Palat 50 lak tylli ki tyndong LPG hapoh ka ri la pynpoi man ka sngi ha ka jingkheiñ naduh ka 1 tarik u Lber 2026
New Delhi, Ïaïong 04: Katba ki jingjia ha ka West Asia ki dang ïai bteng, ka Sorkar India ka la shimkhia ïa ki sienjam kiba ryntih ban pynneh ïa ka jingshngaiñ ha kylleng ki bynta kiba kongsan. Ki jingpyrshang ki phaikhmat ha kaba pynthikna ïa ka jingpynbiang bording kaba khlem jingthut, ban ïada ïa ki kam ba ïadei bad ka duriaw, bad ban pynpoi ïa ka jingkyrshan kaba donkam sha ki nong India ba don ha ka thaiñ. Ïa ka jinglong ba mynta jong kine ki jingpyrshang la batai harum.
Ka jingpynbiang bording bad ka jingdon ka umphniang
La shim ïa ki sienjam ban pynthikna ïa ka jingdon jong ki mar umphniang bad LPG khlem jingthut ha kylleng ka ri, ha kaba ïadei bad ka jingkhang ïa ka Strait of Hormuz. Ka jinglong mynta ka long kumne harum:
Ka umphniang bym pat pynkhuid/ ki jaka pynkhuid umphniang
Baroh ki jaka pynkhuid umphniang ki dang trei borbah bad ki dang pynbiang ïa ka umphniang ka bym pat pynkhuid. Ka ri ka dang pynbiang ruh ïa ka jingdon ka petrol bad ka diesel.
Ka jingpynmih LPG hapoh ka ri na ki jaka pynkhuid umphniang ka la nang kiew ban kyrshan ïa ka jingdonkam hapoh ri.
Ki Jaka die umphniang
Baroh ki jaka die umphniang ki treikam kumba ju long ha kylleng ka ri. Ka jingeh ha ka thaiñ Middle East ka la pynlong ïa ka jingkiew dor kaba phylla ha ka dor jong ka umphniang ka bym pat pynkhuid. Khnang ban ïada ïa ki nongpyndonkam na kane ka jingktah, ka sorkar India ka la rai ban shim ïa ka bynta jong kane ka jingban khia lyngba ka jingpynhiar ïa ka khajna excise ha ka petrol bad diesel da T. 10/litar. Shuh shuh, ka Sorkar India ka la buh khajna shalan kaba T. 21.5 shi litar ïa ka diesel bad T. 29.5 shi litar ïa ka Aviation Turbine Fuel (ATF) ban pynthikna ka jingdon jong kine ki mar ha ki ïew hapoh ka ri.
La lap ba ki don ki jingjia jong ka jingthied kyrkieh namar ki khubor hamsaïa ha katto katne ki jaka, kaba la pynlong ïa ka jingdie kaba bun bad ka jingkhapngiah kaba jur ha ki jaka die mar. Hynrei la pyntip ba ki don ki stock kiba biang jong ka petrol bad diesel kiba lah ban ïoh ha baroh ki Petrol Pump ha ka ri.
Ka Sorkar ka pynkynmaw biang ïa ka jingai jingmut jong ka ban nym ngeit ïa ki khubor hamsaïa. Khnang ban tehlakam ïa ki khubor hamsaïa, la kyrpad ruh ïa ki Sorkar Jylla ba kin pynsaphriang ïa ki jingtip kiba dei lyngba ki jingïalang bad ki nongthoh khubor.
Natural Gas
La buh hakhmat eh ïa ki nongpyndonkam da kaba pynbiang 100% sha ka D-PNG bad ka jingkit CNG. Ka jingpynbiang sha ki nongpyndonkam ha ki karkhana bad ki kam khaiñ pateng kiba la pynïasoh ha ka grid ka long haduh 80% na ka jingpyndonkam kyllum jong ki.
