‘Phim lah ban pynjah ïa ngi’ ther kylla ka JNC ïa u Bah Ardent. M. Basaiawmoit

0

Khliehriat Rymphang 27: Ka Jaiñtia National Council (JNC) Central Executive Committee, ka pynpaw ka jingbitar halor ka jingkren khlem pyrkhat, khlem jingkitkhlieh ba la kren ha ka ïing dorbar thaw aiñ da u MLA ka Nongkrem u Bah Ardent Miller Basaiawmoit, uba dei ruh u Khlieh jong ka party VPP haba u kren halor ka State Reservation Policy, ha kaba da kaba thmu bad khlem akor u la kdew ba ha ka Reservation Polici dei ban thoh tang ki “KHASI” da kaba paw pyrthei, khlem lehraiñ, bad pyndam noh shi syndon ïa ka “JAIÑTIA”  ong ka JNC.
Ha kaba ïadei bad ka mat jong ka State Reservation Policy, na  ka liang ka seng ka la ong ba “Phim lah ban pynjah ïa ngi na ka RP. Ngi ka Jaiñtia National Council Central Executive Committee ngi ai ruh ka jingkyrshan kaba pura ïa u symbud Myntri Rangbah ba donburom, u Bah Sniawbhalang Dhar, uba la shlur ban kyntait ïa ka jingkren bakla jong u MLA Ardent Basaiawmoit, da kaba pynskhem ïa kaei kaba man la ki Jaiñtia kila tip lypa, ba ka jingkynthoh kaba dei bad tang kawei kaba lah ban pdiang ha baroh ki mat jong ka reservation policy bad ka jingsynshar jong kane ka jylla ka dei ka “KHASI- JAIÑTIA” ym ka jingkwah shimet uta u Ardent,” ong u kyrwoh.
“Ngi kwah ban kylli ïa u Bah Ardent Basaiawmoit hato mano ba ai bor ban pynjah ïa ngi ki Paidbah Jaiñtia kiba bun paid, ki Pnar, kiba long ki khun ki ksiew jong ka “Ynñiawtrep Ynñiawwasa”. Ngim dei ki sub-klaus, ngim dei tang ka jingpyrkhat hadien ban kynmaw tang haba donkam ïa ki vote bad klet noh haba thoh ïa ki policy. MLA Ardent Miller Basaiawmoit, ngi kylli beit beit ïa phi, “HANGNO la pynbna paidbah bad katkum ka aiñ ba ïa kane ka jaitbynriew dei ban khot tang kum ki ‘Khasi’ bad iehnoh ïa ka Jaiñtia? Ngi tuklar ïa phi ban pynmih ïa kawei ka kot kaba thikna, kawei ka kyndon riti synshar, kawei ka rekod aiñ kaba pynshisha ïa ka jingpyndam ia ngi”.
“Ka Riti Synshar jong ka Ri India, hapoh ka thup Scheduled Tribes na ka bynta ka Meghalaya, ka ithuh ïa ka “Khasi” bad “Jaiñtia” kum ki jaidbynriew riewlum ba kyrpang. Kane kam dei ka jingmut jong ngi kane ka dei ka “aiñ jong ka ri”. Na ka bynta u MLA uba la shim ba u dei u nongmihkhmat jong ki paidbah, ban ieng ha khmat ki paidbah bad ban pynpra ïa ka jaitbynriew kiba iapher katkum ka riti synshar sha kawei, kam dei tang ka jingbymtip hynrei ka dei ka jingpynkheiñ ïa ka riti synshar pyrshah ïa ki paidbah Jaiñtia.”ong shuh shuh u kyrwoh na ka JNC.
“Ka history ba phi jied ban kyntait kahistory ka ban nym sngap jar, Bah  Ardent phi kren kumba ka Jaiñtia kam don, to ngin pynkynmaw ïa phi bad pynkynmaw ïa ka pyrthei baroh kawei ba ngi long kiei bad mano. Ka “Hima Jaiñtia” ka dei kawei na ki hima kaba la rim bha, kaba donbor, bad kaba la buh jingthoh ha ka histori jong ka Northeast India. La seng ïa ka naduh ka snem “600 H. K.”, ka long ka hima kaba synshar hi, kaba laitluid kaba la pyniar naduh ki lum Jaiñtia sha shiliang ki madan haduh ka wah Surma, sha ka jaka kaba mynta ka dei ka Sylhet ha ri Bangladesh, ka hima kaba heh bad kaba donbor haduh katta katta ba ka la synshar ïa ka bynta ba shaphang mihngi jong kane ka thaiñ baroh kawei haduh palat shihajar snem. Kane kam dei ka shnong, kane kam dei ka thaiñ kaba rit hynrei kane ka la dei ne ka la long ka hima.”
