Ther u President ka KSU ïa ka sorkar MDA ba khlem leit tynruh halor ILP
Ha ka sngi rakhe ïa ka lyngkhuh sngi iap ba 187 u Tirot Sing Syiem
Shillong, Naitung, 17: Ka jaidbynriew Khasi bad Jaiñtia ha ka sngi u Blei ka la rakhe kynmaw burom ïa ka sngi ïap kaba 187 snem jong u khlawait nongïaleh laitluid u Tirot Sing Syiem uba la ieng ïaleh pyrshah ïa ka bor synshar jong ki Phareng
Ha nongbah Shillong, ki nongïalam jong ka Khasi Students’ Union (KSU), ka Federation of Khasi Jaintia and Garo People (FKJGP), ka Hynniewtrep Integrated Territorial Organization (HITO) bad kiwei kiwei ki leit buh syntiew hakhmat u motdur uba don ha Madan Iewrynghep, Laitumkhrah bad pynlong ruh ka jingsngap jar hakhmat kum ka jingburom ïa ka mynsiem aiti lut bad len lade jong une u khlawait ka ri.
U Nongïalam jong ka KSU u samla Lambokstarwell Marngar haba kren ha kane ka sngi u la takraiñ tyngeh ïa ka Sorkar ka bym shym la lah ban tynruh ïa ka Sorkar ba kan pyntreikam noh mardor ïa ka Inner Line Permit (ILP) ha Meghalaya.
“Ka Sorkar Jylla ka shu kmen tang namarba la pdiang ïa ka rai ban pyntreikam ïa ka ILP. Namarkata, ngi kwah ban phah ïa u kyrwoh sha ki 60 ngut ki Nongmihkhmat ba la jied da u paidbah ba kim dei ban ïalehkai bad ki ishu namarba ka dei ka kamram jong ki ban pynurlong ïa kane ka jingangnu kaba la slem ïa kaba la khmih lynti da ki paidbah jong ka jylla,” u la ong.
Haba pynpaw ba ka jingïakhun ban pynurlong ïa ka jingdawa ILP haduh ban da jop, une u nogïalam ka KSU u la ong, ‘nga kyntu, to ngin ïa mih na kane ka jaka bad ba ka aiñ kan ïarap ïa ka khyndew ka shyiap bad ïa ki nongshong shnong jong ngi.”
Ha kaba ïadei bad kiba bun ki mat kiba la pynsngew sha ka Sorkar naduh u snem 2018, u Samla Lambokstarwell u la ong ba ka long kaba sngewsih ba bun na ki jingdawa ki shu kut tang ha ki saw kynroh jong ka Secretariat.
“Ngi la kyntu ïa ka Sorkar ba kan shna da ka aiñ ka ban pynthikna ba kan don ka jinglehhok ha ka jingthungkam thungjam hynrei haduh mynta ka Sorkar kam pat leh eiei halor kane wat (hapdeng ki jingkynnoh) ba ka don ka jingbamsap ka jur bha ha ka thungkam thungjam ha ki tnat treikam bapher bapher jong ka Sorkar Jylla ,” la ong une u nongïalam ka KSU.
Haba pynpaw ruh ïa ka jingsngewkhia halor ka jingjyllei ki kam runar ruser bad ka tuh ka thiem hapoh ka jylla, une u nongïalam ka KSU u la kynnoh, “ki nongtuh ha Secretariat bad ha ki tnat treikam bapher bapher jong ka sorkar ki kham shyrkhei namarba ki pynduh noh ïa ka hok jong ki samla kiba la nang la stad ban ïoh ïa ka kam ka jam da ka lynti kaba dei.”
“Ki samla ki bym donkam donjam kiba leit wad kam ki la shah dawa pisa- hato kata kam dei ka bamsap? u la ong.
“Namarkata, ka por ka la ih ba ka Sorkar ka la dei ban thaw noh da ka Cell ka ban peingor ïa ka bamsap ha ka thungkam thungjam namarba ka dei ka kamram jong ka Sorkar ban jynrat ïa ka jyrsieh bamsap da kaba wanrah ïa ki aiñ kiba khlaiñ,” u la ong bad bynrap, “kam dei satia ka kamram jong u Nongthawaiñ ban shong ha Secretariat lane ha Assembly bad ban pyrkhat khuslai shaphang ka Tender ka la ïaid neem lane hangno ban pynieng ïa ka khyrdop khrong khajna. Ka kamram jong ki (nongmihkhmat) ka long ban wanrah ïa ki aiñ ki ban ïada ïa ka jingmyntoi bad ïa ka hok jong ki paidbah bad ïa ka jylla.”
U la maham ruh ïa ki ophisar bamsap bad kyntu ba kim dei satia ban ïalehkai bad ki ishu kiba ktah ïa ka hok jong ki trai ri trai muluk.
U President ka FKJGP u Bah Dundee C Khongsit haba kren ha kane ka sngi u la ong ba ki sengbhalang hapoh ka jylla kin ym ailad ïa ka Sorkar ba kan pyntreikam ïa ka Citizenship Amendment Act hapoh Meghalaya.
“Ngin ym ailad ïa ki mynder bad ïa ka jingwan rung kyrthep kiba nabar ban nang pynkylla rit paid shuh shuh ïa ngi ki trai jylla,” u la ong.
Halor ka elekshon President ka ban sa long ha ka Lah Sngi u Blei u Bah Khongsit u la kyntu ïa ki 60 ngut ki MLA bad ïa ki MP na ka jylla ban thep vote ha kane ka elekshon ryngkat bad ki kyndon.
“Ngi kyntu ïa ki ban thep vote bad ki kyndon khnang ban pynthikna ba u lane ka President ba thymmai jong ka ri kin kren eiei halor ki mat ba la shah ktah jong ki riewlum ritpaid,” u la ong bad bynrap ba ki mat jingdawa jong ki riewlum ki long kiba shongnia bad kim dei satia kiba don shabar jong ka riti synshar ka ri India.
Ha kane ka sngi, ki nongïalam jong ka United Democratic Party (UDP), ki Kur jong ka Kur Syiemlieh bad kiwei kiwei ki sengbhalang bad ki seng saiñpyrthei ki la wan buh syntiew hakhmat une u motdur jong u Syiem Tirot Sing.