La ai jingmut ruh ïa ki kynhun ka City Gas Distribution (CGD) da ka Sorkar India ban buh hakhmat eh ïa ki jingpynïasoh PNG na ka bynta ki jaka khaïi kum ki jaka bam, ki hotel bad ki canteen ha kylleng ki jaka jong ki, ban weng ïa ki jingeh ba ïadei bad ka jingdon jong ka LPG ha ka kam khaïi.
Ka jingpynbiang sha ki karkhana Urea kiba treikam mynta ka long kaba thikna haduh kumba 70-75% na ka jingpyndonkam jong ki ha ki 06 bnai ba ladep. La wad ruh ïa kiwei pat ki mar LNG bad ka Regasified LNG (RLNG) ban pynneh ïa ki jingpynbiang bad ki jingpynpoi ïa ki pipeline hydraulic.
La ai jingmut ïa baroh ki nongpyndonkam ha ki karkhana kynthup ïa ki karkhana pynmih sboh ba kin pynbiang shuh shuh ïa ka jingdonkam jong ki ha ka jaka khnang ba ïa kajuh yn lah ban pynbeit da ki kompeni Gas. Ki Kompani CGD kum ka IGL, MGL, GAIL Gas bad BPCL ki la tyrwa ïa ki jingai jingmyntoi ban shim ïa ka jingpynïasoh PNG ha ka kam khaïi bad ka jingpyndonkam ha ki ïing ki sem.
Ka Sorkar India ka la kyrpad ïa ki Sorkar Jylla/UT bad ki Tnad Sorkar Pdeng ban pynsted ïa ka jingmynjur ïa ki aplikeshon kiba donkam na ka bynta ban pynïar ïa ka rynsan jong ka CGD.
Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 18.03.2026 ka la tyrwa sha baroh ki Jylla/UT ban mang shuh shuh 10% ïa ka LPG ha ka kam khaïi sha ki Jylla tang lada ki lah ban ïarap ha ka jingkylla kaba jrong samoi na ka LPG sha ka PNG. Hadien kata, ka MoPNG ka la ïoh ïa ki aplikeshon na ki Jylla kiba bun kiba la shim ïa ki sienjam ban pynkylla na ka bynta ban kyntiew ïa ka rynsan jong ka CGD. Katkum kane, la ai jingmut ban mang shuh shuh na ka bynta ki katto katne ki Jylla.
Ka PNGRB lyngba ka hukum jong ka ha ka 23.03.2026 ka la bthah ïa baroh ki kynhun ka CGD ban shim baroh ki sienjam ban pynïasoh ïa ki skul & kolej ba don bad ki jaka sah, ki hostel, ki jaka shet jingshet paidbah, ki jaka shet jingshet jong ki anganwadi bad kiwei kiwei lyngba ka PNG hapoh 5 sngi, ha kano kano ka jaka ba don ki jingpynbiang pipeline kiba don hajan.
Ka Tnad Road, Transport & Highways, lyngba ka shithi kaba ha ka 24.03.2026 ka la ong ba ki la pdiang ïa ka “Ka rukom ai jingmynjur kaba stet na ka bynta ki jingdon jingsem CGD da kaba pynduna ïa ka por” kum ka sienjam ba kyrpang na ka bynta 3 bnai ha kaba ïa ki aplikeshon kiba ïadei bad ki jingdon jingem CGD yn pyntreikam hakhmat eh.
Ka Sorkar India lyngba ka Gazette kaba ha ka 24.03.2026 ka la pynbna ïa ka Natural Gas and Petroleum Products Distribution (Through Laying, Building, Operation and Expansion of Pipelines and Other Facilities) Order, 2026 hapoh ka Essential Commodities Act, 1955. Ka Hukum ka ai ïa ka rukom treikam kaba ryntih bad kaba la buh por na ka bynta ban buh bad pynïar ïa ki pipeline ha kylleng ka ri, ban weng ïa ka jingpynslem ha ki jingai jingmynjur bad ban ïoh ïa ka jaka, bad plie lad ïa ka jingkyntiew kaba kham stet ïa ki jingdon jingem ba ïadei bad ka natural gas, kynthup ha ki jaka sah briew. La khmih lynti ba kan pynsted ïa ka jingkiew jong ka rynsan jong ka PNG, kan kyntiew ïa ka jingpynïasoh ha baroh ki shnong ki thaw, bad kyrshan ïa ka jingkylla sha ki umphniang kiba kham khuid, da kaba pynkhlaiñ ïa ka jingpynbiang ïa ka bording bad kan kyntiew ïa ka ïoh ka kot jong ka India kaba pynshong nongrim ha ka gas.
