Shillong, Nailur 20: Hadien ba ki nongïalam ka shnong Mawiong ki la kynnoh ba ka don ka jingtuid ka um jaboh na ka jaka shohdoh sha wah Umshing ka wah kaba ki paid nongshong shong ka Mawiong ha ka sngi Ba-ar ka Director jong ka Directorate of Animal Husbandry & Veterinary ka Kong Arwaka Laloo ka la ong ba na ka liang jong ka ryngkat ki ophiisar na ka Directorate of Dairy Development bad ki nongïalam ka seng ki nongshoh doh ha ka sngi Palei jong ka 22 tarik u Nailur yn pynlong ïa ka jingleit jurip ïa ka jaka shohdoh ne Slaughter House kaba don ha Mawïong.
Haba kren bad u Mawphor ka Director jong ka Directorate of Animal Husbandry & Veterinary ka la ong ba na ka liang jong ka ka la bthah ïa ki engineer bad ki doktor ba dei peit ïa kane ka jaka ba kin wad ïa ka jingduna kaba don ha kane ka jaka ka la bthah. Ka la ong ruh ba na ka liang jong ka ryngkat ki ophisar ba peit ïa ka tnad Directorate of Dairy Development ryngkat ki nongïalam ka seng ki nongotdoh ka Khasi Jaintia Butcher’s Welfare Association ban leit wad leit jurip da lade ban lap ïa ki jingduna bad ruh ban wad ïa ki jigshisha la ka jingkynnoh ki nongïalam shnong ka dei kaba shisha.
Ka Director ka la ong ba ha ka jimgshisha ka jaka shohdoh ka jngai kumba 800meter eiei na ka Wah Umshing bad ka la ong ba da ka jingleit jurip yn sa lap ïa ki jingshisha barohbad bynrap, “Ban ong ba kadei beit tang ka jaboh na ka Slaughter House te kamdei, namar ki bun ki karkhana kiba don ha marjan, wat ha ka Slaughter House ruh ka tuid ka um jaboh kaba wan na surok bah bad ki karkhana ba don sha ki bynta ba shaneng jong ka”.
Ka la ong ba ka Slaughter House hangtei ka don ïa ka kor Effluent Treatment Plant kaban pynkhuid ïa ki jaboh jabaiñ kiba mih na katei ka jaka shohdoh, bad ka la ong ba kane ka kor ka pynkhuid bad jiar lut ïa ki jaboh jabaiñ baroh bad ka pynkhuid ruh ïa ka um ha shuwa ban pynlait sha ka pung dohkha kaba don ha them jong katei ka jaka shohdoh bad ïa kaba sah ki pynlait ha ka thliew kaba la tih ban pynrung ïa ka um.
“Ka lah ban don ka jingduna namar khamtam ha ka por Lyiur ka lah ban shlei, hynrei watla katta ruh ngin sa lap ynda lah leit shuwa ha katei ka jaka ha ka 22 tarik.” ka la ong.
Na ka liang ka Doctor B Diengdoh haba bynrap lang ka la kubur ba ka lah ban don shisha ka jingtuid um jaboh na katei ka jaka shohdoh sha wah, da kaba ka la ïathuh ba ïa ka khuid ka suba la aiti ha ka jingpeit ka seng ki nongshohdoh bad ha ki por ba lah dep, ki shu tih da ka thliew ban pyndap ïa kata ka um jaboh kaba mih hynrei ka lah ban shlei khamtam ha ka por lyiur namar bym don jingtap bad ka la ong ba mynta yn wanrah noh da ka Soak Pit kaba ïasyriem kum ki Septic Tank khnang ba ka nym don shuh ka jingtuid bad ka jingshlei ka um jaboh.
Ka la ong ba ïa mynta ka jingshohdoh ha kane ka jaka ka duna lada ïa nujor bad ha ki por ba lah dep, “ka doh masi da kumno kumno ruh 5-10, ka doh sniang ruh kumta hi 12-15 tylli eiei ha ka shi sngi.” ka la ïathuh.
