Dawa ka ECC ban pyntreikam da ka 144 CrPC ha ka 22 tarik u nohprah 2022
Da ki spah ngut ki paidbah jong ka elaka Sutnga ki wan ïa shim bynta ha ka jingiaid paidbah ban pyrshah ïa ki karkhana coke ba khot pynlong da ka ECC
Khliehriat nohprah 15: Ki paidbah jong ka elaka Sutnga hapoh ka jinglam khmat ka Environment Coordination Committee, mynta ka sngi ki la ia mih ban ïa ïaid paidbah ha ryngkat ki jingthoh pyrshah coke bad jingpyrta pyrshah ïa ki karkhana coke ki la ïaid naduh Shi Kilo shaduh ophis u Deputy Commissioner sha Khliehriat, la sakhi ba ki la ïa don da ki spah ngut ki paidbah kynthup ki kynthei, ki shynrang kiba la ïa wan ban ïa shim bynta ha kane ka jingïaid paidbah.
Ki jingthoh ba la thoh ha ki baner ki pynpaw ïa ka jingpangnud ki paidbah namar ka jingjot jingjulor ka mei mariang, ka jingbym don shuh ka lyer kaba khuid, ka um kaba khuid, ki jingkren pyrshah ïa ka jingleh bym salia ka tnat Meghalaya State Pollution Control Board bad kawei na ki jingthoh ka ong “Ka jingleh kyllut jong ki briew thrang spah ka long ka jingpynjot ïa ka jingim jong kiba bun ki mynsiem, sangeh noh mardor ïa ka jingthom bor ïa ka mei mariang kaba ngi im na ka”
Haba kren ha ka jingïalang hakhmat u Deputy Commissioner, u Adviser jong ka ECC, u bah Reading War, u la ong ba ha ka jingshisha ka iingbishar High Court ka la dep bthah ba dei ban pynduh pyndam noh ïa ki coke bad ai por haduh ka 8 tarik u naiwieng hynrei khlem leh eiei ruh halor kane bad kane ka paw ba ka sorkar ka kheiñ ïa ki briew kum ki mrad, kumta ka ïingbishar ka la ai por biang haduh ka 22 tarik u nohprah, halor kane u la ong bad dawa na u Deputy Commissioner ba ha katei ka sngi ka 22 tarik u nohprah u dei ban pynmih da ka hukum bad pyntreikam ïa ka 144 CrPC ban hukum ïa ki karkhana coke ba ki dei ban khang lut bad lada ym lah ban leh ïa kane ki paidbah kin shim ïa kawei pat ka lynti bad kin leit ban leh hi ïa kaba donkam ban leh.
U bah Reading u la ong shuh shuh ba ki lai tylli kiba la ai kyrpang u Blei, ka lyer ka um bad ka khyndew ki la shah ktah ha ki karkhana coke, kumba long mynta ïa ka um hap ban shu thied, ka khyndew ym long shuh ban thung jingthung bad lada ki heh spah ki shim noh sa ïa ka lyer nangno ngin ioh lyer ban ring mynsiem “Lada ngim ïada mynta, ki khun ki ksiew kin sa wan ban bynthiew ïa ngi ha lum jingtep, ki don haduh 48 tylli ki coke hapoh ka elaka sutnga bad ki don kiba ong ïa nga ba lada treikam tang khat san tylli ki coke ruh kata kin sa pyniap ïa ngi bad lada ngim shim ïa ka synjam kaba tyngeh tang hadien ar phew snem ngim lah shuh ban im ban ring mynsiem” u la ong ruh ba don ruh ki briew kiba na bar jylla kum na Rajasthan, na Assam bad na kiwei kiwei ki jylla kiba wan ban kyntur shane bad pynshlur ban ioh ban trei coke ha kaba la shu kam trai bad pyn shah kyrteng da ki heh spah kiba dei ki trai jylla, u la pynpaw ruh ka jingsngew khia halor ka jingbym kren eiei u bah Kyrmen Shylla ha kaba ïadei bad ki karkhana coke, kumjuh ruh ka jinga ïakynduh bad u conrad sangma kumjuh ruh bad u Prestone Tyngsong kam poi shaei shaei ruh.
