Paw bha ki kam shna tiar ka Meghalaya na ki siej ha ka jingkhot ba kyrpang ka Republic Day
New Delhi, K’ Lyngkot 19: Ha ka Republic Day kaba 77, ka India ka rakhe ïa ka jingïatylli hapdeng ka jingïar lyngba ka jingkhot kyrpang ‘At-Home’ mynta u snem kaba rakhe ïa ka jinghiar pateng ka dustur ha ka thaiñ shatei lammihngi. Ka jingkhot kyrpang kaba la phah sha ki briew ka ïoh mynsiem na ki jingshna kti ba tynrai jong ka thaiñ shatei lammihngi.
La pynkhreh ïa kane da ka National Institute of Design (NID), Ahmedabad, bad kane ka jingkhot ka dei kaba la saiñdur ban pyni ïa ki nongshah khot kyrpang ïa ka rukom shna tiar da ki kti jong ka Bharat. Ka wanrah lang ïa ki jingshna tiar tynrai na Arunachal Pradesh, Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland, Sikkim bad Tripura, kaba la pynkhreh ha ka jingïatreilang hapdeng ki nongshna tiar bad ki kynhun saiñdur.
Kawei ka bynta ba kongsan jong ka kot khot sngewbha ka dei ka kot lyngkdop ba shna da ki siej kaba pyni ïa ki kolshor ba im bad ki riti dustur ba neh jong ki jylla Ashtalakshmi jong ka thaiñ shateilamihngi jong ka ri India. Haba la plié ïa kane, ka pyni ïa ki jingthaw ba la shna da ka kti kiba pyni ïa kawei pa kawei na ki 8 tylli ki jylla jong ka thaiñ shatei lammihngi. Ka jinglong jong ka kot lyngkdop, kaba la pynïasohlang bad ki lai tylli ki rong jong ka lama jong ka ri, ka pynkynmaw ïa ka dur jong ka kor thaiñ jaiñ, kaba la pyndonkam bha da ki kynthei ha kylleng ka thaiñ. La sop da ka jaiñ ba la shna da ka kti bad la pynitynnad da ka jingteh ba la shna da ka kti kaba itynnad, ka synduk ka plie ban pynpaw ïa ka jingthaiñ tynrai jong ka Tripura ba la shna da u siej, ka kot ba la shna da ka kti, bad ki jingdro ba la shna da u siej.
Ka dustur jong ka Meghalaya ka don ka bynta kaba kyrpang lyngba ka jingthaiñ ba ïoh mynsiem na ka ‘knup’, kaba pyni ïa ka jingïadei kaba jylliew jong ka jylla bad ka kam shna jingshna na ki siej bad ka rukom im kaba ïaineh.
Ka bynta ba sdang ka pynpaw ia ka rukom ba la drodur ïa ki kot lyngkdop jong ki nong Assam, ba bud sa ka dur ha ka jaiñ kaba pyni ïa ki jingthung jingtep bad ki mrad bapher bapher jong ka thaiñ. Ha kane ka kot lyngkdop la pyni ruh ïa ka jingthaiñ thara jong ka Sikkim, ryngkat bad ka jingtem (gogona), ka bynta ba pawnam jong ka jingrakhe Rongali Bihu jong ka Assam. Kiwei pat ki bynta ki kynthup ïa ka dur Mithun ba la shna na ka kot Monk Shugu ba shna da ka kti kaba pyni ïa ka jylla Arunachal; Ki jingdeng jong ka Tripura ba la shna da kaba pyndonkam da ki thri bad ki siej; ka jaiñ na ka jaitbynriew Khiamniungan na Nagaland ba la thaiñ na u jingthung orange rhea; bad ka puanchei, ka jaiñ tynrai ba pyndonkam ki kynthei Mizo ha ki jingïalang ba kyrpang. Ka jingshna khiew Longpi kaba pawnam jong ka Manipur, kaba la shna na ka khyndew ba ïong, ka paw bha.
Ki nongwan kiba ïashim bynta ka jingpdiang sngewbha ‘At-Home’ ha Rashtrapati Bhavan ha ka 26 tarik u Kyllalyngkot kin ïoh ïa ka jaineri ba la shna kyrpang, kaba long ka dak jong ka pateng jong ki jaiñ ha ka thaiñ shatei lammihngi. Ka jain Eri kaba la ju tip kum ka “jaiñ jingsuk” lane “ka jaiñ Ahimsa” ka dei ka bynta kaba kongsan jong ka ïoh ka kot bad ka kolshor jong ka thaiñ. Ïa kane ka jaiñ la shna da ka kti da kaba ïoh mynsiem na ki surok, ki mrad, ki sim bad ki syntiew jong ka thaiñ shatei lammihngi jong ka ri India, da kaba pyndonkam da ki rong ba la shna na ki jingthung ba ïoh na kane ka thaiñ.
Ki bynta jong ka jingkhot ‘At Home’ ki burom ïa ka jingtbit ba kyrpang, ka jingstad, bad ki riti dustur ba im jong ki nongsaiñdur na ki jylla Ashtalakshmi, kiba pynpaw ïa ka mynsiem jong ka jingïatylli, ka pateng, bad ka jingsarong ha ka kolshor kaba dei ka dak jong ka Ri India.