Na ka National Sports Club of Assam sha U Tirot Sing Bhavan
- Kyrsoibor Pyrtuh
(Ka jingkhot paidbah ban ïakhun ban pynneh ïa ki jaka ïaleh sport bad pynim thymmai ïa ki jingïaleh sport ha Meghalaya)
Paralok nongshong shnong,
Kane ka dei ka jingkhot kyrpad na ka bynta ban ïa pyrkhat ban pynim thymmai ïa ki jingïaleh sport bad ka lawei ki khynnah bad ki samla. Ngi donkam ban ïawan lang, ban ïamir jingmut bad pyrkhat ban saiïdur bad pynkhie im biang ïa ki kam ïaleh sport bad ki jaka ïaleh sport hapoh ka Jylla.
Ki paidbah ki la leh klet ïa ki kam ïaleh sport ha ka Jylla, wat ki MLA ruh kim pushe ban ïatai bniah ïa ki kam ïaleh sport bad ka bha ka miat jong ki samla ha ka ïing Dorbar Thaw Aiñ. Ha ka jingshisha ka kam ïaleh sport ka dei ka lad pynjah thait bad lad kamai ja bad ka long ka bynta ba kongsan jong ka jingim briew. U Prof Radhon S Lyngdoh u ong, “u ne ka briew kim lah ban im khlem ka rongbiria bad ka rongbiria ka long kaba kongsan ban pyntngen ïa ka jingim ba thait bad ba lywait.”
Ha ka snem 1985 la kyntiew iwei i tnat, Sport Cell, iba rit hapoh ka tnat pule puthi, ka Directorate of Public Instruction, sha ka tnat ba pura ka Directorate of Sports and Youth Affairs ryngkat bad ka jingmaitphang kaba shai na ka bynta ban kyntiew ïa ki kam ïaleh sport bad ka bha ka miat ki samla. Ka Meghalaya kam duna ïa ki nongshong shnong kiba don talent, hynrei kam don pat ki lad ai jingkyrshan kiba biang bad kane ka la ktah ïa ka jingkiew bad jingïaid shaphrang ki kam ïaleh sport, ka put ka tem bad kiwei ki sap. ñiuma, ki riewshimet kim shym shongthait hynrei ki trei shitom da lade hi bad ki lah ban sei madan ïa ki sap ba ki don bad pynpaw ïalade hapdeng shibun ki jingduna jong ka Jylla. Bad ka dei ka jingieid bad ka jingthrang jong ki ban kyntiew ïa ki sap bapher ba ka Meghalaya ka dang long ka jylla kaba im.
Ha Meghalaya ka kam ïaleh sport ka la shah ïehnoh khuswet na ka daw ka jingbym bit bym biang ki jaka ïaleh sport, wat kito ki jaka ne ïing dulan ïaleh sport kiba dang ïeng haduh mynta bad kiba dang ai jaka ïa ki nongïaleh sport ban kilan met ruh ka Sorkar ka thmu ban pynkhyllem noh ïa ki bad shna da ka ophis treikam ne Administrative Bhavan. Ban ïalam jingmut ïa ki nongpule halor ka jingnang troiñ bad jinghiar ki kam ïaleh sport ha ka Jylla, to ngin peit ïa ka jingtroiñ ka jingïaleh sport Badminton. Ka daw kam dei ki nongïatied Badminton, pynban ka dei ka jingthmu jong ka Sorkar ban pynkylla ophis treikam ïa ka ïing dulan ïaleh Badminton bad Table Tennis ne u Tirot Sing Indoor Stadium kaba don ha Lachumiere, Shillong.