“Ka Hima Jaiñtia ka la mih lyngba ka jingpyniasoh lang ïa ka “Hima Jayanti” jong ki madan ka hima kaba la rim bha la khot ïa ka kum ka “Hima Sutnga” jong ki riewlum, ki nongsynshar jong kane ka hima ki dei ki PNAR. Ha ka por ba la seng ïa ka Jylla Meghalaya ha u snem 1972, ka sorkar India ka la ithuh ïa ka jinglong kyrpang jong ngi da kaba seng ïa ka Jaiñtia Hills District, kum ka JHADC, ka jingithuh kaba ngi don ba ka kyrteng jong ngi ka dei ban don ha ka map, ba ym lah ban pynlong ïa ki briew jong ngi ki bym lah ban iohi”
“Kumta ngi ong ïa u Ardent Basaiawmoit, Ka History kam shym la pyndam noh ïa ngi, ka Riti Synshar kam shym la pyndam noh ïa ngi, ka sorkar India kam shym la pyndam noh ïa ngi, Kumta phi dei mano?
U bah Ardent Basaiawmoit u kren shaphang ka jingkwah ban “pynïatylli” ïa ki jaitbynriew jong ngi. Ngi jubab da ka jingshai kaba pura ba ym donkam ïa phi ban pynïatylli namar ba ngim ju ïa pait, ngi ki Khasi bad ki Jaiñtia ngi long bad ngi la ju long, kawei ka jaitbynriew hapoh ka jingteh ba kyntang jong u “HYNÑIEWTREP”. Naduh ka por jong ki longkmie tymmen jong ngi haduh kine ki sngi, ngi la ïaid ryngkat, ngi ïaleh ryngkat bad ngi ïa kren kum kawei hapoh ka kyrteng “Khasi-Jaiñtia”. Ka jingïatylli jong ngi kam dei ka projek saiñ pyrthei, kam dei ka jingpyrta elekshon, ka long bad ka dei ka jinglong jong ngi, ka snam jong ngi, ka jutang jong ki kpa tymmen jong ngi. Lada don ka jingïapait ïapra, ki dei ki nongthaw aiñ ne politician kiba pyndonkam da kaba jied ïa ki kyrteng jong ngi na ka bynta ka jingmyntoi shimet jong ki. Ka jingïapait ka don bad ka im tang ha ka politik jong phi ym ha ki dohnud jong ngi. Phi nym ioh ban shna ïa ka jingeh jong ka jingïapher Sain hima jong phi bad nangta phi thung ïalade kum ka jingpynbeit. Kata kam dei ka jinglong nongïalam. Kata ka dei ka jingpynbeit.
“Ngi dei ki Hynñiewtrep. Ngi la ju long kawei. Wat pynjah burom ïa ka jingïatylli jong ngi da kaba leh kum ba phi thaw ïa ka”
Shuh shuh ka JNC ka ong bad kynthoh jur ïa u nongïalam ka VPP da kaba ong, “Wat pynlong ïa ngi tang kum ka jingïohnong politik, ka JNC ka la peit bniah da ka jingsngewkhia kaba jur katba ki katto katne ki riew pawkhmat ha ka saiñ pyrthei ki pynduna ïa ka jinglong ba riewspah, ba jylliew bad ba rim jong ki jaitbynriew jong ngi sha ki kyntien ba suk ban pyndonkam ha ki por elekshon bad ban bret noh ha ki kamra polisi, ‘WAT PYNDONKAM IAKA KYRTENG JAIDBYNRIEW JONG NGI TANG NA KA BYNTA KA JINGMYNTOI POLITIK JONG PHI”. Ka paw ba na ka bynta ka jingmyntoi politik jong u hi, u bah Ardent u nud ban THMU wat ban pyndam ruh ïa ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council jong ngi ha ki por ban wan ngim nym ailad satia ïa kane ba kan jia”
“Ngi khot ïa baroh ki Dkhot jong ka ïing Dorbar Thawaiñ ka Jylla Meghalaya ba kin ieng ha ka liang kaba dei jong ka histori, kum u Deputy Chief Minister U Sniawbhalang Dhar u la leh bad pynthikna ba ka kyrteng Jaiñtia kan ym shah pynlong shuh ha ki polisi POLITIK kiba synshar ïa ka jingim jong ngi. Ngi iohi ïa ka, ngi ai kyrteng ïa ka bad  ngi kyntait ïa ka,” pynkut u kyrwoh na u General Secretary ka JNC Central Executive Committee, u Bah Wanshwa Suting.

Leave A Reply

Your email address will not be published.