Ka Tnad Ïada ri lyngba ka shithi kaba ha ka 27.03.2026 ka la pynmih ïa ka jingpynkylla ïa ka polisi kaba lyngkot samoi, kaba treikam haduh ka 30 tarik Jylliew, 2026, ban pynsted ïa ka jingbuh ïa ki jingdon jingem jong ka PNG ha baroh ki jaka sah/unit kine jong ka jingïada.
U Chairperson (PNGRB) u la pynlong ïa ka VC ha ka 30.03.2026 bad la bthah ïa ki kynhun ka CGD ban pynsted ïa ki jingpynïasoh D-PNG. Kumjuh ruh, ïa ka National PNG Drive 2.0 (01.01.2026-31.03.2026) mynta la pynjlan haduh ka 30.06.2026 ban pynneh ïa ka jingkyntiew ha ka jingpynïar ïa ka PNG. Ha u bnai Lber, palat 3.1 Lak tylli ki jingpynïasoh kynthup ki ïing, ki jaka khaiï, ki hostel, ki jaka bam, ki canteen bad kiwei kiwei la pynbiang gas. Nalor kiba la kdew haneng, palat 2.7 Lak tylli ki jingpynïasoh ba thymmai la pynbiang gas.
LPG
Ka jingpynbiang ïa ka LPG ka shah ktah namar ka jinglong jingman jong ka saiñ pyrthei.
Ka jingpynbiang LPG hapoh ka ri:
Ym don kano kano ka jingjia ha kaba ym don umphniang kumba la ïoh jingtip ha ki jaka sam. Ki jingphah buh online ïa ki tyndong LPG ki la kiew sha ka 92% hynnin ka sngi katkum ki karkhana. Ban ïada na ka jingpynkylla ha ka kyrdan jong ki nongsam, la kyntiew ïa ki jingpynpoi katkum ka jingpynshisha ïa ka Delivery Authentication Code (DAC) na ka 53% (Rymphang-2026) sha ka 83% hynnin ka sngi. Naduh ka 1 tarik u Lber 2026, ha ka jingkheiñ kyllum palat 50 Lak tylli ki tyndong LPG hapoh ka ri ha ka shisngi la pynpoi da ki kompeni umphniang PSU.
Ka jingpynbiang ïa ka LPG na ka bynta ka kam khaïi:
Ka Sorkar ka la dep ban pynbiang ïa ka jingpynpoi ïa ka Partial Commercial LPG (20%) sha ki nongpyndonkam. Shuh shuh, ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 18.03.2026 ka la tyrwa ban mang shuh shuh 10% na ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaïi sha ki Jylla/UT katkum ka jingpynkylla ïa ka jingsuk ban leh ïa ka kam khaïi pateng na ka bynta ban pynïar ïa ka PNG.
Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 21.03.2026 ka la mynjur ban mang sa 20% ïa ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaïi sha ki Jylla, ha kaba ka jingmang baroh ka long haduh 50% (kynthup ïa ka jingmang 10% kaba pynshong nongrim ha ka jingsuk ban leh ïa ki jingpynkylla na ka bynta ban pynïar ïa ka PNG). Ïa kane ka jingmang sa 20% yn kham pynleit jingmut ha ki kam ba kongsan kum ki jaka bam, ki dhaba, ki hotel, ki canteen ha ki karkhana, ki jaka shna jingbam/ki kam ba ïadei bad ka dud, ki canteen/ ki jaka die ba la ai jingïarap da ka Sorkar Jylla lane ki bor shnong na ka bynta ki jingbam, ki jaka shet paidbah, 5 Kg FTL na ka bynta ki nongbylla kiba nabar.
Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 27.03.2026 ka la rai ban mang shuh shuh 20% na ka bynta ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaïi (ka jingmang baroh ha ka kam khaïi ka long 70% na ka kyrdan shwa ki jingeh kynthup 10% kaba la pynshong nongrim ha ka jingpynkylla). Ïa kane ka jingmang sa 20% yn ai sha ki karkhana kiba buh hakhmat eh ïa ki nar, ki kali, ki jaiñ, ki rong, ki dawai bad ki plastic. Napdeng kine, yn buh hakhmat eh ïa ki karkhana pynmih mar lane kito kiba donkam ïa ka LPG na ka bynta ki jingthmu pynkhluit ba kyrpang ki bym lah ban bujli da ka natural gas.
Naduh ka 23 tarik Lber 2026, palat 3.2 Lak tylli ki tyndong FTL ba 5 Kg la die sha ki nongbylla sngi ha kylleng ka ri. Palat 63,000 – ki tyndong FTL ba 5 Kg la die hynnin ka sngi sha ki Nongbylla kiba wan na bar jylla. Kiba bun ki Jylla/UT ki la pynmih ïa ki hukum ban mangïa ka Non-domestic LPG katkum ki kyndon ba la pynmih da ka Sorkar India, la kyntiew 47928 MT naduh ka 14 tarik u Lber 2026 da ki kynhun khaïi ha ki Jylla/UT.
Ka umphniang sharak
La mang sa 48,000 KL ka umphniang sharak palat ïa ka jingmang ba man ka por sha baroh ki Jylla/UT. Ka Sorkar India lyngba ka jingpynbna kaba ha ka 29.03.2026 ka la pynsuk ïa ka jingsam ïa ka PDS SKO ha ki Jylla/UT bym don PDS SKO na ka bynta ban shet jingshet bad ban pynshai -La ai jingmynjur ban don haduh ar tylli ki PSU OMC service station ha kano kano ka distrik (Kaba kham biang ba kin long trai ne pynïaid da ki kompani) ki ban shah ban buh haduh 5000 litre ka PDS SKO
Ïa kine ki PSU OMC service station yn buh da ka sorkar jylla lane ki bor pynïaid UT ha man ki district. 17 tylli ki Jylla/UT ki la pynmih ïa ki hukum ban mang SKO. Shuh shuh, ka Himachal Pradesh bad ka Ladakh ki la pyntip ba kam don kano kano ka jingdawa SKO ha ka Jylla/UT.
Ka Bynta jong ki Jylla/UT
Hapoh ka Essential Commodities Act, 1955 bad LPG Control Order, 2000, la ai bor ïa ka sorkar jylla ban shim ïa ka sienjam pyrshah ïa kano kano ka jingpynlang bad pynïaid ïew beaiñ. Ka Sorkar jong ki Jylla/UT ki don ka bynta ba kongsan ha kaba peitngor bad pynbeit ïa ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang ïa ki mar ba kongsan kynthup ïa ka Petrol, Diesel bad LPG. Ka Sorkar India ka la ban biang ïa kajuh lyngba ki shithi bad ki VC sha baroh ki Jylla/UT.
La kyrpad ïa baroh ki Chief Secretary, ACS/Principal Secretary/Secretary Food & Civil supply jong baroh ki Jylla/UT -Ban pynlong ïa ki jingïalang bad ki lad pathai khubor man ka sngi ha ki Jylla/District bad ban pynmih ïa ki jingai jingmut ba man ka por na ka bynta ki paidbah. Ban buh ïa ki control room/ /ki helpline. Ban buddien bad ïaleh pyrshah ïa ki khubor thok / ka jingtip ba ïalam bakla ha ki social media.
