KA ÏTKHMIH : Biah phongrai u poi-ei ïa ka Jaidbynriew da ka jingsngewpher niam

0

HT Wells
Ka jingpynkhilan met jong ka Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) na ka bynta ki cadre jong ka na kane ka ri ka muluk jongngi ka la jan poi artad sha ka passing-out parade kumba ong ïa ki military ne ki pulit, ïa kaba ka la ai training ha Uttar Pradesh, Tamilnadu, Odisha, Karnataka bad hawei pat namar ki la jan pass lut. Ka jingphah skul ïa kiba dangrit na ki longïing longsem baduk ba dangsahdien ka dei tang ka pyrda ban da rapjot ïa ki jingpyrshang ban pynkylla hindu ïa ki briew jong ngi. Hynrei, ka jingshah lehbeiñ bad ka jingduhnoh wat ia ka mynsiem jong ki heprit kiba leit pule school hindu kumba jia myn ha kane ka snem ba la dep ka dang iai jia, mano ban kitkhlieh?.
Kat kum ka jinglap sabud jong ka TEHELKA ka agency kaba wadbniah, ka shem ba naduh ka snem 2001 ter ter ka RSS ka kyrshan skul palat 1600 ngut ki khynnah rit na ki nongkyndong jong ka Meghalaya ha kylleng ki 35 tylli ki skul ha Karnataka. Uwei na kita kiba kham pawkhmat, dei u Tukaram Shetty u Programme Organiser jong ka RSS uba na Dakshina Kanada District jong ka Karnataka. Utei u briew u la pyllut por kumba phra snem ha Meghalaya, ban shim jingkitkhlieh na ka bynta katei ka kam. Sngap u ong kumno “ngi la rai kut ban pynsan ïa ki ha ka rukom jong ka niam Hindu. Ka don ka Plan ba jlan bha kum ka jingithuhpaw jong ka RSS ba jop ïa ka jingtrei ki khristan missionary ha Meghalaya, da kaba ngin ïa ki pynïar ïa ki thapniang jong ngi. Ha ki snem ban wan kine ki khynnah kin ïalap ïa ka jinghikai niam jongngi wat ha ki longïing longsem jong ki ruh”. U ïathuh ba ki khynnah nangne ki la nang ban phawer ïa ka rukom Brahmin (Brahminical chant) kum ka jingburom ïa u nonghikai jong ki da kaba ong – Guru Brahma, Guru Bishnu, Guru Devo Maheshwara. U Manje Gowda, u Headmaster jong ka Adichunchanagari Higher Primary School ha BG Nagar Mandya district u ong, kine ki khynnah (38 ngut) ki la nang ban pyrthuh ïa kata ka shlokas khnang ba kin nym pyrthuh ia ki dkhot jingrwai. U ong ruh lada kine ki khynnah kin sah ha Meghalaya, khlem pep kin kylla khristan.
Kita ki dei tang ki phylliahding barit na ka jingshisha kumno ka RSS ka treikam. Ka shim kabu na ki kyndong kynshrot kiba wan na ki longïing longsem baduk ba raitong ha ka kyrteng jong ka phah skul ei lyngba jong kata ka seng Lei Synshar Cultural Society (LSCS) kumba la report ha ki lad pathai khubor ha u bnai Lber 2025, ha kaba 2 ngut ki khynnah balui lui ki la duh ei ïa la ka jingim na ka daw ba la pynbam ïa ki da ki jingbam ba sahjit jong ka jingrakhe diwali ha Gukul Educational Institution, Karnakata. Ynda la poi ha kitei ki skul ki sa pynphrung (indoctrinate) ïa ki jinghikai Hindu myntra ba laiphew jait, wat ban pynisih ïa ki paradoh ki parasnam lajong ha ka ri ka muluk, kim salia.
Kumta, ka jingkren balaiñ bad ka jingwan padiah khlem baiwai jong u Sunil Deodhar, ha ka 16.02.2026 ha ka shnong Pynter, ha kata ka jingïalang ba khot “Indigenous Faith Conference” ka dei kaba u la pynkhreh bad kaba la kheiñ jingkheiñ bha kumno ban thep umpjah ïa ka jingtrei jong ka sorkar bad ka jong ki khristan ha Meghalaya, da kaba u biah phongrai kyrpang eh ïa ki. Kum ka jingtip, u Sunil Deodhar na Mumbai, u dei u Co-incharge jong ka BJP ha Andhra
Pradesh bad uba dei ruh u Pracharak barim jong ka RSS bad u campaign manager jong u Narendra Modi na Varanasi ha ka 2014, u seng ïa kata ka kynhun “My Home India” da kaba leh mynleh ban ïarap ïa ki briew jong ka Northeast kiba im shabar na ka jylla jong ki. Une u briew u dei uba la bat teng ruh ïa ka kam National Secretary ka BJP. Ka jingnang jong u ban pynbieit briew ka paw ba u lah ban pynrkhie tohhoh ïa ki tymmen ki san, ki samla ki samhoi bad ki khynnah skul kiba don ha ka lympung ha katei ka sngi, da kaba beiñ ba khoh ïa ki khristan ban ong “lada phi don ha ki skul khristan, wat la phi la lehbha ha ka Mathematics bad Science katno katno ruh hynrei lada phi failed ha ka Bible te phi sahklass hajuh. Hato ka heh ka Bible ne ka Mathematics na ka bynta ka lawei?” u la kylli thawnang.
