Ka Jingtei ïa ka Bharat: Ki kam startup jong ka India kum ka nongrim jong ka jingtei ïa ka ri

0

New Delhi, K’ Lyngkot 17: Ka jingkylla ha ka kam startup jong ka India kam dei shuh tang ka jingjia ha ka liang ka ïoh ka kot; ka la kylla long ka atiar ban tei ïa ka ri, kaba saiñdur thymmai kumno ka India ka thaw ïa ka bor, ka lad, bad ka jingshaniah na ka bynta ka spah snem ban wan.
Ka jingkylla na ka “back office” jong ka pyrthei sha ka “nongsaiñdur thymmai” kam dei tang shaphang ka jingsynshar ha ka liang ka jingïada ne ka teknoloji. Ka dei shaphang ka jingtei biang ïa ki jaka treikam jong ka ri, ka jingpynkylla ïa ka lad, bad ka jingpynrung ïa ka jingsaiñdur ha ka jingtreikam ba man ka sngi jong ka ri India. Hapoh ka Sorkar Modi, kaei kaba la sdang kum ka jingpynkylla kaba suk ban trei ïa ka kam ka la nang kiew sha ka jingtei kaba tei ïa ka bor na ka bynta ka Viksit Bharat 2047.
Ka jingtei ïa ki jingïada ia ka ri (Ka jingïada bad ki drone)
Ngi ju peit ïa ki startup kiba trei ha ki kam ïada ri na ka liang ka jingshngaiñ, hynrei ka bynta kaba kham heh jong ki ka dei na ka bynta ka jingïaineh ki jaka treikam bad ka jingjylliew ki kam karkhana.
Lyngba ka iDEX, la pynïasoh ïa ki startup bad ki rukom thied mar bad pynbeit ïa ki jingeh da ki shipai, kaei kaei kaba ym pat ju jia ha ka histori jong ka India hadien ka jinglaitluid. Kane ka la pynkylla ïa ka jingïada na ka bynta kaba khang lad, kaba pynshong nongrim ha ka jingwanrah mar nabar sha ka jinglong jingman jong ka jingshna mar ha ka ri kaba la ïasam lang.
Ka jingktah ka long kaba lah ban ïohi bad kaba lah ban kheiñ. Ka jingpynmih ïa ki tiar ïada ka la kiew, ka jingshalan shabar ka long ha ka kyrdan kaba heh bha, bad ka jingpynmih thymmai jong ki riew shimet ka la pynkylla sha ki order ba shisha. Palat 788 tylli ki laisen karkhana la ai sha ki 462 tylli ki kompeni, kaba la kyntiew bha ïa ka jingïashim bynta jong ki riew shimet.
Mynta, ki riew shimet ki noh synniang haduh 23% na ka jingpynmih ïa ki tiar ïada ri jong ka India, ha kaba palat 16,000 tylli ki MSME ki la pynïasoh lang ha ka kam ïada ri. Kaei kaba la long mynshuwa ka jingpyrta, Atmanirbharta, ka la kylla long ka jingïakhih ha ka ri baroh kawei.
Shwa u snem 2014, ki startup kiba ïadei bad ki kam ïada ri ha India ki long kiba la jan duh. Mynta, palat 1,000 tylli ki startup kiba trei ha ki kam ïada ri ki treikam ha kylleng ka ri. Kine ki startup kim dei shuh kiba don ka bynta kaba rit; ki dang pynmih ïa ki kor ki bor kiba kongsan ha ki teknoloji kiba ju shim nabar ri mynshuwa.
Ha ka sienjam ban pynkutnoh ïa ka jingshaniah ha ki GPS ba nabar ri, ka India ka dang saiñdur hi ïa ka Quantum Positioning System (QPS) kaba la shna da ka jingïarap jong ka startup na ka bynta ka navy jong ka ri India. Ka QuBeats kaba sdang na India ka la jop ïa ka ADITI 2.0 Defense Challenge da ka jingïarap pisa kaba USD 3 million ban shna ïa kane ka tech na ka bynta ka navy jong ngi.
Kumjuh, ki shipai jong India ki la kylla na ka jingpyndonkam ïa ki drone kiba heh kiba na shabar sha ki drone kiba shna pura ha ka ri, kiba la pyndonkam ha ka por ba ki hiar thma ha ka Operation Sindoor, ïa kine ki drone la saiñdur bad shna ha India, kynthup ïa ki jaka pdeng kum ka Bengaluru.
Ka sorkar ka la shim ïa ka sienjam kaba thymmai ha ka jingïada khlem da pyndonkam da ki briew, ka Indian Army ka la ïasoi ïa ka jingïateh kaba T 168 klur bad ka startup New Space Research & Technologies kaba don ha Bengaluru hapoh ka iDEX na ka bynta ki drone kiba pyndonkam da ka bor sngi. Kane ka dei ka sien kaba nyngkong ba ka Army ka la pynrung ïa ki liengsuiñ bym pynher da ki briew kiba pyndonkam da ka bor sngi, da kaba jop ïa ki jingduna jong ki kor kiba pyndonkam da ki battery bad ka umphniang.
Ka jingpynïar ïa ki thied jong ka ri (Haw haw& AI)
