Nongstoiñ, Rymphang 09 : Ka jingpyntreikam ïa ka Swachh Bharat Mission kaba dei ka Mission ba la pynmih da u Prime Minister ka ri India u Narendra Modi, lah ban kynthoh ba ka dei ka Mission kaba la wanrah shisha ïa ki jingkylla ha kaba ïa dei bad ka khuid ka suba, la ka long ha ki jaka sor ne Nongkyndong.
Kane ka Mission kaba ïaid ruh ryngkat ryngkat bad ka tnad sam umbam umdih lane ka PHE, ka la lah ban ïarap ïa shibun bah ki shnong ki thaw ha ki nongkyndong ban pynurlong ïa ki paiñkhana kiba khuid ba suba da kaba pyndonkam da ki tiar ki tar kiba biang.
Ha ki nongkyndong baroh shikatta ki snem, ki nongshong shnong ki leit shabar klumar bha khlem da don ïa kita ki paiñkhana kiba bit kiba biang. Na ka jinglong lyngkar ha kane ka bynta ruh, bun ki briew ki ïoh pang. Kumta lah ban ong ba ha kane ka liang ruh, kane ka Mission ka la seisoh shisha bad ka la lah ban wanrah shibun ki jingkylla.
Nalor nangta la ïohi bad sakhi na ka por sha ka por ba ki shnong ki thaw ki mih ryntih ban shimbynta ha ki prokram pynkhuid shnong, kumba ka shnong hi la pynbeit. Ha ki shnong nongkyndong hi, ka rukom pynkhuid ka long ba ki rangbah ki pyndonkam da ka wait ban pynkhuid ïa ki ñiut, katba ki longkmie ki shim ïa ka kam ban tam ïa ki plastic bad kiwei kiwei ki tiar.
Kawei pat kaba kongsan, ka long ki jingai jinghikai ba ki bor kiba dei peit ïa kane ka tnad ki la shimkhia shisha. Jan man ka por bad khamtam eh ha ki sngi bad ki taiew pynneh mariang, kane ka Mission ha ryngkat ka jingïatreilang bad ka District Administration lem bad kiwei kiwei ki tnad sorkar, ki ju ïatreilang ban ai ka jinghikai kaba bniah bad kaba shai sha ki nongshong shnong halor ka khuid ka suba.
Man u snem ka tnad ba dei peit ha ryngkat bad ki shnong ki la pynlong ïa ki prokram ai jinghikai pynshai paidbah. Nangta ka shnong Upper New Nongstoiñ bad New Nongstoiñ kiba dei ki shnong ba long ha mar pdeng jong ka sor Nongstoiñ, ki la mih ryntih shriak ban shimbynta ha ka prokram pynkhuid ïa ka iew ka hat.
Kane ka jingmih paidbah ka pyni ïa ka jinglong la kloi naduh ki bor synshar shnong ban pdiang ïa ka jingpyni jong ka tnad SBM na Nongstoiñ, ha kaba ai jinghikai bad ïawer ïa ki nongshong shnong ban ieit ïa ka jinglehkhuid leh suba.
Ka thong kaba hakhmat eh kumba ka paw ha kine ki snem ba la dep, ka long ba kane ka Mission ka la lah ban pynrung ïa kata ka jingsngew ba ka khuid ka suba ka sdang nalade na u briew shimet. Lada nalade bad na la ïing la nang ban hikai bad ïalam ban long kiba lehkhuid, ka imlang sahlang baroh kawei kan long kaba khuid.
Kumba long haduh mynta ka West Khasi Hills District, ka dang donkam shibun ki jinghikai bad jingpynshai, namar la ïohi ba ki briew ki dang donkam ban phrung ha ki ïa kane ka jingmut jong ka jinglehkhuid. Balei ba hap ong kumta, namar lada phai sha ki jaka iew bad jaka paidbah, ba bun bah ki dang bret klumar ïa ki plastic kwai bad kiwei kiwei. Kane ka pyni ba kata ka jingmut Lehkhuid, kam pat rung satia ha ka jabieng jong ki.