Ha kaba ïadei bad ka jingdaiñ kuna ïa ki 34 tylli ki coke, ka ECC ka dawa ba ka pisa ka dei ban leit sha kito ki jaka bad ki shnong ba shah ktah, ym dei ban leit sha Garo, u la ong ruh ba ka East Jaiñtia Hills District ka dei kaba shah ibeiñ haduh katta katta ba lada u Conrad Sangma u nud ban ong ba ka Meghalaya ka don ka mariang kaba khuid, kata ka mut ba ka East Jaiñtia Hills kam dei shuh ha Meghalaya.
Ha kaba ïadei bad ki coke kiba dang don mynta, u bah Reading u ong ba u nud ban ong ba ki pulit kin nym nud ban leit ban khang ïa kitei ki coke khamtam kiba don ha Umtyra, ha Nongsning namar la dep kam trai bad pynshah kyrteng da ki heh spah kiba shu pynbiej ïa ki paidbah “Kine ki coke kin sa pyniap ïa ngi, ki trai coke kiba long kum ki suri kum snieh langbrot, lada ki don ma ki ha ka bor tang katta la kut, kane ka dei ka jingïaleh kaba shyrkhei bha, ka thma kaba da ki kot ki sla da ki jingthoh jingtar, ngi ai nguh ïa u Blei pat ba ki don ki nongiarap kiba ïarap ïa ngi ka ECC ha kaba u Blei u phah ïa ki nongiarap” ong u bah War.
Ha kajuh ka por, u kyntu jur ïa ki Waheh Shnong bad ki bor shnong ba ki dei ban long kiba stad ba kim dei ban ai syrnot NOC lada pan NOC biang ki trai Coke lada ki donkam ban pynkynriah jaka shawei bad ong ba “Yn dei ban ai NOC bad ym dei ban don Coke”
Haba kren sha ki paidbah, u Deputy Commissioner ka East Jaiñtia Hills District, u Abhilash Banarwal, IAS u la ong ba u sngewthuh ïa ka jingeh jong ki paidbah, u la kyrpad ba kin sngewbha ban iaishah namar na ka liang jong u um pat lah ban ong ei ei ruh namar kane ka kam ka dang don mynta ha ka ïingbishar bad ba kin sngewbha ban ap haduh ka 22 tarik u nohprah ha kaba yn ïa pynbeit ïa kane ka kam, ha kaba un sa ïakren ruh bad ka tnat MSPCB bad kiwei kiwei ki tnat, u la iathuh ruh ba na ka liang jong u u shait leit ban jrip sha Umtyra, sha Nongsning ha ka por ba ka jur ka jingpynmih tdem bad ong ruh ba na ka liang ki bor district kin shim khia ban ïada ïa ki paidbah ban lait na ka pang ka shitom.
U Waheh Shnong Narwan, u bah Lamsuk Langstang, u la pynpaw ka jingsngew khia halor ka jingshah ktah ki jingthung jingtep hapoh shnong kaba na ka daw ka jingwan beh ka tdem na ki karkhana coke kiba don hajan shnong bad ong ba u soh ñiamtra uba na shnong Narwan hap ban sait shwa ba ki nongrep kin leit die sha ïew namar ba ki soh ki la sop lut da ka rong ïong kaba wan na ki coke,kumjuh ruh u la ïathuh ba ka um slap ruh kam long shuh ban pyndonkam, wat lada sait khmat ruh ka wan beit ka jingsma dewïong na ka um slap na ka daw ka jingjakhlia ki tnum iïng, ha ryngkat lang bad ka ECC, u bah Lamsuk u la kyntu ïa ka sorkar ba ka dei ban khang dam noh ïa ki karkhana coke bad ban shim khia ïa kane namar kane ka dei ka iap ka im jong ki paidbah nongshong shnong. Ïa ka jingialang la pynïaid da u President jong ka ECC u bah Never Lamurong.