Ban pynjur ïa ki jingpynjari ïa ka aiñ man ka sngi da ki bor pynïaid District bad ban bteng ïa ki jingkhynra bad jingjurip ha ka jingïatreilang bad ki OMC. Ban pynmih ïa ki hukum ban mang Commercial LPG hapoh ki Jylla/UT jong ki. Ban pynmih ïa ki hukum mang SKO na ka bynta ki SKO ba la mang shuh shuh sha ki Jylla/UT. Ban pynsted ïa ka jingpynïar ïa ka CGD kynthup ka jingpynsted ïa ki jingai jingbit RoW/RoU, ki jingai jingbit ban trei baroh arphew saw kynta bad kiwei kiwei.
Ban kyntiew ïa ka jingpdiang ïa ka PNG bad kiwei pat ki umphniang. Ban jied ïa ki senior nodal officer na ka bynta ka jingïatreilang bad ka MoPNG. Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 27.03.2026 ka la kyrpad biang ïa ki Chief Secretary jong baroh ki Jylla/UT ban pynlong man ka sngi ïa ki jingialang bad ki lad pathai khubor bad ki jingai jingtip ha ki social media/ electronic media ban pynsaphriang ïa ki jingtip kiba dei bad ban pynduhïa ka jingpynsaphriang ia ki khubor hamsaïa.
Mynta, 16 tylli ki Jylla/UT kata ka Andhra Pradesh, Bihar, Gujarat, Himachal Pradesh, J&K, Madhya Pradesh, Maharashtra, Meghalaya, Nagaland, Odisha, Rajasthan, Telangana, Uttar Pradesh, Uttarakhand, Tamil Nadu bad Arunachal Pradesh ki pynlong ïa ki jingïalang bad ki lad pathai khubor.
Ki kam na ka bynta ka jingtehlakam
Ki jingkhynra ki dang ïai bteng ha kiba bun ki Jylla/UT ban peit bniah ïa ki jingpynlang bad ka jingdie beainïa ki LPG. La pynlong palat 3000 tylli ki jingkhynra, bad palat 500 tylli ki cylinder la ioh ban kurup hynnin ka sngi.
Ki heh jong ki OMC PSU ki la pynlong ruh ïa ki jingjurip kynsan ha palat 1200 tylli ki RO bad ki jaka sam LPG hynnin ka sngi ha kylleng ka ri ban pynthikna ba ka jingpynpoi ka ïaid beit ïaid ryntih bad ban peit bniah ia kino kino ki jingpynlang/jingdie beaiñ.
Ki OMC PSU ki la pynmih palat 540 tylli ki jingpynbna sha ki jaka sam LPG haduh mynta ka sngi.
Kiwei kiwei ki sienjam jong ka Sorkar
Wat hapdeng kane ka jinglong jingman jong ka thma, ka Sorkar ka la ka Sorkar ka la peit nyngkong duh ia ka kam kaba iadei bad ka LPG bad PNG hapoh ka ri, ryngkat bad ka jingbuh hakhmat eh ïa ki hospital bad ki jaka pule.
Ka Sorkar ka la dep pyntreikam katto katne ki lad pynbeit ryntih ha kaba ïadei bad ka jingpynbiang bad jingdawa, kynthup ïa ka jingpynkiew ïa ka jingpynmih umphniang, ka jingpynkiew ïa ka por phah buh lypa na ka 21 sha ka 25 sngi ha ki jaka sor bad haduh 45 sngi ha ki jaka nongkyndong bad ka jingbuh hakhmat eh ïa ki kam kiba hap ban ïoh ïa ka jingpynbiang.
Kiwei kiwei ki lad ban ïoh bording kum ka umphniang sharak bad u dewïong ki dei kiba la tyrwa ban pynduna ïa ka jingban khia ka jingdawa LPG.
Ka Tnad kam dewïong ka la dep ban ai hukum ïa ka Coal India bad Singareni Coallieries ban ai kham mang bun sha ki Jylla na ka bynta ban sam ïa u dewïong sha ki nongpyndonkam kiba rit, kiba pdeng bad kiwei kiwei de.
