Ka Sorkar Pdeng ka la pyndonkam ïa ki lad kiba don ha North East : B. L. Verma
Shillong: U Myntri Khynnah jong ka Sorkar Pdeng uba peit ïa ka Development of North Eastern Region (DoNER), u B.L Verma u la kdew ïa ki jingpyrshang jong ka Sorkar Pdeng ban pyndonkam ïa ki lad kiba don ha ka thaiñ Shatei Lammihngi haba ai jingkren ha ka ‘Conclave on Investment Potential and Future Energy Needs of North East’ kaba la long ha nongbah Shillong ha ka sngi Thohdieng.
U Myntri u la wan ïashim bynta ha kane ka jingïalang ba la pynlong kum shibynta jong ka North East Festival kaba shitaiew hapoh ka Azadi Ka Amrit Mahotsav ha North Eastern Council (NEC), Shillong.
U Verma haba ïathuh ïa ka jingkut jingmut jong u Myntri Rangbahdur ka ri u Narendra Modi na ka bynta ka roi ka par jong ka thaiñ Shatei Lammihngi u la ong, “ka thaiñ Shatei Lammihngi kaba ju khot ka khyrdop jong ka jinglaitluid ka India da u Netaji, mynta ka la long ka khyrdop ban pynurlong ïa ki jingthmu jong ka India kaba thymmai … ngi dang trei ban pyndonkam ïa ki lad kiba don ha ka thaiñ Shatei Lammihngi.”
U la ban jur halor ka jingkut jingmut ka Sorkar Pdeng ban pynstet ïa ka roi ka par ha ka imlang sahlang ha ka thaiñ Shatei Lammihngi bad u la batai ruh ïa ka Gross Budget Support (GBS) ba la mang na ka bynta ka thaiñ.
“Baroh ki tnat Sorkar ki hap ban pynlut 10 % ka Gross Budget Support (GBS) kaba la ai ïa ki na ka bynta ka jingmyntoi jong ka thaiñ Shatei Lammihngi. Kane ka pyni ïa ka jingpeit kyrpang ïa ka roi ka par ha ka thaiñ Shatei Lammihngi,” u la ong.
U la bynrap ruh ba ha ryngkat kane ka 10 % ka jingmang GBS, ka mang tyngka une u snem (ka jingantad ba la pynthymmai) na ka bynta ki jylla ka thaiñ Shatei Lammihngi ka la kiew bun bun shah haba ïanujor bad u snem 2014-15.
U B.L Verma u la kren shaphang ka jingpynbiang ïa ki jingdon jingem ban ïarap ïa ka roi ka par ha ka thaiñ Shatei Lammihngi naduh u snem 2014 bad ong, “khnang ban peit ïa ka kam pynïasoh ha kane ka thaiñ, ka Sorkar ka la sdang shibun tylli ki projek ban pynbiang ïa ki jingdonkam kiba ïadei bad ki Liengsuiñ, ki surok, ki lynti lyngba ki jaka um, ka bording, ka Telecommunication bad kiwei kiwei. Mynta ka jingïasoh lyngba ki Rel ka la poi sha Arunachal Pradesh bad Tripura, katba mynshuwa kane ka sahkut tang ha Guwahati bad mynta ki don 5 tylli ki projek ba dang pynkhreh.”
U Myntri u la ong ruh ba ka jingjrong ki surok bah ka la kiew na ka 10, 905 km ha u 2014-15 sha ka 13,710 km mynta.
Haba kren shaphang ka jingkiew ka jingpynïasoh lyngba ki Liengsuiñ, u Myntri u la ong ba ïa ka kad Liengsuiñ ha Holongi, Arunachal Pradesh yn pyndep shuwa u Nailar, 2022. Kane kan dei kawei na ki 15 tylli ki kad Liengsuiñ baheh bad kiba rit ha ka thaiñ Shatei Lammihngi.
U la ong ba lyngba ka jingïarap jong ka Universal Service Obligation Fund hapoh ka tnat Telecommunications, kumba 5600 tylli ki shnong ki la ïasoh lyngba ka Network jong 4404 tylli ki Tower ha ka jinglut kaba T. 3715 klur. Shuh shuh, da ka jingthmu ban pynbha shuh shuh ïa ki kam bording ha kane ka thaiñ, ka Sorkar ka la pynlut haduh T. 10,003 Klur naduh u snem 2014-15, u la ong.
U Myntri u la kren ruh shaphang ki projek kiba heh kiba dang ïaid kum ka 2000 MW Subansiri Lower Hydroelectric Project ha Arunachal Pradesh- Assam ha kaba ka jingantad ïa ka jingpynlut ka long kumba T. 19,992 klur bad ka North Eastern Region Power System Improvement Project (NERPSIP) ha ka jingpynlut kaba kumba T. 6,700 klur ha 6 tylli ki jylla ba ïoh jingmyntoi kiba kynthup ïa ka Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland, bad Tripura.
U la kren ruh shaphang ka skhim ba thymmai, ka Prime Minister’s Development Initiative for North-East, PM-DevINE ba la pynbna da ka Myntri Kam Pla Tyngka ha ka por ba ka la ai jingkren shaphang ka mang tyngka jong ka Sorkar Pdeng na ka bynta u snem 2022-23. Yn ai shuh shuh sa T. 1,500 klur na ka bynta kane ka skhim bathymmai. Kane kan bei tyngka na ka bynta ki jingdon jingem, katkum ka PM GatiShakti, bad ki projek na ka bynta ka roi ka par ha ka imlang sahlang katkum ki jingdonkam jong ka thaiñ Shatei Lammihngi. Kane kan plie lad kamai jakpoh ïa ki samla bad ki longkmie bad pyndap ïa ki jaka ba suda, la ong u Myntri.
U Verma u la ong ruh ba ka thaiñ Shatei Lammihngi ka don ka lad ban pynmih palat 128,000 Megawatt ka bording ba lah ban pynthymmai.
U la ong ba u kyrmen ba ki projek ban pynbiang ïa ki jingdon jingem ki dang ïaid shakhmat ha ka thaiñ bad kin ïarap ban khring ïa ki nongbei tyngka ban kyntiew ïa ka rukom treikam Public-Private Partnerships (PPP).
Ha kane ka jingïalang la ïashim bynta da ka Chief Secretary jong ka Sorkar Meghalaya ka R. V. Suchiang, u Secretary ka NEC u K. M. Chalai, u Senior Economic Adviser ka tnat DoNER u K. V. Pratap bad kiwei kiwei.
Ka mat ba kongsan jong kane ka jingïalang ka kynthup ïa ki jingai jingtip da ki tnat Sorkar shaphang ki projek bad ki jingpynkhreh na ka bynta ka lawei. Kine ki tnat Sorkar ki kynthup ïa ka tnat Road Transport and Highways (MoRTH), Power, Civil Aviation, Telecom, Ministry of New & Renewable Energy (MNRE) bad Railways.
Ïa ka AzadiKaAmritMahotsav – North East Festival yn rakhe haduh ka 4 tarik u Jymmang 2022 ban sa pynlong ha Guwahati ha kaba yn sa ïashim bynta da u President ka India, u Ram NathKovind.