Ym shym sngap jar ka sorkar halor ka kam tih bad khaïi dewïong be-aiñ ong u Myntri Rangbah

Shillong, Kyllalyngkot 18: U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma ula ong ba ka Sorkar Jylla kam shym la kyntait ïa ki jingkynnoh hynrei kala shim ïa ki sienjam kiba tyngeh pyrshah ïa ki nongtih dewiong bad nongkhaii dewiong be-aiñ, ha kaba la ujor palat 1000 tylli ki Case ne mukotduma bad khang khyrdep ruh ïa ki katto katne ki par.
Haba ïakren bad ki nongthoh khubor hynne ka sngi Saitjain, u Sangma ula ong, “Ngi ngim shym la kyntait eiei ruh em ïa ki jingkynnoh. Kaei kaba ngi kren baroh ka long ba ka don ka histori kumno la tih ïa u dewiong ha ki snem kiba mynshwa, ka kamai kajih kaba la shah pynsangeh noh mardor”.
Ula banjur ïa ka jingdonkam ban sngewthuh ïa ka jinglong jingman jong katei ka mat, da kaba pynpaw ba ki paitbah kila shaniah ïa ka kamai kajih da kaba tih dewiong la palat ïa ka shispah snem.
“Baroh kaei kaba ngi ong, ka long ba lada phi knieh noh ïa ka kamai kajih, lada phi knieh noh ia ka bam na ka miej jong u briew, kam long kaba suk ïano ïano ruh ban ong ïa u briew ba phim lah shuh ban leh namar ba utei u briew un sa khmih kumno un peit ïa la ka longïing longsem namar ba ka dei kaei kaei kaba kila leh naduh ki 200 snem mynshwa, kaba mut ba ka pateng ka jongki kala leh lah palat ïa ka 200 snem. Kumta phi hap ban sngewthuh ïa ka jinglong jingman ïa kiei kiei kiba la jia” ong u Sangma.
U Myntri Rangbah ula pynthikna ba ka sorkar kala shim ïa ki sienjam pyrshah ïa ka jingtih be-aiñ, ha kaba palat 1000 tylli ki case la dep ban ujor, da ki hajar ngut ki briew kila shah kem bad bun tylli ki par kila shah khang khyrdep.
“Kum ka sorkar, ka dei ka kamram ka jong ngi ban pyntreikam ïa ka aiñ bad haba ngi leh ïa katei, ngi lah shem ba kitei ki kam kila ïai jia ha kylleng ki kyndong jong ka jylla. Kaei kaba nga kwah ban ong, ka long ba ngim kyntait eiei bad ngim shym la kyntait hi ruh. Ka sorkar ka jong ngi kala dep ban ujor palat hajar tylli ki case pyrshah ïa ki briew kiba la leh ïa ka kam tih be-aiñ bad da ki hajar ngut ki briew kila shah kem, da ki hajar ngut kila shah chargesheet, bun ngut ki briew kila shah set ha phatok bad bun tylli ki par kila shah khang khyrdep” ula ong bad ka bynrap “Haba ngi leh kumtei, ngim lah ban ong, ba ngi la lah ban pynsangeh lut ha kylleng sawdong jong ka jylla, ngi lah ban ong ïa baroh ba kin sngewbha ban sangeh noh bad kaei kaba nga kwah ban ong, ka long ïa ka histori kumno katei ka kam kala long, ka jingshaniah ïa ka kamai kajih ki paitbah ha katei ka bynta da ki spah snem kam long kaba suk ban khmih ba ki paitbah kin sangeh noh ban leh naduh lashai ka sngi namar ba kala mih ka hukum na ka ïingkashari. Kin buh ïalade ha ka jingeh ban shah kem, ngam ong, ba ki dei ban shah, sngewbha wat nym pyrkhat ba nga kyntiew ïa ka, nga shu ïathuh ïa phi ïa ki jingshisha. Kin sa ong, peit ngi lah leh ïa kane lah bun phew snem. Mynta ka ïingbishar bad ka sorkar ka ong, phim lah ban leh shuh bad mano ban pyndap pynbiang ïa ki khun ki kti, kumta kaei kaba nga kwah ban pynsngew ka long, ba kam long kaba suk ban shu ong phim lah shuh ban leh naduh lashai ka sngi bad ban khmih lynti ba ka pyrthei baroh kawei kan sngap ïa phi”.
“Kila don ki jingeh bad ki long kiba kyllaiñ bha hynrei nga tharai ba kaei kaba long kongsan bha ka dei ba ngi lah ïohi bad ngi lah dep ban ïaid lyngba katei ka wat ïa kaba ngi la ïai bteng ban kem ïa ki briew, ngi ïai bteng ban khang khyrdep ïa ki jaka tih, ngin ïai bteng ban ujor mukotduma, ngi lah dep ban chargesheet bad hadien katei, haba don mano mano kiba leit tih ha kiwei pat ki jaka ngi kem ïa kine ki briew bad ngi khang noh ïa ka, kumta kine kiei kiei kila jia bad kin dang ïai bteng ban jia ha ki por ban dang wan, hynrei ngim shym la kyntait pat. Ngi lah leh da kaba tyngeh bad donkam ban sngewthuh ïa ka histori balei kane ka jia” la ong u Sangma.
U Myntri Rangbah ula pynpaw ba kaba shadien kan kham sniew shuh shuh haba ka jylla kala jam shaphrang sha ka jingtih da ka jingstad saïan ne Scientific Mining.
“Ngi ïengskhem bad ngi la shim ïa ki sienjam pyrshah ïa kino kino haba ngi lap ba ka don ka jingleh ïa ki kam kiba be-aiñ, ngi la bteng ban kem ïa ki briew bad nga khmih lynti ba kaba kham sniew shuh shuh kan long na sha lyndet ka jong ngi, kin don katto katne ki jingtynjuh kaba ngin sa mad ha ki snem ban wan namar jongka jingshisha ba ka Scientific Mining kala don mynta, ïa ki jaka tih la ai da ka sorkar pdeng, ka Supreme Court kala pynmih ïa ka hukum ban weng ïa ka jingkhang pyrshah ne ‘Ban’ bad kumta ter ter. Nga khmih ba ngi dang ïaid ha ka jingkylla bad lehse ha ki snem ban wan suki pa suki ngin ïaid ha ka lynti kaba dei bad lehse ha ki snem ban wan ngin sakhi ruh ba kine ki kam be-aiñ baroh kin sa iap lut noh namar ba ngi lah don ïa ka lad ban tih da ka jingstad saïan. Ka dei ka jingkylla bad ka jingïaid jong ka kam kaban shim ïa ka por bad haba katei ka jia ki jingeh bad jingtynjuh kin ïai don beit” ula pynkut.