La ai jingmut ïa ki jylla ban pynsuk ïa ki jingpynïasoh PNG ba thymmai na ka bynta ki nongpyndonkam ha ki ïing ki sem bad ki nongpyndonkam ha ka kam khaïi pateng.
Ka jingai jingmut ïa ki paidbah
Ka Sorkar ka la shim lut ki sienjam ban pynthikna ka jingdon ka Petrol, Diesel bad LPG. Kiar na ka jingthied kyrkieh ia ka Petrol, diesel bad ka jingphah buh ia ka LPG. Husiar na ki khubor lamler bad shaniah ha ki tyllong khubor ba thikna na ka bynta ki jingtip kiba thikna.
Na ka bynta ka LPG, la kyrpad ïa ki nongshong shnong ban- Pyndonkam ïa ki lad Digital na ka bynta ki jingphah buh. Kiar na kaba leit sha ki jaka sam LPG. La kyrpad ïa ki nongshong shnong ba kin pyndonkam da kiwei kiwei ki tyllong bording kum ka PNG, ki electric/induction cooktop, bad kiwei kiwei. Ha ka jinglong jingman kaba mynta, la kyrpad ïa baroh ki nongshong shnong ban shim ïa ki sienjam ba donkam ban pynneh pynsah ïa ka bording ha ka jingpyndonkam jong ki man ka sngi.
Ka jingshngaiñ ha ki kam duriaw bad ki kam pynïaid lieng. La shim ïa ki sienjam ba donkam ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ jong ki lieng bad ki nongleit nongwan jong ka India kiba treikam ha katei ka thaiñ, kumba la pyntip da ka Tnad Ports, Shipping and Waterways. Katkum ka Tnad Sorkar: Ka Tnat Ports, Shipping and Waterways ka dang peit bniah ïa ka jingïaid jong ki jhad, ka jingtreikam jong ki kad lieng bad ka jingshngaiñ jong ki nongleit nongwan jong ka India lyngba ki duriaw, katba ka pynthikna ka jingbteng ki kam khaïi lyngba ki duriaw.
Baroh ki nongleit jingleit jong ka India lyngba ka duriaw kiba don ha kane ka thaiñ ki don ha ka jingshngaiñ, kam shym la don kano kano ka jingjia ba ïadei bad ki jhad ba don lama India ha kine ki 24 kynta ba la dep. 18 tylli ki jhad kiba pynher ïa ka lama jong ka India kiba don 485 ngut ki nongleit nongwan jong ka India lyngba ka duriaw ki dang don ha ka thaiñ sepngi jong ka Persian Gulf; ka DG Shipping ha ka jingïatreilang bad ki trai jong ki jhad, ki kynhun RPSL bad ki Indian Mission ki dang peitngor ïa ka jinglong jingman.
Ka DG Shipping Control Room ka dang trei baroh 24 kynta bad ki jubab ïa 4699 tylli ki jingphone bad 9364 tylli ki email naduh ba la pyntreikam, la ïohpdiang 144 tylli ki jingphone bad 290 tylli ki email ha kine ki 24 kynta ba la dep.
Ka DG Shipping ka la pynsuk ban pynphai biang ïa palat 959 ngut ki nongleit jingleit na India lyngba ka duriaw haduh mynta, kynthup 9 ngut ha kine ki 24 kynta ba ladep.
Ka jingtreikam jong ki kad lieng ha kylleng ka India ka dang bteng ban long kumba ju long khlem kano kano ka jingkhapngiah; Ki State Maritime Board jong ka Gujarat, Maharashtra, Goa, Kerala, Andhra Pradesh bad Puducherry ki la pynthikna ia ka jingtreikam kaba iaid beit iaid ryntih.
Ka Tnad ka dang bteng ban iatreilang bad ka Tnad kam bar ri, ki Indian Mission bad kito kiba don bynta ha ka kam duriaw ban pynthikna ia ka bha ka miat jong ki nongleit jingleit lyngba ki duriaw bad ki kam duriaw kiba khlem jingpynthut.