Ha ka 21 Nohprah 2021, ka Sports Council ka Sorkar Meghalaya ka la khot tender ban tei ïa ka ïing, “U Tirot Sing Bhavan” ha ka jaka kaba ïeng mynta ka ïing dulan ïaleh sport kaba pawnam ha ka nongbah kata, U Tirot Sing Indoor Stadium. Kane ka rai jong ka Sorkar ka la pynkyndit ïa ki nongïaleh sport, khamtam eh ïa ki nongtied Badminton bad Table Tennis. La ïoh jingtip ruh ba ka Sorkar tang marwei ka la shim ïa kane ka rai khlem da kynjoh ktien ïa ki Seng ïaleh sport (Sports Associations) lymne ïa ki nongïaleh sport kiba don ka bynta kaba kongsan ban ïa rai lang. Nalor, ka jingkyreit bad jingleh sting kito kiba don ha ka bor bad kiba shim ïa kane ka rai, ki bym salia ban khot sha ka jingïakren halor ki mat kiba ki seng ïaleh sport bad ki nongïaleh sport ki la pynpaw lyngba ki jingthoh. Ki nongïaleh sport bad ki seng ïaleh sport ki la dawa na ka Sorkar ba kan pynsangeh ne pyndam noh ïa ka rai ban pynkylla ïa ka ïing dulan ïaleh sport ha Lachumiere sha ka ophis treikam, hynrei kita baroh ki shu sawa ha ri khlaw. Ban shu kdew hangne, ha ka 24 Rymphang 2022 ki nongtied Badminton bad Table Tennis ki la ïakynduh lang ha U Tirot Sing Indoor Stadium ban pynpaw paidbah ïa ka jingpyrshah jong ki ïa ka rai jong ka Sorkar. Hadien kata, ka seng Meghalaya State Badminton Association (MSBA) ka la phah ïa ka shithi sha ka Sorkar ban pynpaw ïa ka jingbym sngewtynnad jong ka halor ka rai lyngba ka shithi No MSBA/2021-22/27 Dated 5.4.2022. Ha ka 2 Jylliew 2022, ki katto katne ki nongïaleh Badminton ki la phah dorkhas bad ïasaid hakhmat u Myntri ka tnat Sports and Youth Affairs ka Jylla bad kytnu ban pyndam ïa ka rai. Hynrei haduh mynta ka Sorkar ka sngap mynthi ïa ka jingud jingnam bad jingdawa bad kam ai jubab. Ka phah pynban da ka shithi ba ki seng kum ka MSBA ka dei ban pynlait noh ïa ka ophis jong ka kaba don ha U Tirot Sing Indoor Stadium lyngba ka shithi N0. SSCM/CE/83/2013-2014/104 Dated Shillong the 28 March, 2022.
Ka long kaba kongsan ban tip shaphang ka histori bad ka jaka ha kaba ka ïing dulan ïaleh sport, U Tirot Sing Indoor Stadium ka ïeng bad kane kan ïalam ïa ngi sha ki katto katne ki jingshisha bad kumta ngin lah ban shemphang ïa ka kam. Ïa U Tirot Sing Indoor Stadium ha Lower Lachumiere la ju tip ruh kum ka NSCA. Kaei kata ka NSCA? Ki paralok kiba la heh rta ki ong ka dei ka National Sports Council of Assam. Lada phi wad bniah ha ka thup jingtip jong ka Sorkar Assam, ym shem satia ban don kum kane ka tnat treikam, hynrei ka don da kawei pat ka tnat kaba ki khot ka Board of Sports of Assam kaba la thaw katkum ki kyndon jong ka aiñ National Sports Club of Assam (Taking Over of Management and Control) Act 1977.
Hadien ka jingwad bniah shaphang ka NSCA, la shem ba ka don kawei ka seng kaba kyrteng ka National Sports Club of Assam kaba don ruh ïa ka shnat ha Shillong bad la mynjur bad pdiang ïa ka riti treikam jong kane ka seng ha ka snem 1951. Hadien kata la rejister ïa ka National Sports Club of Assam ha ka 11 Lber 1954 ryngkat ki jingthmu treikam kiba shai kumne; “ban thaw ki lad ban kyntiew ïa ka koit ka khiah bad ka met ka phad jong ki samla ka Jylla Assam lyngba ki kam ïaleh sport bad kilan met…bad ban kyntiew, ban pynshlur bad pynbiang ïa ki jaka na ka bynta ki jingïaleh sport kiba bun jait…”
Katkum ka jingïathuh u R.B Das, uwei na ki nongïaleh Badminton uba la rim tam ka Jylla, ka jaka kaba don ha Lachumiere la ai sngewbha da ka tnat P&T bad la thaw ïa ka jaka ïaleh Badminton hangtei. Ha ka snem 1959, ki heh sorkar bad ki riewpawkhmat, kum u Dharmananda Das, uba la long u Chief Secretary ka Jylla Assam ha ka snem 1971, u Naresh Chandra Rajkhowa, u nongthoh kotkhubor Assam Tribune bad kiwei ki la lum pisa ban tei ïa ka Indoor Badminton Court ha katei ka jaka. Ki paralok Assamese kiba la rim, ki ïathuh ba nalor ka Badminton, ka National Sports Club of Assam ka pynïaid ruh ïa ka jingïaleh sport kum ka Tennis, Squash, Billiard bad kiwei ha katei ka jaka. Ka jaka ïaleh Squash ka dang don haduh mynta. Kumta ka NSCA, ka dei ka National Sports Club of Assam ha kaba ki Sorkar Assam bad Meghalaya ki la shimti ban pynïaid ïa ka naduh ki snem 1977 bad 1978.
