La pynshlur ïa ki nongïalam ha ka kam AI ban ïashimbynta shitrhem ha ka India AI Impact Summit

New Delhi, K’ Lyngkot 29 : U Myntri Sorkar Pdeng ba dei peit ïa ka Tnad Electronics and Information Technology, Railways and Information & Broadcasting, u Ashwini Vaishnaw u la ban jur ïa ka jingkiew ka jingshaniah ha ka pyrthei ha ka Bharat bad ka jingmih jong ka India kum ka nongïatreilang ba lah ban shaniah ha ki jingïakren jong u ha ka World Economic Forum (WEF), Davos.
U Myntri u la ong ba ki jingïakren ha ka WEF, Davos ki pynskhem ïa ka khana jong ka jingkiew shaphrang ka Bharat, da ka jingphaikhmat kaba ïaineh na ki nongïalam ka pyrthei ban ïatreilang bad ka India ha kylleng ki kam ba iadei bad ki jingdon jingem, ka teknoloji, ka jingpynpoi mar, ka jingshna tiar bad ki kam kiba dang kiew.
Ha ki jingïamir jingmut, u Teo Chee Hean, Chairman, Temasek, u la pynpaw ka jingkwah ban pynïar ïa ka jingdon jong ka Temasek ha India, da kaba pynskhem biang ïa ka jingangnud jong ka Singapore ban bei tyngka ha ki jingdon jingem ba ïadei bad ki kam digital jong ka India bad kumjuh ruh ha ki startup jong ka deep-tech. Ki jingïakren bad ki nongïalam ha ka artificial intelligence, ki robot bad ka jingshngaiñ ha ki kam cyber ka la pyni shuh shuh ïa ka jingkiew jong ka India kum ka nongïatreilang ba lah ban shaniah.
U Myntri u la ong ba ka jingshaniah ka pyrthei ha ka Bharat ka paw ha kylleng ki kam. Ka Maersk ka dang ïatreilang bad ka India ban pynkhlaiñ ïa ki lad kit mar lyngba ki kad lieng, bad ki rel, bad ka dang ïatreilang ruh bad ka India halor ki tiar semiconductor. Ka Honeywell ka ïatreilang bad ka India ha kaba pynthymmai ïa ki lynti rel bad ka la pynpaw ka jingangnud ban pynïar ïa ki kam shna tiar jong ka ha ka ri.
U Vaishnaw u la ïakynduh ruh ïa u Demis Hassabis, CEO & Co founder jong ka Google Deep Mind bad ïa u Chris Lehane, Chief Global Affairs Officer, OpenAI, ha WEF, Davos. U Myntri u la ïakren ïa ka bynta kaba nangkiew jong ka India ha kaba pynwandur ïa ka AI na ka bynta ka jingbha kylleng ka pyrthei. U la pynshlur ïa ki nongïalam ha ka kam AI ba kin ïashim bynta shitrhem ha ka AI Impact Summit, ka ban long ha New Delhi ha u bnai Rymphang, 2026.
Ha ki jingkren jong u ha Davos, u Vaishnaw u la ong ba ha ka por jong ka jingkulmar ha ka pyrthei, ha kaba ki kyndon bad ki jingïateh lok kiba rim ki dang ïaid lyngba ka jingkylla, la ïohi ïa ka India kum ka nongïatreilang kaba lah ban shaniah – ka synshar paidbah kaba khlaiñ kaba pyndep bad kaba wanrah ïa ka jingïalam lynti ha ka jingkiew shaphrang kaba kynthup lang ïa baroh. U la ong ba ha kylleng ki jingïakren bad ki jingïalang, ka don ka jingshaniah kaba neh ha ka India kum ka ri kaba ki nongïatreilang kylleng ka pyrthei ki lah ban ïatreilang da kaba suk, ban shna bad kyntiew lang ïa ki teknoloji ba thymmai.
Halor ki marpoh khyndew kiba kongsan, u Myntri u la ong ba jingkyntiew ïa ki kam ka long kaba bun bynta bad ka donkam ïa ka jingïashim bynta kaba ïadei ha ki bun ki kyrdan, khamtam ha ka jingpynbha bad jingpynkhreh ïa ki mar. U la ban jur ba ki jingïatreilang kiba don jingmut hapdeng ki ri ki long kiba donkam ban pynskhem ïa ki lad ban ïoh ïa marpoh khyndew kiba kongsan.
