Sha u Narendra Modi ujor ki trai shnong Daistong ban pynsangeh ïa ka Public Hearing ba be-aiñ
Shillong Rymphang 14: Palat 200 ngut ki nongshong shnong ka Daistong, East Jaintia Hills, ki la ïasoi bad phah da ka jingthoh sha u Myntri Rangbah duh ka ri u Narendra Modi bad sha u Myntri Kam Pohiing ka ri u Amit Shah na ka bynta ban phah pynsangeh ïa ka Public Hearing halor ka jingthmu ban seng ïa ka karkhana dewbilat jong ka Shree Cement Ltd.
U Ma Reachingson Siangshai u nongtrei mon sngewbha, haba kren na ka bynta ki nongshong shnong ka Daistong mynta ka Sngi Saitjain ha Shillong Press Club, ula ong ba ïa ka Public Hearing ha ka 19 tarik u Nohprah 2025 la dei ban pynsangeh namar ba ka Dorbar Shnong ka la ai ïa ka no-objection certificate (NOC) bad soi ïa ka jingïatehkular bad ka kompani, khlem ka jingtip jong ki nongshong shnong.
Ula ong, ba ïïa kitei ki kot ki sla ym shym la pyni sha ki nongshong shnong. “Ka jingïateh kular ka dei kaba ki paidbah nongshong shnong kim don jingtip eiei” ula ong.
Kane ka kynhun ka la maham ba kan ktah ïa ka sawdong sawkun jong katei ka thaiñ. Ka jaka kaba la thmu ban seng ïa ka karkhana ka dei hajan jong ka Krem Lait Prah bad Krem Labit, kaba dei ka krem kaba jrong tam ha ka ri India bad ha ka dewbah South Asia, ha kaba ki dohkha phylla kiba matlah ki dei kiba la lap na katei ka krem. “Lada ngi ailad ïa ka karkhana pynmih dewbilat, baroh kitei kin sa shah pynjulor lut” ong u Bah Siangshai.
Sa kawei ka jingpyrshah ka dei halor ka jaka puta, ula kynnoh ba katei ka jingthied jaka ka la plie lad ïa ka kynhun bym dei riewlum ban thied ïa ka jaka riewlum da kaba pynkheiñ ïa ka Meghalaya Land Transfer Act.
“Naduh mynno phi lah shah ïa ki bym dei ki riewlum ban thied jaka na ki riewlum?” ula buh jingkylli ïa ka sorkar bad ka dawa ba dei ban ai jingpynshai ïa kano kano ka jingpynkylla ïa katei ka aiñ.
Ki nongshong shnong kila ong, ba kila leit mih sha u Deputy Commissioner, ka Meghalaya State Pollution Control Board bad kiwei kiwei ki tnad sorkar shwa ban pynlong ïa ka Hearing, hynrei ym shym la don ki ban pynsngap ïa ka jingkyrpad ka jongki.
Ha ka dorkhas kaba la phah ha ka 9 tarik u Rymphang sha u Modi, Shah bad kiwei kiwei ryngkat bad ka phah kopi sha u MP ka Shillong u Dr Ricky AJ Syngkon, ha kaba u la ai jingthoh sha u Myntri ka Sorkar Pdeng uba khmih ïa ka Tnad Forest ban kyrpad ban pynsangeh noh ïa ki kam ki jam baroh.
Nalor kane, la phah ruh ïa ka jingkyrpad sha u Nongïalam ka Liang Pyrshah ka ïing dorbar thawaiñ ka jylla u Dr Mukul Sangma.
Ki nongshong shnong ki la ujor ruh sha ka Meghalaya Human Rights Commission da kaba kynnoh “Ba ka la don ka jingïai bteng ban pynkheiñ ïa ki kyndon” ïa ka hok longbriew manbriew kaba ïadei bad ka Environmental Public Hearing kaba la pynlong ha ka shnong ha u Nohprah jong u snem ba la dep.
Kane ka jingujor kaba la mudui hapoh jong ka Protection of Human Rights Act, 1993, ka la kyrpad ïa ka Commission ban tuklar, kaba ki nongshong shnong ki la shim ba ka dei ka jingleh bym ïahap ha ka Hearing kaba la pynlong ha ka 19 tarik u Nohprah 2025.
“Ngi ai ka jingshaniah kaba skhem bad ngi kyrpad da kaba sngewrit ba phin shimkhia ïa kane ka kam bad ban leh ïa kaba donkam na ka bynta ka bha ka miat jong ka hok, ka jinglong kordor jong ki briew bad ka jingsynshar ka aiñ” la pynpaw haka jingujor.