Ka jingshngaiñ jong ki briew jong ka ri ha ka thaiñ
La pynlong ïa ka jingïakren kaba man ka por bad ki briew jong ka ri kiba don ha katei ka thaiñ, da kaba la ai ïa ki jingïarap kiba donkam bad la pynmih ïa ki jingai jingmut na ka bynta ka jingshngaiñ bad bha ka miat jong ki. Kumba la pyntip da ka Tnad kam bar ri:
U Myntri Rangbah duh ka ri, u Narendra Modi u la ïakren bad u Myntri rangbah duh jong ka Netherlands, H.E. Rob Jetten, bad ki la ïakren ïa ki lad ki lynti ban pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka jingïadei hapdeng ka India bad ka Netherlands. U Myntri Rangbahduh u la ban jur ïa ka lad ban ïatreilang ha ki kam Semiconductor, ki projek kiba heh ba ïadei bad ka um, green hydrogen bad ka jingpyndonkam ïa ki sap. Baroh arngut ki nongïalam ki la ïasam ïa ki jingsngew halor ka West Asia bad ki la ban jur ïa ka jingdonkam ban wanrah biang ïa ka shongsuk shongsaiñ.
Ka Tnad kam bar ri ka dang bteng ban buddien bha ïa ki jingjia ha ka thaiñ Gulf bad West Asia. Ka jingshngaiñ, bad ka bha ka miat jong ka briew ka ri ka long kaba kongsan tam. Ka control room kaba kyrpang ka dang treikam. Ka Tnad ka ïakren man ka por bad ki Jylla bad ki Union Territory ban ïasam jingtip bad ban pynïahap lang ïa ki sienjam.
Ki Mission bad Post ha kylleng ka thaiñ ki dang treikam baroh arphew saw kynta, ha kaba ki pyntreikam baroh arphew saw kynta ïa ki helpline bad ki dang ïatrei bad ki briew jong ka ri, ki kynhun, nad lo kompeni. La pynmih man ka por ïa ki jingai jingmut ba thymmai.
Ki Mission ki dang ïakren bad ki Sorkar ha ka thaiñ bad ki dang ïai bteng ban ïarap ïa ki nongleit jingleit, ki samla pule bad ki nong India ha kaba pynsuk ïa ki visa, ki jingshakri jong ki nongkitkam bad ka jingkyrshan ha ka liang ki mar ki mata. Naduh ka 28 tarik Rymphang, kumba 5,72,000 ngut ki nongleit nongwan ki la wanphai na ka thaiñ sha India. Ha UAE, la khmih lynti ba kumba 85 tylli ki liengsuiñ kin treikam mynta ka sngi. Ki jingpynher liengsuiñ ki dang ïai bteng katkum ka jingpeit ïa ka jinglah pyntreikam bad ka jingshngaiñ.
Ki liengsuiñ ki dang bteng ban treikam na Oman bad Saudi Arabia sha India. Da kaba plie shi bynta ïa ka Qatar airspace, la khmih lynti ba kumba 8-10 tylli ki jingpynher liengsuiñ kin leit sha India mynta ka sngi.
Ki airspace jong ka Kuwait bad Bahrain ki dang khang. Ki jingpynher liengsuiñ ba kyrpang ki treikam na ka kad liengsuiñ Dammam ha Saudi Arabia sha ki jaka bapher bapher ha India. Ha kaba iadei bad ka jingkhang ïa ka airspace ha Iran, la pynsuk ïa ka leit ka wan jong ki nong India lyngba ka Armenia bad Azerbaijan. Ha kaba iadei bad ki jingpyrkhing ïa ka airspace ha Israel, la pynsuk ïa ka jingleit jingwan jong ki nong India lyngba ka ri Egypt bad Jordan. Ha kaba iadei bad ka jingkhang ïa ka airspace ha Iraq, la pynsuk ïa ka leit ka wan jong ki nong India lyngba ka Jordan bad Saudi Arabia.