Utei u lok, um sngewthuh ba wat ïa ka ktien Sohra ba u kren ruh dei kaba ki Christian Missionary kum u Thomas Jones bad kiwei ki ïalap ban pynroi ha ki skul jong ka jaidbynriew naduh 1841 ter ter. Ynda ki briew jongngi ki la sdang ban roi, kita ki shongshit niam hindu kiba shong klikti naduh ba ïoh synshar Laitluid ka India, mynta pat ki kyndit bynriew bad ki phai sha kine ki lum baieit jongngi namar ki ïohi ïa ka, kum ka pynthor ba seisoh jong ki, da kaba pynbieit bad shim kabu ïa ka jinglui lui jong ki briew jong ngi. Hato utei u Deodhar u tip ne em haduh katno hajar ngut ki paralok hindu ba pule ha ki institutions bapher bapher jong ki khristan ba la seng da ki missionary ha Meghalaya ki la poi sha kylleng ka pyrthei kum ki Doctor, ki Engineer, ki Scientist, ki Journalist lyngba ka jingstad bakordor ba ki la ïoh ?. Kam don du ! kata ka jingpynkylla niam jubor kumba pharep da utei u shongshit niam khlehbieij jong ki hindu (hindu fanatic).
Ka jingshisha ka long tang katne, don kawei ka dur pharshi jong ka kadda ba shong halor ki post electric, ki riewstad ki ong, ngim dei ban kylli balei ka kadda ka ïoh ban shong haduh kliar jong kitei ki electric pole, hynrei dei ban kylli, mano ba rahskong ïa ka shaduh shatei ? (the question is not how did donkey get there ? but the question is, who helped donkey reached that height ?). Hangne ruh, ngim lah ban len ba don ki briew jong ngi hi kiba la ïoh jingkyrshan pura na ka Yarong tyngka jong ka RSS, VHP bad kiwei, kiba rahskong ïa u Deodhar ban biahphongrai, ban wanrah ïa ka mynsiem pynïapher jingmut hapdeng ka jaidbynriew jong ngi khnang ba kin pharia bad ban synshar suk (divide and rule). Ha ka jingshisha, ngi ïohi naduh ka Indian Penal Code, u Modi u la pynkylla sha ka Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), ka daw ka long ba ka BJP ka la kynjing palat ïa ka colonialism jong ki British; te balei mynta pat u Deodhar u mut ban pyrthuh biang ïa ka divide and Rule policy jong ka sorkar phareng ?.
Keiñ noh, la biang wat pynbieit wat pynthame, ngi imsuk imsaiñ kum ka Jaidbynriew KhasiPnar, ngi ïabeh ha ka im ka ïap, ha ka shongkha shongman, ha dorbarshnong dorbarhima, ngi ïalong lang kumjuh, ym don class system kum ka Hindu jong u, la duk ne riewspah, la rit ne khraw. U wan ïalap niam aïu utei u Khar-ïap shane ?. Ka niam Khasi, ngan pynkynmaw biang kumba ong u Bah Hipshon Roy Kharshiïing u Rangbah ka Seng Khasi, kam ïadei ei ei ruh em bad kata ka jingngeit jong u khar hindu bad ngi, namar ngi don la ka niam ka dustur kaba ïapher bak-ly-bak bad ka jong u Hindu. Mynta pat ki wan pynbieit tang ban pynurlong ïa kata ka Hindu Rashtra ne Hindutva ideology ne ban pynlong Hindu ïa baroh ki nongshongshnong ka India nakhlieh hakjat ?. Kumno ka Constitution jong ka Ri ka ong, ngi dei ka Secular country kaba kdup ïa baroh ki jait niam ha ka. Hooid, wur wur, wer wer na ki katto katne ki tyllong
khubor ki ong, ba ka don ka jingpyrshang bakhraw jong ka BJP (frontal political organisation of RSS) ban pynkylla ne weng noh syndon ïa ka kyntien ‘secular’ na ka constitution; lada poi shaduh uta u pud, tharai ka India kam shongsuk shuh, namar ka thma pohïing ka lah ban bthei kynsan. Ym lah khlem da ïaroh ïa ki sengbhalang kum ka HITO, HYC kiba la tur shakhmat ban dawa pan map na utei u poi-ei, bud sa ka NCP bad NPP bad khatduh pynrem sa u Conrad Sangma ha ka 26.02.2026 hadien ba ki paidbah ki la thnam, hynrei ym hashwa ïa kata. Kum ka jaidbynriew ngi la shongsuk da ki spahsnem, ngim dei ban ailad ïa ki poi-ei ban wan biah phongrai halor ka jingkynnoh ba pynkylla niam jubor, namar kata ka ‘Ghar Wapsi’ jong u khar Hindu kam don hangi. Bad ngim dei ruh ban ailad ïa kita kiba wan pass na kylleng ki skul RSS ba kin wan pharia shane, ai ba ka Niam Khasi bad Niam Trè kan roi kat kum ki dustur ki riti bad ki rukom maneblei ka mon laitluid ha ka ri ka Muluk jong ngi khlem da pynmong ïa ka jingngeit jong kiwei pat.

Leave A Reply

Your email address will not be published.