U General Secretary jong ka MSBA ha ka khubor kaba u la pynlait ha ka 24 Rymphang 2022 u la kren shai ba ka NSCA Indoor Stadium ha Lachumiere la plie paidbah da u Dr. Fakirudin Ali Ahmed, u President barim ka Ri India ha ka snem 1964 bad ka long ka Indoor Stadium kaba nyngkong ha ka Khasi-Jaiñtia Hills District. La shna ïa kane na ka bynta ban kyntiew ïa ka jingïaleh sport Badminton ha ka thaiñ. Ha ka snem 1992 la thaw pynbha ïa ka khnang ban pynbiang ïa ki jingdawa bad jingdonkam kiba bun. Shuh shuh, ban pynsah nam ïa u Tirot Sing, u Syiem ka Hima Nongkhlaw la pynkyrteng thymmai ïa ka da ka kyrteng, U Tirot Sing Indoor Stadium bad la tei ruh ïa u motdur hapoh katei ka ïng dulan ïaleh sport. Ki nongshong shnong bad khamtam eh ki samla pule ki ju pynlong ki jingïalang kynmaw ïa u Syiem Tirot Sing ha ka 17 Naitung manla ka snem.
Naduh ba la plie ïa katei ka Indoor Stadium la ju pynlong ïa ki jingïakop ïaleh sport kiba bun jait. Ka State Badminton Championship naduh ka snem 1982 ter ter, ka North East Zone Inter State Badminton Championship ha ki snem 1992, 1996, 2000, 2008 bad ka Junior National Badminton Championship 1996. Kaba kham kongsan ka long ba mynta ka MSBA ryngkat ka jingïatrei lang ka Shillong Badminton Coaching Centre ki ai jinghikai ïa ki kynnah bad samla naduh ka snem 2012 ban hikai ïa ki ba kin long ki nongïaleh Badminton kiba tbit.
Ka rai jong ka Sorkar ban pynkylla ïa ka ïing dulan ïaleh sport ha Lachumiere sha ka ophis treikam ne Bhavan kan ktah jur ïa ka jingïaleh bad kam ïaleh sport ha ka Jylla. Ka long kaba diaw ba ha ka por ba ki nongïaleh Badminton ki ïoh mynsiem shikatdei hadien ba ka Ri India ka rah ïa ka Thomas Cup 2022 bad ba ki ïoh ka jingpynshlur na ka jingrah nam u Lakshya Sen, u khlur ïaleh Badminton bathymmai. Hangne ha Meghalaya pat ka lawei ki nongïaleh Badminton ka sdien rydin ha ka jingbymthikna. Hangno ki khynnah bad samla ïaleh Badminton kin shah hikai bad ïaleh Badminton mynta? Hato kin dang lah ban kiew shaphrang? Hato kin dang ïoh jaka ban ïaleh Badminton da kawei pat? Kine ki jingkylli ki pynduh thiah ïa ngi.
Ka ïing dulan ïaleh Badminton bad Table Tennis ne U Tirot Sing Indoor Stadium kaba don ha Lachumiere, ka dei ka jaka kaba kyntang bad kyrpang ha ka histori jong ka jingïaleh Badminton ha ka Jylla. Kumta ngi dei ban pynneh bad burom ïa katei ka jaka. Ka jingbym kheiñ snep ne jingleh klet ïa ka histori bad ïa ki kam ïaleh sport ka dei ka jingleh bymman. Ka jingtei ïa ka ophis treikam ne Bhavan ka ai dak ïa ngi ba kane ka jingleh bym suidñiew kan ïalam sha ka jingjot jong ki kam ïaleh sport ha ka Jylla. Ki sap ki phong ha ka Jylla ki shu bijai ei namar bym don ki jaka ïaleh sport kiba thikna bad kiba paka bad ka jingbym don ki lad jingkyrshan kiba biang. Ka ïing dulan ïaleh sport kaba don ha J.N Sports Complex ha Polo ruh kam dei shuh ka jaka ïaleh sport namar la pyndonkam ïa ka na ka bynta kiwei pat ki jingdonkam bad da ki phew bnai ne ki snem ki khynnah bad samla ïaleh sport kim shym lah ban pyndonkam ïa ka.
Ka jingïaleh sport, ki kam ïaleh sport bad ka bha ka miat jong ki samla, ki long ki subjek kiba khraw bad ki dawa ïa ka jingtip ba bniah bad jingpyntbit ba kyrpang. Kaba kongsan ka dei ruh ka jingkut jingmut ba skhem bad ba hok ban tei bad kyntiew ïa ki samla. Kam dei tang ka jingsam uniform phutbol ne ki laptop ne ki tiar tem tiar put.