Pynkhlaiñ ka Megh ïa ki Lad pynïasoh ban kyntiew ïa ka kam khaïi khappud sha ka 100 million Dollar
Shillong, Kyllalyngkot 25: Ka Jylla Meghalaya ka la buh ia ka thong ba hakhmat ban kyntiew ïa ki Lad pynïasoh kata ki surok bad ka kit ka bah kum u budlum jong ka jingpynkhlaiñ ïa ka khaïi pateng na khappud. Ka sorkar jylla kala buh ïa ka thong ban kyntiew ïa ka jingshalan ia ki mar ki mata ha ki khappud ka ban kynjoh sha ka $100 million man la u snem hapoh jong u snem 2032, la pynpaw ha ki kot ki sla ne ki vision documents ka sorkar.
Kane ka sienjam, ka dei kaba la buh thong katkum ka Meghalaya Vision 2032, kaba pyni ka jingshimkhia ïa ki jingtei ha kine ki 5 snem kiba la leit kaba la wanrah ïa ka jingkylla ïa ka jinglong jingman ha ka thaiñ khappud.
Katkum ki jingtip kaba la ïoh na ki ophisar kala pyni ba ka jingkot dor jong ka khaïi pateng ha khappud kala kiew na ka 254 Klur tyngka ha u snem mang tyngka jong u 2020 sha ka 852 Klur tyngka ha u snem mang tyngka jong u 2024, ka ban lam sha ka khaïi pateng kaba lah ban kot sha ka 2,400 Klur tyngka ha katei ka por. Kane ka jingkiew ka dei kaba la ïalam khamtam eh da ka jingpynbha ïa ki jingtei jong ki Land Custom, ka jingshna ïa ki surok ha ki khappud bad ka jingplie lad ïa ka khaïi pateng bad ka ri Bangladesh.
Ka thong kaba hakhmat jong kane ka rukom pyrkhat ka dei ban kyntiew kyrdan ïa ka Land Customs Stations (LCS) sha ki Integrated Check Posts (ICP), ka ban don ryngkat bad ki Network kiba biang, ki Weigh-in-Motion Bridges bad ki jaka buh ne ki kudam kiba kum kane ka juk kaba mynta. Kumba long mynta hi, ki don 6 tylli ki LCS kiba treikam ha kylleng jong ka jylla, kiba shimkhia ïa ka kam khaïi pateng kaba kot palat ïa ka 2,400 Klur tyngka ha kine ki 5 snem kiba la dep, katba ka Dawki ICP kala kylla long kum ka khyrdop kaba kongsan kaba lah ban kyntiew ïa ka khaïi pateng kaba heh.
Ki projek kiba ïadei bad ki lad pynïasoh ki dei kiwei pat ki païa kiba kongsan ha katei ka rukom pynwandur ïa ka jingthmu. Ka jylla kala dep ban ithuh ïa ka 20 Km ka jingkieng Dhubri–Phulbari bad ka jingtyrwa ban tei ïa ka 166 Km Shillong–Silchar High-Speed Corridor kum ka jingtei kaba kongsan ka ban ïarap shibun ha ka ban pynduna ïa ka por jong ka leit ka wan bad ban pynkhlaiñ ïa ka lad pynïasoh hapdeng ka jylla Meghalaya bad kiwei pat ki thaiñ bad ki ïew ïadie ïathied ha khappud.
Ka Vision Document kala ong ba ka surok bah Shillong–Silchar High-Speed Corridor project ka pyni dak ïa ka jingïaid ka jylla ban jam sha ka ban ïoh ïa ka lad kaba biang, ka jingpynkhlaiñ ïa ka jingpynïasoh bad kiwei pat bad kan kyntiew ïa ka rukom im jong ki paidbah.
Ki ïew khappud ne ki Border Haat kila leh ïa ka bynta kaba khraw ha kaba ïadei bad ka khaïi pateng bad ka jingkamai jakpoh. Ka Meghalaya ïa mynta ka don 5 tylli ki Border Haat kiba dang ïai treikam bad ka don ïa ka jingthmu ban phah thaw sa 14 tylli ki LCS/ICP kiba thymmai ha ryngkat bad ka ban don shuh shuh ïa ki Border Haat, da ka jingthmu ban pynïar ia ka khaïi pateng ha ki shnong ki thaw bad ka jingïashimbynta ha ka ïoh ka kot ha ki thaiñ khappud.
“Ka sorkar ka la shimkhia ban ïakren bad ki tnad ka Sorkar Pdeng ban pynbeit ryntih ïa ki mar ki mata kiba ka jylla ka kwah ïa kaba ym shym la kynthup satia ha ka thup jong ka ASEAN bad kiwei pat ki ri, ka ban plie lad ban don ka jingïaid ryntih ka khaïi pateng bad ka jingïohnong ha ka ïoh ka kot” la pynpaw ka Vision Document. Ki don baroh 92 tylli ki shnong kiba la shah kynthup ha ka wat ka baar jong ka Vibrant Villages Programme.
Hapoh ka jingïaid lynti hapoh jong u snem 2028, ka jylla kala buh ïa ka thong ban kynjoh $50 million ha ka jingkhaïi pateng ha ka shi snem ha ryngkat bad ka pynkhlaiñ ïa ka BBIN (Bangladesh–Bhutan–India–Nepal) Corridor bad ban pynïar ïa ki mar kiba la pynkhreh ban khaïi pateng. Hapoh jong u snem 2032, ka jingpynleit jingmut kan long ban kyntiew ïa ki mar bad ïa ki shang kiba bha kiba lah ban khaïi pateng, ban kyntiew ïa ki jingtei bad ïa ki jingdon jingem bad ban kyntiew ïa ka jingshalan sha ka $100 million ha ka shi snem.
Ki ophisar kila pynpaw ïa ka jingdonkam ban kyntiew ïa ka kit ka bah bad ki lad pynïasoh ka ban pynkhlaiñ ïa ka khaïi pateng ka bym pat biang ha ki khappud sha ka khaïi pateng kaba khlain bad kaba la pynïasoh bha ka ban buh ïa ka Meghalaya ha ka kyrdan kum kata kaba lah ban long ka khyrdop ha ka lammihngi jong ka ri India ban ïa khaïi pateng bad ka ri Bangladesh bad kumjuh ruh bad ki ri ka Southeast Asia.