Kylla ka suiñbneng duna slap 80% ha u Jylliew pynkhreh ka jylla ïa ka EL Niño

0

Shillong, Naitung 3 : U Myntri Rangbah Conrad K Sangma ha ka sngi Thohdieng ula maham ba ka jingkylla ka suinbneng kam dei shuh ka jingeh jong ki snem ban wan hynrei kaba la jia mynta, haba khot ïa ka jingdonkam ban leh eiei noh kyrkieh ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynkhreh ka Jylla ïa ki lad ki lynti ban ïaleh pyrshah ïa ka jinglong bym thikna ka suiñbneng.Namar tang hapoh une u bnai Jylliew ruhka don ka jingduna slap haduh 80% bad ka jylla mynta ka don ha ka jingpynkhreh na ka bynta ka El Niño.
U Myntri Rangbah ula pynpaw ïa kane ha ka jingkren ha ka workshop halor ka phang ‘Developing State Response for El Niño Preparedness: Strengthening Food and Water Security,” haba pynpaw ïa ka jingdonkam kyrkieh ïa ka jingïatreikam lang, ki kam kiba donkam ban leh namar ka jinglong bym thikna jong ka suiñbneng nangne shakhmat.
Haba pynpaw ia ka jingkhia ka kam na ka jinglong jingman ba mynta, u Myntri Rangbah ula ïathuh ba ka Meghalaya ka la sakhi ïa ka jingduna ka jingïoh slap kaba long palat 80% ha u bnai Jylliew.
Ula maham ba katba ki jingbatai antad (forecast) ki lah ban ai ka jingkyrmen, ki jingpynkhreh ki dei ban ïai long ki kam kiba hakhmat eh.
“Ka jingkylla ka suiñbneng kam dei shuh ka jingeh jong ki por ban wan : Ka dei kaba la mad mynta. Watla ki jingbatai lypa ki lah ban kylla, ki jingpynkhreh kim lah ban ap” ong u Myntri Rangbah.
Da kaba shim ïa ka jinglong jingman kum ka “jingeh kaba la don mynta,” u la banjur ba ki jingshimkhia bad ki jingpyrshang da ka jingïatreikam lang hapdeng ki Tnad bapher bapher, ki Shnong bad ki jaka treikam ki long kiba kongsan ban pynduna ïa ki jingktah kiba lah ban mih.
Ula kyntu ia ki Ophisar ba kin wanrah ia ki lynti treikam kiba lah ban pynkylla bad ba lah ban pyntreikam, kiba ïalam da ki jingkheiñ jingdiah bad kiei kiba jia ha Jylla.
“Ngim lah ban ap ïa ka plan kaba biang nadong hadong, Ngi dei ban leh eiei noh mynta. Man ki sienjam ba ngi shim mynta kan pynwandur ïa ka jinglah ban ïaleh pyrshah jong ki pateng ban wan” ula bynrap.
Ula kren ruh halor ka jingkyntiew ïa ka kam rep khlem khleh dawai, haba pynpaw ba ka jingpyrshang ka Jylla ka la ïoh ïa ka jingithuh hapoh ka Ri, kynthup ka jingïoh jingïaroh naduh u Myntri Rangbah Duh ka Ri.
Ula ban jur ruh ïa ka jingdonkam ban wanrah lang hajuh ïa ki buit treikam bapher bapher, kynthup ïa ka jingtynkai um, pynim ïa ki shyngiar bad ban shna ïa ki jingtei ki ban pyllang ïa ka um kum ki check dam bad reservoir
“ïa ka jingjop ym dei ban thew tang da ki skhim marwei, hynrei da ka jingïapher ba shisha ba ngi wanrah ha ka jingim ki briew” ula kynthoh.
Haba ban jur ïa ka jingïashim bynta lang ki shnong ki thaw, u Myntri Rangbah ula khot ïa ka jingïadon bynta lang kaba khraw jong ki nongmihkhmat paidbah, ki Dorbar Shnong, ki Self Help Group bad ki samla pule ban pynkhlaiñ ïa ka jing pynsngewthuh paidbah bad ban long trai ïa ki jingpyrshang baroh ha ka jingïaleh pyrshah ïa ki jingkylla ka suiñbneng.
Kane ka workshop kala wanrah lang shi jaka ïa ki Heh Ophisar, ki Deputy Commissioner, ki stad ka rep ka riang bad ki kynhun ba don bynta ban ïakren ïa ki buit treikam ha ka ban pynkhlaiñ ïa ki jingpynkhreh ka Jylla pyrshah ïa ka El Niño bad ban pynthikna ïa ka jingshngain ha ka jingdon ka bam bad ka um.

Leave A Reply

Your email address will not be published.