Ïamir jingmutlang ban pynneh pynsah ïa ka mei Mariang, lyngba ki khlieh nongsynshar Elaka ha Jowai
Jowai, Ïaïong 11: “Shi bynta ban pynneh pynsah ïaka mei Mariang katkum ka riti ka dustur jong ki khlieh nongsynshar Elaka” hynin ka sngi ka 10 tarik u Ïaïong la pynlong ïaka Seminar ban phylliew jingmutlang bala khot daka Leiden University ha ryngkat ka jingïatreilang ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC), ka Earthtree Enviro Ltd bad ka Thomas Jones Synod College, Jowai.
Ïa kane ka prokram la pynlong ha Thomas Jones Synod College, Jowai da ka jingwan ïashim bynta lang da ki khlieh nongsynshar Elaka naduh ki Dolloi, ki sirdar na baroh ar tylli ki District ka Jaiñtia Hills lem bad ki samla pule.
Ha kane ka seminar la ïatai bniah halor kumno ban wanrah ïa ki jingmut jingpyrkhat ban pynwandur ïa ka lawei jong ka mariang hapoh ri lum Jaiñtia, ban pynkhlaiñ ïa ki rukom sumar ïa ka khyndew ka shyiap tynrai da ka jingdon bynta lang ki Dolloi, ki sirdar hapoh ki Elaka.
Napdeng ki 18 ngut ki Daloi, 14 ngut kila wan sha kane ka Seminar ha ryngkat ki Sirdar. la wan ïashim bynta shitrhem lang na ki samla pule bad ki nonghikai jong ka Thomas Jones Synod College, Kiang Nangbah Government College, Jowai, Assam Don Bosco University, Guwahati, bad ka St. Edmund’s College, Shillong.
U Executive Member ba dei peit ïa ka tnad Forest, jong ka JHADC u ma Hambertus Nongtdu uba long ruh kum u kongsan haka jingkren ula pynsngew baka Council kala dep rai ban pynlong aiñ ïa ka The Jaiñtia Hills Autonomous District (Establishment of Elaka and Village and Election, Appointment, Powers, Functions and Jurisdiction of Daloi, Sirdar and Waheh Chnong) Act, 2015.
Ha ka jingkren plie ïa ka prokram ka Anna Notsu kaba dei ka Research Scholar na Leiden University ka la pynpaw ka jingkyrmen lyngba kane ka jingïathir jingmut ha kane ka sngi kin ïalam sha ka jingpynwandur ïa ka policy treikam ka JHADC.
Na ka liang u Dr. H. H. Mohrmen ula pynsngew shaphang ka jingdonkam ha ka histori ban ïada ïa ka kolshor kaba kyrpang, ki rukom bat jaka bad ka rukom synshar jong ka jaitbynriew Ri-lum. Ula kdew ba wat ha ka por jong ka jingsynshar phareng, la buh ïa ki kyndon ba kyrpang ban ïada ïa ki riti dustur, ïa kiba la pynskhem hadien da kaba pdiang ïa ka Sixth Schedule jong ka Riti Synshar jong ka Ri India.
Napdeng ki Daloi kiba la ai jingkren ha kane ka jingïalang ki long u Puramon Kynjiñ, u Manbha Kyndoh, u Chanky Langbang, u bah Oldwing Shadong. Ha ka jingïalang kaba hadien, 12 ngut ki Daloi bad ki Sirdar ki la ïashim bynta shitrhem ha ki jingïakren.
La ai jingkren ruh na ki samla pule kynthup ïa u Lomin Saindurmikia Suchiang bad u Samanlang Suchiang na Thomas Jones Synod College, u Rimiki Dkhar bad u Cheerful Lyngdoh na Kiang Nangbah Government College. Katba kiwei de kiba ai jingkren ki kynthup ïa ka kong Ailynti Nongbri bad ka kong Wandee Lamin.
Ka jingmih kaba kongsan na kane ka jingïalang ka long ka jingïasngewthuh jingmut halor ka jingdonkam kyrkieh ban ai ka bor synshar kaba kham khraw sha ki Daloi bad ki Sirdar ban ïada bha ïa ka mariang bad ban pynneh ïa ki rukom synshar katkum ka riti dustur.