Ki startup kiba trei ha ki kam kiba ïadei bad ka haw haw bad AI ki kyntiew ïa ka jinglong jingman jong ka jingsngewthuh bad jingmut jingpyrkhat jong ka ri India. Ka jingdon jong ki startup kiba trei ha kine ki kam ka long tang 1 ha u snem 2014 , hadien u snem 2014 ba la plie ïa ki kam haw haw na ka bynta ki riew shimet ka la wanrah ïa ka jingmih palat 382 tylli ki startup kiba trei ha kine ki kam. Mynta ki startup jong ka India kiba trei ha kine ki kam ki pynkhlaiñ ïa ka jingstad jong ka India ha kaba ïadei bad ka haw haw.
Ka Pixxel kaba don ha Bengaluru ka la pynlait ïa ki satellite ba nyngkong eh jong ka kynhun Firefly jong ka, ka kynhun satellite ba nyngkong eh jong ka ri kaba lah ban pynïaid ïew, kaba pynbiang ïa ka hyperspectral imaging kaba biang tam ha ka pyrthei.
Kumjuh ruh, ka jingpynmih paidbah ka ban sa wan jong ka Mishon Drishti jong ka GalaxEye kan ai ïa ka ri ïa ki “khmat ba synshar dalade” lyngba ka multi-sensor earth observation satellite ba nyngkong eh ha ka pyrthei. Kine ki “khmat ba synshar dalade” kim dei tang shaphang ka jinglaitluid, ki kyntiew ïa ka bor jong ka India ban ai jingshakri ba kham bha ïa ki nongshong shnong.
Ha ka artificial intelligence, ka India AI Mishon ka pynthikna ba ka India kam dei tang ban pyndonkam ïa ki tiar AI kiba na kylleng ka pyrthei hynrei kan tei ïa la ka jong ka AI ba donbor. Ïa ki startup kum ka Sarvam AI la jied ha u snem 2025 ban pynmih ïa ki LLM ba nyngkong eh jong ka ri India, la hikai ïa ki ha ki ktien India bad la pynïaid ha ki server jong ka ri India.
Ban plie lad ïa baroh ha ka jingsaiñdur thymmai ha ka, ka sorkar ka la pynrung palat 38,000 tylli ki GPU, kaba ai jingïarap ïa ki startup ha ka dor kaba tang T 65 shi kynta, kaba plie lad wat ïa ki startup ha ki sor ba rit ban hikai ïa ki model AI kiba pawnam ha ka pyrthei.
Ka jingbuh ïa ka nongrim na ka bynta ki kam Digital (Semi conductor, Mapping & Ag Tech)
Da kaba ithuh ba ka jingtei ïa ka ri kaba shisha ka donkam ïa ki “jabieng” trai ri trai muluk, ka sorkar ka la sdang ïa ka India Semiconductor Mission (ISM) bad ïa ka skhim DLI. Ki startup kum ka Netrasemi, kiba la kyrshan hapoh ka prokram shna chip, ki la ïoh T 107 klur ka jingbei tyngka na ki VC ban shna ïa ki chip na ka bynta ka smart vision, ki CCTV, bad ki IoT application.
Ha kajuh ka por, ha u snem 2021 ka sorkar ka la rai ban pynsuk ïa ka mapping polisi. Ka la ailad ïa ki startup bad ki kam khaïi jong ka ri ban lum, pynmih, buh bad pynthymmai ïa ka geospatial data jong ka ri hapoh u pud u sam jong ka.
Kane ka la plie lad ïa ka jingsaiñdur thymmai ha ka rep ka riang, ki jingtei, bad ka jingsynshar. Ki startup kum ka Satsure ki pyndonkam da ki dur satellite ban ai “Credit Scoring” ïa ki nongrep. Katto katne ki startup ki pyndonkam da ki dur satellite, ka AI bad ka data science ban pynbiang ïa ki jingai jingmut shaphang ki jaka rep sha kito kiba don ki jaka kiba rit.
Ka jingkylla ha ka Biotechnology
Ki kam biotechnology jong ka India ki la long kum u rishot ba kongsan jong ka jingkiew ka ïoh ka kot bad ka jingsaiñdur thymmai. Ka jinglong jingman jong kane ka kam ruh ka dang kylla.
Ka rynsan jong ka BIRAC ka la nang ïar ban kynthup ïa ki 75 tylli ki BioNEST Centre bad 19 tylli ki E-YUVA kiba noh synñiang sha ka jaka pynroi kaba la lum lang kaba palat ïa ka 9,00,000 sq.ft bad kaba kyrshan palat 3000 ngut ki nongseng kam lajong bad ki startup, palat 1300 tylli ki IP ki dei kiba la dep phah, bad palat 800 tylli ki mar ki la poi sha ki kyrdan bapher bapher jong ka jingpynpoi sha ki ïew.
Ka jingweng ïa ka Inspector Raj bad ka jingwanrah bujli ïa ka da ka Innovation Raj ka la pynduna ïa ka jingïakynad bad ka la pynphai biang ïa ka bor synshar sha ki nongseng kam seng jam jong ka ri India. Lyngba ka Startup India, la ithuh ïa ki startup kum ki nongtei ïa ka ri. Kaba mih na kane ka dei ka jinglong jingman kaba pynleit jingmut ym tang ha ka jingthew dor, hynrei ha ka jingpynbha ïa ki kam ki jam na ka bynta ka imlang sahlang.

Leave A Reply

Your email address will not be published.