Wah shakhmat ki kynthei ka Sabahmuswang sha ka prokram hikai shna sboh ka SURU

0

Jowai, Jymmang 02: Katba nangmih ki sngi ki kynthei kila nangkiew ha kiba bun ki liang bad kane kala paw bha ha ka jingai jinghikai kyrpang ïa ki kynthei kiba ha ka shnong Sabahmuswang ïa kaba la pynlong da ka Society for Urban and Rural Empowerment (SURE), haka 30 tarik u Ïaïong.
Ïa kane ka jingai jinghikai la pynlong ha ka ïingskul Hynñiaw Thyndai Memorial LP School SSA, Sabahmuswang kaba don haka surok ban leit sha Nangbah.
Haka jingkren lakhmat jong u ha kane ka jingai jinghikai u Dr H.H. Mohrmen ula ong ba u sngewkmen ba ki kynthei jong kane ka shnong kila wan shakhmat ban shim ïa kane ka training kaba lah ban ïarap ïa ki ba kin nang ïoh jingmyntoi khambun ha ka kamai kajih jong ki.
Ula lamkhmat ruh ba kane ka training ka dei kyrpang naka bynta ban ai jinghikai ïa ki kynthei ïa kaba la bei pisa da ka Ophis jong ka District Social Welfare Officer West Jaiñtia Hills, Jowai. Ka jinghikai kaba kongsan ha kane ka kynti ka long ha ka kam shna sboh na ki mar ki mata kiba don hapoh la ki shnong ki thaw hi.
Ha ka jingïalang plie ïa kane ka training ïa kaba la pynïaid da u Habandajop Lyngdoh u Master Trainer jong ka SURE, ka kong Hat Dkhar kaba long ka President jong ka Village Organisation haka shnong Sabahmuswang kala pynpaw ïa ka jingsngewkmen ban ïoh ïa kiba kum kine ki training.
Haka jingkren pdiang sngew bha jong ka, ka kong Hat ka kyr men ba ki para dkhot jong ki SHG kiba hap hapoh ka VO kin shim khia ïa ka jinghikai kaba kila ïoh bad kin pyndonkam hok ruh ïa ki.
Ha kane ka sngi u Hababdajop Lyngdoh ula ai jinghikai ïa ki kynthei ha kane ka shnong ha kaba ïa dei bad ka lad shna sboh wieh ïa kaba ki khot ka Vermi Composting.
Nalor kata la ai jinghikai ruh kumno ban shna sboh na ka eit sniang ne eit syiar da ka rukom kaba ki khot ka Bokashi. Namar ha ka rukom shna sboh da ka Bokashi donkam ruh ïa ki dawai shna hi kum ka Lacto Acid Bacteria (LAB) bad u Indigenous Micro Organism (IMO), kumta la hikai ruh ïa ki nongwan shah ai jinghikai kumno ba kin nang ban shna hi ïa kine ki dawai.
Ïa kine ki dawai ki lah ban shna na ki mar ki mata kiba don hi ha ki ïng ki sem jong ki bad kiba ïoh na ka mariang.
U Dr Mohrmen ula ong ruh ba haka jingtrei kam jong ki, ki lap ba kiba bun ki nongri sniang ki ud ba ka kam ri sniang kam phuida satia (not cost effective) na ka daw ba ka rem palat ka jingbam sniang (concentrated feed). Kane ka jia ruh namar ba kiba bun hi ki nongri sniang ki shu ri mylleñ uwei ne artylli ki sniang.
Na kane ka daw ka seng kala ai jinghikai ruh ïa ki nongrep kumno ban shna jingbam sniang da kaba pyndonkam da ka Bokashi method hi. Kane ka rukom shna jingbam sniang ruh ka long da kaba pyndonkam da ki jingbam kiba ngim donkam shuh bad da kaba khleh lang ïa ka LAC bad u IMO.
Ua Habandajop Lyngdoh uba la dep ïa ki training kiba bun bad uba lon ruh u nongri sniang uba don ym duna ïa ki arphew tylli ki sniang ula ong ka Bokashi method ka dei kaba ngi shu pdem ïa ki jingbam ban ïoh ai bam ïa ki sniang. Ki nongri sniang ki lah ban buh ïa kane ka jingbam bala pdem haduh hynriew bnai.

Leave A Reply

Your email address will not be published.