Ka jingithuh ïa ka shnong Nonglang kum ka model village ka jingmyntoi kaba khraw ïa ki paidbah
Nongstoiñ, Rymphang 23: Ka shnong Nonglang kaba hap ha West Khasi Hills ka la ïoh ïa ka jingithuh na ka sorkar kum kawei ka model village hapoh ka jylla bad ka jingithuh kum ka model village ka la long ka jing kyrkhu kaba khraw ïa ki paitbah nong shong shnong namar baroh ki tnad trei kam jong ka sorkar kin phai khmat na ka bynta ban nag pynkiew shuh shuh ha baroh ki liang.
U bah Ailand Lyngdoh sordar jong katei ka shnong haba ïakren bad u nongthoh khubor u la ong ba hadien ba ka sorkar ka la pynbna ba ïa katei ka shnong kum ka model village na ka liang ki rangbah jong ka shnong ki la pyrshang ban leit ïakynduh ïa ki ophisar jong ki tnad trei kam bapher bapher na ka bynta ban tip kiei ki projek kiba thymmai kiba ka sorkar kan pyntreikam ha katei ka shnong na ka bynta ka jingmyntoi jong ki paitbah nongshong shnong ha kaba ki ophisar jong ki tnad trei kam jong ka sorkar ki la ong ba ki don katto katne ki projek kiba ka jingpyntrei kam ka la ïaid shait shait naduh ki snem ba la dep kum ka jingsam bording ha kaba la jan baroh ki long ïng ki la ïoh lut hynrei ki don satang katto katne tylli ki long ïng kiba dang don kam ban pyn poi ïa ki post bad sainar.
U la ong ruh ba ha katei ka shnong ka projek shna surok ka dei kawei ka bynta kaba dang don kam bha.U la ong ruh ban a ka liang ki nongïalam shnong ki la pyrshang ban leit ban ïakynduh ïa ki ophisar kiba dei jong ka tnad PWD hynrei ki la ong ba na ka bynta ki surok kiba dang don kam hapoh katei ka shnong kan dang kham shim por namar ba ka sorkar ka dang peit bniah ïa ki shnong ki thaw kino ki shnong kiba dei ban pynhap ha ka jingpeit jong Mawshynrut Civil Sub Divission bad kino kiba dei ban pynpynhap ha ka jingpeit jong ka Nongstoiñ Divission.
U bah Lyngdoh u la ong ruh ba na ka liang kiwei pat ki tnad trei kam ki la ong ba ka jingpynkhreh ban pyntrei kam ïa ki projek da ki ophis ka shong ha ka jingbthah jong ka sorkar bad ki lah ban sdang ïa ka jingpyntrei kam kat kum ki jingbtah ba la phah sha ki ba kin peit bad bishar kino ki projek kiiba la dei ban sdang pyntrei kam.
Haba phai pat ha jinglong jingman ha katei ka shnong ka la idon kam shisha ba ki tnad trei kam jong ka sorkar kum ka tnad ka koit ka khiah ba kan khmih bniah namar ha katei ka shnong ka PHC ka la don lypa bad ka la dei ka por ban kyntiew kyrdan noh sha ka Community Health Centre (CHC) bad ban pynbiang ruh ïa ki doctor, ki Nurses bad ki staff khnang ban pynsuk ïa ki paitbah nongshong shnong jong katei ka thaiñ ha ka ka pang ki shitom.
Nangta kum ka tnad ba peit ïa ka kam ban pynbiang um sha ki jaka rep ruh ka la don kam ban peit bniah kumno ban pynpoi um ha jaka rep namar ki don shibun ki jaka rep kiba don kam shibun ka um hynrei ki shem jingeh ban pynpoi um sha ki jaka rep jong ki.
Ha kaba ïadei bad ka tnad ba peit ïa ka rep ka riang kum ka Agriculture ruh ka la dei ban phai khmat bha sha katei ka shnong namar lajan baroh ki nongshong shnong ki dei kiba im da ka rep ka riang bad ki mar rep kiba kongsan ki dei u sying, synsar, ki soh ki jhur ki jhep bad kiwei kiwei bad kawei kaba kham ktah eh ïa ki nongrep ha katei ka shnong ka dei ka jingïap khlam jong u sying bad kat haduh mynta ym pat don ki stad wad bniah kiba la leit ban pynshai sha ki paitbah nongrep kumno ban ïada bad kiei ki lad ban ïada na ka jingïapkhlam jong u sying.
Ha kaba ïadei bad ka pule puthi ka shnong Nonglang ka dei ka jaka pdeng jong ka thaiñ muliang kaba kynthup haduh ki jaka khappud bad ka Assam bad ki nopngshong shnong ki dei kiba ïabeh haduh katta katta ïa ka jingnang jingstad bad ka shnong ka la pyshang kat ïa ksaid katba lah ban kyntiew ïa ka pule puthi bad ha kine ki snem ba la dep ka la ïa ksaid katba kot la ka bor ban kyntiew ïa ka secondary sha ka Higher Secondary ha kaba la bun bha ki khynnah pule kiba la pass bha ha ki Final Exam ba la pynlong da ka MBOSE.
Kumta ki ar tylli ki tnad trei kam jong ka sorkar kata ka Directorate of Health Service bad ka Directorate of School Education ki la dei ban kham pynleit jingmut kyrpang sha katei ka shnong na ka bynta ka jingmyntoi jong ki paitbah.