New Delhi, Nohprah 14: Ka jingïakhih ba jai jai ban dawa jylla ban ïoh ïa ki jylla ba thymmai jong ka National Federation of New State (NFNS) kaba ïalam da u Professor Munish Tamang, kaba kynthup ïa ki shiphew tylli ki jylla ka thaiñ shatei lam mihngi, ka la sdang mynta ka sngi balang ka 14 tarik Nohprah, da kaba shong kyllain myngor ha madan Janatarmantar ha Nongbah Delhi. Katei ka jingshong kyllaiñmyngor ka la sdang naduh ka por shiphew baje mynstep haduh saw baje janmiet.
Ha shuwa ban sdang ïa ka jingshong kyllaiñmyngor la ïoh ïa ka jingkren na u Professor Tamang, u bah Nickman Marak Chairman ka Garo State Movement Committee bad u bah K.P.Pangñiang president ka HSPDP. Hadien kane ka la don ka jingkren bad baroh ki nongïalam ki la ïa pyrta jam “No Khasi Jaiñtia State No Rest” bad hadien ka jingpyrta jam bunsien bun wat la sdang ïa ka jing shong kyllaiñmyngor.
U bah Pangñiang haba ïakren bad u nongthoh khubor u la ong ba ka jingdon jong ka Hill State People Democratic Party bad ka Garo National Council kum ki dkhot jong ka NFNS, ka long ka jingkyrkhu kaba khraw namar kitei ki ar tylli ki kynhun ki kwah ban ïakhlad noh da ka jingsuk bad kim kwah da lei lei ban ïakhlad lok da kaba ïa bishni kawei ïa kawei pat.
U la ong ba katei ka jingïalang ha Nongbah Delhi kan long ruh ka history ka ban sah jingkynmaw pateng la pateng ïa ka HSPDP bad ka GNC, namar hadien lai phewsan snem jong ka jingsaiñdur jong u (L) Maieit Hopingstone Lyngdoh bad u (L) Clifford Marak, ba la donkam ban don noh ka Khasi Jaiñtia State bad ka Garo State, ha kaba ki la dep aiti ruh bun tylli ki memorandum sha ka sorkar India. Halor katei ka jingdawa khlem artatien kan sa urlong wat lada kam lah ban long mynta ruh hadien katto katne snem kan sa long.
Nalor kata u la ong ruh ba ka jingpynlong jong ka NFNS ïa katei ka jingïakhih, kan long ban pynsngew ha u Narendra Modi Myntri Rangbahduh ka ri, ba ka por ka la dei ban nang pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka ri, da kaba thaw biang ïa ki jylla ba thymmai da kaba pyshong nongrim katkum ka jinglong jong ka synshar ka khaddar, ka rirti ka dustur, ka ktien ka thylliej bad ka kyrteng jong ki jaitbynriew kiba shong ha kitei ki jylla.
Haba ïakren pat bad u bah Nickman Marak Chairman ka Garo State Movement Committee (GSMC), u la ong ba ka jingleit sha Delhi kam dei tang ban pynlong ïa ka jingïakhih. Hynrei ban rung ruh hduh ka Ïingdorbar Thawaiñ ba ha khlieh duh jong ka ri ka Lok Sabha bad ban aiti ïa ki memorandum kiba la tynsat lang ïa ki mat jingdawa ryngkat ki map kiba biang, na ka bynta ban phiah noh ïa ka Meghalaya ha ki ar tylli ki jylla katkum ka kyrteng jong ka jaitbynriew, ka ktien ka thylliej, ka riti ka dustur bad ka jinglong jingman jong ki jaka.
U la ong ruh ba ka jingleit jong ki sha Delhi bad ka jingsdang jong ka jingïakhih, ka long katkum ka rai ba ki la ïakut ha ka jingïalang kaba la long ha Tura ha ka 29 tarik jong u bnai Risaw ba la dep, ha kaba la ïadonlang da ki nongïalam jong ka GSMC, HSPDP, Bodoland, Gurkha land, Tripraland, Kuki state, Budelkhand, Purbanchal kba la pynbeit da ka NFNS.
U la ong ruh ba mynta ka dei ka sngi kaba nyngkong jong ka jingïakhih bad ha ka 15 tarik pat, kin leit ban pynïeng ïa ki lama hakhmat ka Ïing dorbar Thawaiñ Parliament namr ba ka dei ka sngi ba ka Dorbar tlang kan sdang.
U Professor Munish Tamang kum u nongïalam ba ha khlieh duh jong ka Federation, u la ong ba ka jingdawa jylla ba thymmai kam dei satia ka kam beaiñ. Hynrei ka dei ka jingdawa kaba don nongrim kaba la pynshong nia bad saiñ dur janai, kaba la tynsat ha ka riti synshar ka ri.
Lada ka ri India ka pynkheiñ ne ka kyrngah ban ai ïa ka jingdawa jylla ba thymmai, katkum ka kyrteng jong ki jaitbynriew kiba shong ba sah bad kiba don la ki jong ki jong ki riti ki dustur, ka ktien ka thylliej, kam don jingmut satia ban kam ba ka ri India ka dei ka ri synshar paitbah lane kata ka Democratic country, kaba ka jingsynshar ka long da u paitbah ïa u paitbah na ka bynta u paitbah.
Nalor kata u la ong ruh ba kaba sngewsih eh ka long ba kawei na ki jylla kiba ka kyrteng ka dei ka bym don jingmut bad kaba ïapher na ka ktien ba ki jaitbynrirew ki kren ka dei ka ‘Meghalaya’ kaba mut ka jylla ha jrong u lyoh. U la ong ruh ba katkum ka history kaba dang sah pateng haduh kine ki sngi ha ka jylla Meghalaya, la shong da ki ar tylli ki jaitbynriew kiba khraw nam, kiba satar bad kiba shlur kiba dei ruh khlawait jong ki jaitbynriew kum u Tirotsingh Syiem, u Kiang nangbah, u Wickliffe Syiem na Khasi Jaiñtia bad u Patogan Sangma na Garo Hills.
Kumta ka sorkar India ka don ka hok ban phah noh ïa ka Meghalaya ha ki ar tylli ki jylla na ka bynta ba ki jaitbynriew, ka ktien ka thylliej, ka thoh ka tar kin neh kin sah pateng la pateng, namar katba nang bun ki jylla ka ri ka nang khlaiñ bad kan nang khraw bor ha baroh ki liang.
