ban ong ba ka la sngewhun naba ym pat lah ban ïohi ïa ki jingmih kiba pura bad kiba pynhun.
“Halor ka MRSSA u Myntri Rangbah u la ong ba ïa kane mynta ka la don ha ka lynti ban sdang ban pyntreikam noh, hynrei ki dang don sa khyndiat ki kam kiba dang hap ban pynbeit ha shwa ban ap ruh ban ap ïa ka DPR bad ba ka seng kan ap ban dup ïohi noh ïa kane ka jingpyntrei ïa kane ka aiñ,”
U President ka seng u la ong ba ïa kine ki mat la dep ban buh ka jingdawa naduh ka 3 tarik Nailar.
Na ka liang ka KSU ka la ïathuh ruh ba kiwei pat ki mat ba la ïakren ki long halor ka Fact Finding Committee halor ka jingpynsngap paidbah ka Shree Cement, bad ka Migrant Workmen Act.
Haba ïa kren halor ka mat kaba ïadei bad ka NEIGRIHMS u Bah Kharjana u la ong ba ka mat NEIGRIHMS ka long kaba kongsan tam ha kane ka por, namar ka Governing Council jong ka institute kan sa pynlong ïa ka jingïalang ha ka sngi kaba bud, ha kaba u Myntri ka Sorkar Pdeng un ïashim bynta lyngba ka video conference.
“Ha kane ka jingïalang jong ka Governing Council, ngin khmih ïa ki jingdawa jong ngi, kynthup ïa ka rukom thung kam nurse ha ka 80:20, ka jingthung kam lyngba ka NORCET bad kiwei ki mat kiba ngi la ïakren bniah bad ka NEIGRIHMS,” u la ong.
U ïathuh ruh ba ka KSU ka la dawa ba ka Sorkar Jylla ka dei ban don ki nongmihkhmat ha ka Governing Council ban ïakren halor kane ka mat bad kumjuh ruh ba kan ïalam lang ïa ki dkhot ka KSU ban ïakren bad u Myntri ka Sorkar pdeng halor kane ka mat.
“Ngi la pynsngew ba ka Sorkar Jylla ka dei ban don ki nongmihkhmat ha kane ka jingïalang, namar ki don ruh ki nongmihkhmat na kiwei pat ki distrik,” u la ong.
Ka seng ka la thoh ruh sha u MP na ka jylla, u Saleng Sangma, ban pynsngew ïa kine ki mat.
“Ka NEIGRIHMS ka la kular ïa ngi ba kan rah ïa kine ki mat sha ka jingïalang jong ka Governing Council. Mynta ka shong ha ka council ban rai ïa kaba bha tam na ka bynta ka Jylla bad ka jingkiew shaphrang jong ka institute” u la bynrap.
Lah ban pynkynmaw ba ha ka 1 tarik Jymmang, ka KSU ka la pynlong ïa ka jingïakhih ha NEIGRIHMS. Hadien ka jingïakren lyngba ka jingpyrshang jong ka Sorkar Jylla, la kyrpad ïa ka seng ban weng noh ïa ka jingïakhih, da ka jingkular ba yn pynlong ïa ka jingïalang bad ka Sorkar Pdeng.
“Namar ka NEIGRIHMS ka dei ka institute jong ka Sorkar Pdeng, kine ki mat ki donkam ban ïakren bad pynbeit lang bad ka Sorkar Pdeng,” bynrap u President ka KSU.
U la bynrap ba u Myntri Rangbah u la kular ban pyrshang ban pynlong ïa ka jingïalang bad ban rah ruh ïa kine ki mat sha u Myntri ka Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa kane ka tnat.
Haba pynshai shuh shuh halor ka jingdawa ban pyntreikam pura ïa ka MRSSA u Samla Raymond u la ong ba ka MRSSA ka dei ka mat kaba la sahteng la bun snem, watla la pyntreikam ïa ka aiñ jong u snem 2016.
“Naduh ba la pyntreikam ïa ka aiñ ha u snem 2016, haduh mynta ngim pat ïohi ïa ka jingkylla kaba khraw. Man la ka sngi ngi ïohi ba ka jingwan rung jong ki briew sha ka Jylla ka nang kiew,” u la ïathuh.
U la ong ba watla ki Dorbar Shnong ki don, hynrei dang don ki briew kiba lah ban lait na ka rukom peitngor. U la kynnoh ruh ba don kiba ïarap ïa kine ki briew da kaba pynbiang ïa ki kot ki sla.