U la ong ba ka India ka la ïatreilang bad ka Japan, South Korea, Singapore, Australia, Europe bad America, bad kine ki jingïatreilang ki lah ban don ka bynta kaba khraw ha kaba pynkhlaiñ ïa ki marpoh khyndew kiba kongsan.
Halor ka artificial intelligence, u Vaishnaw u la batai ïa ka rukom treikam jong ka India ha ka AI stack, naduh ki jingpyndonkam bad ki model haduh ki chip, ki jingdon jingem bad ka bording. U la ong ba ka kam IT jong ka India ka la phaikhmat sha ka jingpynpoi ïa ki lad ki lynti kiba pynshong nongrim ha ka AI kiba kyntiew ïa ka jingseisoh.
Haba ïadei bad ka AI Impact Summit ka ban sa wan, u Myntri u la ong ba kane ka jingïalang kan pynleit jingmut ha ki lai tylli ki jingthmu: ban bishar bniah ïa ka jingktah jong ka AI ha kaba kyntiew ïa ka jingseisoh bad ka jingmih; pynthikna ïa ka jinglah ban ïoh ïa ka teknoloji lyngba ka jingailad lang ïa baroh; bad ban pynbiang ïa ki jingïada kiba donkam ban ïada ïa ki jingma katba dang pyndonkam ïa ki jingmyntoi jong ka AI.
Halor ki semiconductor, u Myntri u la ong ba ka jingpynmih nyngkong ka la sdang ha ki katto katne ki jaka ba la mynjur, ha kaba la khmih lynti ïa ka jingpynmih ban pynïaid ïew kan sdang noh shen. U la ban jur ba ka sorkar ka dang ïaid shakhmat ha ka rukom kaba phikir bad kaba don ka rukom ban tei ïa ka jinglong jingman kaba khlaiñ bad ban pynkhlaiñ ïa ka bor jong ka India ha kane ka kam kaba kongsan. U la bynrap ba ka jingpynmih ban pynïaid ïew la thmu ban sdang shen ha kawei na ki saw tylli ki karkhana semiconductor ha kaba ka jingpynmih ba nyngkong ka la dep sdang, ha kaba la khmih lynti ba ka karkhana ba nyngkong kan sdang ban pynmih ha u bnai Rymphang. U la batai ïa kane kum u mawjam ba khraw kaba la ïoh hadien hynriew phew snem jong ka jingpyrshang, kaba pynpaw ïa ka jingpynleit jingmut kaba khlaiñ jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi ban tei ïa ki teknoloji ba kongsan.
U Myntri u la ong ba lyngba ki jinglong jingman jong ki kam elektrik kiba khlaiñ kiba don hapoh ka ri, ka por ka la biang ïa ka India ban pynmih ïa la ki jong ki mobile phone ba shna hi hapoh ka ri. Haba batai ïa ka jingkiew kum kaba ai mynsiem bad pynhun shibun, u la ong ba ka India ka khmih lynti ba kan don ka jingpynmih ïa ki mobile phone la jong hapoh kine ki 12 haduh 18 bnai ban wan.
U Myntri u la ong ba ka jingïakren bad ki nongïalam jong ka kam karkhana ha ka pyrthei ha Davos ka pyni ïa ka jingkyrmen kaba khlaiñ shaphang ka India. U la ong ba la jan man la ka kompeni kaba u la ïakynduh ka la pynpaw ïa ka jingshaniah ha ka jingkiew jong ka India bad ka jingangnud ban pynïar ïa ka jingdon jong ki ha ka ri, khamtam eh ha ka kam artificial intelligence, kam semiconductor bad ka jingshna ïa ki tiar elektrik kiba kham bha.
U Myntri u la ong ba ka jingkiew ka ïoh ka kot jong ka India, ka jingpynkylla kaba khlaiñ bad ka jingpynleit jingmut ban tei ïa ki jingdon jingem ba ïadei bad ki kam digital na ka bynta ki paidbah la ithuh ha ka pyrthei baroh kawei. U la ong ba ka pyrthei ka nang ïohi ïa ka India kum ka nongïatreilang kaba lah ban shaniah, kaba lah ban shna bad kyntiew lang ïa ki teknoloji kiba thymmai.