Ka sorkar NDA kam shimkhia ban ïada ïa ki riewlum trai ri ha NE : Chairman NESO

Shillong, Nailar 17: Ka North East students’ Organisation (NESO) ha ka sngi Balang ka la pynlong ïa ka jingïakhih shong kyllaiñ myngngor ha baroh kawei ka thaiñ Shatei Lam Mihngi jong ka Ri, ban dawa na ka sokar Pdeng ba kan pyntreikam ïa ki 12 tylli ki mat jingdawa kiba ka NESO ka la buh ha khmat ka sorkar na ka bynta ka bit ka biang ki trai ri trai muluk jong kane ka thaiñ. Ha Nongbah Shillong ïa ka jingïakhih la pynlong ha khmat jong u dur mot jong u Woh Kiang Nangbah ha Barik ba la pynïaid da ka Khasi Students’ Union(KSU).
Haba kren ha kane ka sngi u Chairman jong ka NESO u Bah Samuel Jyrwa u la ïathuh ba dei namar ka jingsngap mynti ka sorkar pdeng ban ai ïa ki aiñ na bynta ka jingshong shngaiñ ki trai muluk. “Ngi ïakhih ban ïoh ïa ki aiñ kiban wanrah jingshngaiñ na bynta ki trai ri trai muluk ka sorkar ka ai pynban ïa ka CAA na ka bynta ka jingshong shngaiñ ki mynder na Bangladesh” ong u Bah Samuel.
U Bah Samuel u la kdew ruh ba ka ri India ka la kynjoh 75 snem kaba ka la ïoh jinglaitluid katba ka hok bad ka jingshong shngaiñ jong ki trai ri trai muluk pat kam don kano kano ka sienjam na ka bynta jong ki hynrei ka pyrkhat nyngkong pynban na ka bynta ka jingshngaiñ ki briew kiba na bar.
“Ha u snem 1947 mynba laitluid ka ri India bad don ka jingpynïakhlad hapdeng ka Ri India ka Ri Pakistan da bun phew hajar ngut ki Bangladesh (East Pakistan ha kato ka por) la wanrah ha jylla Tripura haduh ba ki trai muluk ki kylla rit paid, ha u nsem 1952 la pyntreikam ïa ka AFSPA na bynta ban ïoh khñiot ïa ka hok ki trai ri trai muluk bad ban shu siat beit lada ki don kano kano ka jingïakhih na bynta ka hok jong ki, 1966 ka sorkar India ka la ther bom ïa ka Mizoram lyngba ki shipai Air Force bad lada ka don jingpyrkhat na bynta ki trai muluk hato kan leh mo ïa kane” ong u Bah Samuel.
Haba kren halor ka jylla bad ka jingdawa kaba ka jaidbynriew ka ïakhih naduh la slem bah u Bah Samuel u la ong ba ka sorkar India kam sngap ïa ki jingdawa kiba kum ka jaidbynriew ka angnud la bun bun snem. “Ngi pan ILP la palat 30 snem ngim pat ïoh, ngi dawa ba ka ktien Khasi kan rung ha ka khyrnit ba phra kam urlong satia’ u la ong.
“Wat ban long nong India ruh ngim shym la ïoh ban jied da ka mon laitluid hynrei la shu pynbor da ki ktang suloi ban soi ïa ki dulir bad kaba kham sngewsih ka long wat ïa ki kyndon ba la ïa soi ha ki dulir kam shym la pynurlong” u la ong shuh shuh.
Ha ai jingkrern ha kane ka sngi u samla Lambokstarwell Marngar President ka KSU u la ong ba ka sorkar na Delhi kam don kano kano ka jingpyrkhat na ka bynta ki trai muluk jong ka thaiñ Shatei lam Mihngi ha kaba ïadei ha ka pule puthi ka sorkar kam shim khia ban seng ki jaka pule ban kyntiew ïa ka jingnang jingstad jong ki trai ri trai muluk, ka ïohkam ïoh jam ban ïeng ha la ki jong ki kjat u la ong.
“Ngi pan ILP na bynta ka jingshngaiñ ki trai ri ha ka jylla ki ai pynban da ka CAA na ka bynta ki poiwir bad ka ïuh roit ïa ki trai muluk” u la ong. Haba ïadei bad ka ILP u Samla Lambok u la ther tyngeh ruh ïa ka sorkar jylla kaba ym shym la shim khia ban pynïoh ILP da kaba thet kti pynban ba ki la dep mynjur ïa ka resolution khlem bud dien bad pynbor ïa ka sorkar India ban ai ïa ka ILP. U Samla Lambok ula ong ruh ba kam don satia kano kano ka jingpyrshah ïa ka sorkar India hynrei hap kylli la ka sorkar India ka pdiang ne em pat ïa ki jingdawa ki trai muluk.
Shuh shuh na ka liang jong u, u la ong ruh ba ka sorkar jylla ka pyrshang beit ban wad ki lad ban ïoh tih Uranium bad ula maham ïa kito ki ‘agent’ jong ka sorkar India bad ka UCIL ba ha ka wei ka sngi ka jaidbynriew kan ai jingsneng ïa ki da ka kam.
“Ngi pan ki aiñ ban ïoh jingshngaiñ ka sorkar ka tyrwa pynban da ki rel bad nga kwah ban ong da kaba shai ba na ka liang jong ngi kum ka jaidbynriew ngim pdiang da lei lei ïa kane ka jingthmu ka sorkar” u la ong. “Don kiba ong ba ngam dei ban kren pynshit bad ai ding ïoh mih jingkulmar hynrei nga kwah ban kren da kaba shai ba ngan ïai bteng ban ai ding ngan pynshit na bynta ban shakri ïa ka jaidbynriew” u la bynrap.
Ha kane ka sngi u General Secretary ka KSU u Samla Donald V Thabah u la ïathuh ba ka jingkhot pynlong jingïakhih ka NESO ka dei ban dawa na ka sorkar India ba ka dei ban pyntreikam ïa ki aiñ na bynta ban shong shngaiñ ki trai muluk kata ban ai ïa ka ILP ha baroh kawei ka thaiñ Lam Mihngi bd ruh ïa ka NRC ba u snem 1951un dei u snem ot kyrteng, ban pyndam ïa ka AFSPA bad ka CAA, ban pynbeit noh ïa u pud ki jylla ha ka thaiñ, ban kyntiew ïa ka pule puthi, bad kiwei kiwei ki mat. Ha kane ka sngi la wan shim bynta ruh da ki nongïalam jong kiwei pat ki seng Bhalang ba kynthup naduh ka FKJGP, JSU, HNYF, RBYF bad HITO. Ha Garo Hills ruh ka GSU ka la pynlong ïa kajuh ka jingïakhih shong kyllaiñ myngngor ha nongbah Tura.