Bun ki nongshong shnong na thaiñ nongkyndong kiba la wan die marrep ha ka ïew ki nongrep
Shillong, K’ Lyngkot 24: Ka tnat ka rep ka riang ka sorkar Meghalaya mynta ka sngi ka la pynlong ïa ka ïew ïadie ïa thied ïa ki marrep, kaba la tip kum ka ïew ki nongrep kaba la pynlong ha phyllaw ka ophis ka tnad ri dohkha pyrshah ka St. Edmund College Shillong.
Ïa kane ka ïew la plie da u Bah P S Thangkhiew IAS ba la shong thait bad dei u shongknor ka Meghalaya Farmers’ (Empowerment) Commission ha ka jingïadon lang kiwei ki ophisar na ka tnad rep.
Ki jhur kiba la wan die ha kane ka ïew ki long, kum ki pathaw, shriew, soh, ka ngap, ki shynrai kiba la dep tyllait bad song, ki sying, kha snad, bad bun kiwei kiwei ki jhur kaba ki nongrep kila wan rah na kylleng ka Ri Lum Khasi – Jaiñtia ki don 30 tylli baroh kiba la wan ban ïa shim bynta.
Ha kane ka sngi ki la don ruh kiba na ka shnong Wahkhen kiba la wan ban die ïa ki soh bad kiba kham pher na kiwei ki dei ki pla ba la thaiñ na ki tyriaw bad la batai ruh ba kumno la shna ïa ki bad kum ba ka long mynta ki nongwan jngohkai pyrthei ki thied bha ïa ki ha ka dor ka long hapdeng T.600/- haduh T.1500/- ka shong ha ka jingheh bad ka rukom thaiñ.
Katba katto katne ki nongrep na ka thaiñ Mawshun na run Pynursla kiba wan die kwai ki la ïathuh ba mynta u snem u kwai u kham soh bad ka ïew ruh ka kham biang, haba ïadei bad ka jingïap tram ki dieng kwai la ong ba mynshuwa ki don hynrei mynta la katto katne snem kam don shuh, la ong ba ïa kane ym lah ban ong eiei namar ka wan na ka mariang bad na ka jingwan lyngshop jong ka erïong.
Shuh shuh la ong ba ha kawei na ki sienjam kiba kongsan ban pynkhlaiñ ïa ka kamai kajih ki nongrep bad ban thaw ïa ka lad ban pynpoi beit beit ïa ki marrep na kper sha ki nongthied, ka 1917 iTEAMS hapoh jong ka Department of Agriculture and Farmers’ Welfare lyngba ka jingkyrshan ka Meghalaya Farmers’ (Empowerment) Commission (MEFC), kan pynlong ïa ka Ïew ka Nongrep kaba shisien shi bnai ha ka jylla ne ka State’s Monthly Farmers’ Market ha ka sngi Saitjaiñ ka 24 tarik u Kyllalyngkot. Ha kane ka jingpyrshang kaba nyngkong eh, yn pynleit jingmut ha ki sohniamtra bad pathaw kum ki jingthung kiba mih ha kane ka aïom ban pyni ïa ka jingmih ki jingthung ha ka por tlang ha ka jylla Meghalaya bad ban plie lad ïa ki nongrep ban die ïa kine ki jingthung kiba dang shu kheit ban die beit beit sha ki nongthied nongpet.
Ka SOMOI, kaba dei ka app khaïi pateng kaba mih hi na kane ka nongbah Shillong ka la ïatreilang bad ka Farmers’ Markets ka sienjam ban shim ïa ki marrep beit beit na ki nongrep, ban pynkhlaiñ ïa ka jingkhaïi bad ban kyrshan ïa ki longïing kiba im jakpoh da ka rep ka riang. Da ka jingbtin lynti lyngba ka jingïohi jngai jong u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K. Sangma ban pynlong ïa ka rep ka riang kaba ïai neh bad kaba lah ban kamai don burom da man la ki nongrep ha ka jylla, kane ka jingtyrwa ïa katei ka ïew kadei ka sienjam kaba kongsan ban pynkup bor ïa ki nongrep, ban kyntiew ïa ka jingsengkam lajong bad ban pynkhlaiñ ïa ka ïoh ka kot ha ka thaiñ.
Ha man ba pynlong ïa ka Ïew ki nongrep kaba man la u bnai yn pynïaid ïew ïa 3 tylli ki jingthung kiba mih ha katei ka aïom ka ban ïaid ryngkat bad ka rukom pynmih ha ka jylla.
Kane ka sienjam ka thmu ban plie lad ïa ki nongrep ban ban don ïa ka rynsan kaba la aiti kyrpang ïa ki ban die ïa ki jingthung ki jongki sha ki nongthied nongpet bad ban kyrshan ïa ka jingseng kam lajong kiba don bynta ha kaba ïadei bad ka rep ka riang bad ki mar kiba pynmih lyngba ka jingthaiñ kti.
Ban pynduna ïa ki lad ban ïaid pateng na kiwei pat, ka thmu ban kyntiew ïa ka kamai kajih jong ki nongrep bad ban pynthikna ba kan don ka jingïoh kaba biang. Ka kyntiew ruh ïa ka jingpyndonkam da ki marrep kiba dang shu kheit, kiba na ka jylla, kiba shngaiñ ban bam ha ryngkat bad ka jingpynkhlaiñ ïa ka jingïadei jong ki ïew ki hat ha sor bad nongkyndong kiba don ha kane ka jylla.
Ka Farmers’ Market kan pyni ruh ïa ki jingshet ïa kaba yn leh da ki dkhot jong ka Van Dhan Vikas Kendra kiba la ïoh jinghikai na ka Institute of Hotel Management, Shillong. Ki nongleit sha kane ka ïew kin ïoh ïa ka lad ban mad ïa ki jingbam kiba la pynmih na u sohniamtra bad pathaw kiba la shet hi ha katei ka jaka, kaba long ruh ka lad jong ka jingpynkhreh kaba na kper sha ka pliang beit da kaba pyndonkam da ki jingthung kiba la pynmih hi hapoh ka jylla.
Kane ka sienjam kan pynïasoh ruh ïa ka Farmers’ Market sha ka almanak ne Calendar jong ka kam jngohkai ha ka jylla Meghalaya bad ban buh ïa ka Shillong ha ka kyrdan kum kaba leh man la ka por, na ka kper sha ki miej bam bad ban kyntiew ïa ka shlem jong ka kam jngohkai lyngba ka rep ka riang ne agri-tourism.