“Ngi ngeit ba lada pyntreikam bha ïa ka MRSSA, kan lah ban tehlakam ïa ka jingwan rung be-aiñ bad kan iarap ruh ban ïakhun pyrshah ïa ka kam khaïi drok,” u la ïathuh.
U la ong ba ka Sorkar ka la kular ban sdang ïa ka Facilitation Centre ha Umling, Ri-Bhoi, bad hadien kata yn peit ïa kiwei pat ki jaka, kynthup ïa ka Ratacherra bad kiwei ki bynta jong ka Garo Hills.
U la bynrap, “Ngi kwah ba ka MRSSA kan treikam pura. Ka Sorkar ka la ong ba kan sdang shwa ha Umling bad hadien kata kan peit ïa kiwei pat ki distrik.”
Katba u Samla Ruben Najiar u la ong ba ka KSU ka dawa ïa ka Migrant Workmen Act kaba kham khlaiñ, namar ka aiñ kaba don mynta kam pat biang ban peitngor ïa ki nongtrei ba wan na shabar ka Jylla.
“Ki briew kiba wan sha Meghalaya kum ki nongtrei bunsien kim pyni ïa ki kot ki sla kiba biang. Ngi kwah ïa ka aiñ kaba kham bniah bad kaba kham khlaiñ ban peitngor ïa kine ki briew,” u la ïathuh.
U la ong ba ka KSU ka la ïakhun halor kane ka mat naduh u snem 2024 bad mynta ka dang ap ïa ka jingpynbna sorkar kaba pura halor ka jingpynkylla ïa ka aiñ.
Ha kajuh ka por u la pyntip ruh ba ka KSU ka pdiang ïa ka jingpynsangeh ïa ka personal interview ha ki kam Grade C bad na ka liang jong u la pynpaw ka jingsngewnguh ïa ka Sorkar halor ka rai ban pynsangeh ïa ka personal interview ha ka jingthung kam Grade C naduh ka 1 tarik Kyllalyngkot 2027.
“Kane ka long ka sienjam kaba nyngkong ban pynlong ïa ka jingthung kam kaba hok bad kaba shai. Kane kam dei ka jingdawa kaba thymmai jong ngi, hynrei ka dei ka jingbthah jong ka Sorkar India naduh u snem 2016,” u la ong.
U la ong ba donkam ïa ka rukom treikam kaba shai khnang ban khanglad ïa ki kam bamsap bad ban pynthikna ba ki briew kiba dei hok kin ïoh ïa ki kam.
U la bynrap ba ka KSU ka la dep aiti ïa ki jingai jingmut ban pynbeit ïa ka rukom treikam jong ka Meghalaya Public Service Commission (MPSC) bad ki District Selection Committee (DSC).
“Lada pyntreikam pura ïa kine ki jingpynbeit, ngi ngeit ba ka jingthung kam ha Meghalaya kan long kaba hok bad kaba shai ïa baroh ki nongthep kam, bad ki briew kiba dei hok kin ïoh ïa ka kam,” u la ong.
Ha kaba ïadei pat bad ka Fact-Finding Committee ban leit jurip ïa ka jaka jong ka Shree Cement u Bah Najiar u la ong ba ka Sorkar ka la thaw ïa ka Fact-Finding Committee ban tohkit ïa ka kam Shree Cement bad la buh ruh ïa ka rai ban ym pynïaid shakhmat ïa ki kam jong ka company ha kane ka por.
U la ong ba ka KSU ka la kyrpad ïa ka Sorkar ba ka committee kam dei ban shu khot ïa ki nongshong shnong na East Jaintia Hills sha Shillong, khamtam ïa kito kiba duna ka ïoh ka kot, hynrei ka dei ban leit jurip hi sha katei ka thaiñ.
“Ngi la dawa ba ka committee ka dei ban leit sha ka jaka bad peit hi ïa ka jinglong jingman, namar hangta kan sngewthuh ïa ka jingshisha bad kumno ki nongshong shnong ki lah ban duh ïa la ki jaka puta na ka daw jong ki company heh.” u la ong.
U la kynnoh ruh ba ka jingïalang paidbah kaba la pynlong halor kane ka project kam shym la long katkum ka aiñ.
U Bah Najiar u la ong ba watla ka Sorkar ka la ai bun ki jingkular ha ki jingïalang bad ka KSU, hynrei ka jingpyntreikam ïa kine ki jingkular ka ju shimpor slem.
“Lada kine ki mat kim ïoh ïa ka jingpynbeit kaba biang, ngin sa shim da kiwei pat ki sienjam,” u la ong.