Long borabor ki khun kiba kohnguh ïa ki jinghikai jong ki kmie ki kpa: L.T. Tariang
Mawkyrwat, ‘Nailur, 16: Ka ophis jong u Block Development Office (BDO), Mawkyrwat C&RD Block, South West Khasi Hills District lyngba ka Block Mission Management Unit (BMMU), MSRLS/NRLM, Mawkyrwat C&RD Block ha ryngkat ka jingïatreilang ka Banïengskhem VO, ka Kyntiewshaphrang VO bad ka Ïahtrelum VO mynta ka sngi ki la pynlong ïa ka prokram ai jinghikai halor kumno ban tehlakam na u drok, ka kyiad, na ka jingshongkha khynnah bad kumjuh ruh ka jingpynrung kyrteng ha ki skhim sorkar ha kaba ïa kane ka program la pynlong hapoh ka Dorbar Hall Pyndenkseh, Jakrem, South West Khasi Hills District.
Ha kane ka prokram la wan ïashimbynta lang da ki naduh ki paidbah jong ka shnong Jakrem, ki longkmie longkpa, ki dkhot jong ki VO bad kumjuh ruh ki khynnah skul lem bad ki nonghikai ha kaba u bah L.T. Tariang, MCS, Additional Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District bad kum u Project Director jong ka DRDA, South West Khasi Hills District u la long kum u kongsan.
U Bah L.T. Tariang, MCS, Additional Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District haba kren kum u kongsan, u la ai ka jingïaroh na ka bynta ki nongpynïaid ki Village Organisation bad ka ophis jong u BDO, Mawkyrwat C&RD kiba la pynlong ïa kum kine ki program kiba long ka jingkyrsiew thiah ïa ki khun samla jong ki shnong ki thaw ba kim dei da lei lei ban shah ngop noh ha ki jingdih kiba pynsiew ïa ka met ka phat jong ki ne ban shim ïa ka jinglongkmie longkpa ha ka por ba ki dang rit karta namar kan ktah shibun ïa ka jinglong jingim jong ki. U la ong ruh ba kane ka sngi ka dei ka sngi kaba kyrpang namar da jingïadonlang ki jong ki khynnah skul ka la long ka kabu kaba biang eh ban shim ïa ki lad ban pynsngewthuh lyngba ki jinghikai ïa ki khnang ba kin nym duh ei ei noh tang shiteng por ïa ka jingpule lyngba ka jingngop ha ki jingdih kiba sniew, hynrei kum ki khynnah skul ki dei ban long borabor ki khynnah kiba im sngi ban minot thop ha ki jingpule ba ki ki don.
U la ong ruh ba kum ki khynnah skul ki dei ban sngewthuh ïa la ka jong ka kamram haba ki don hapdeng ki jingpule da kaba ki pynlut kham bun ka por ha ki jingpule, ym ha kiei kiei ki bymler kam namar wei la sdang ban ktah ne tare ïa ki jingdih kiba pynsniew tang kata kin sa teh mraw ïa ki, kumta u da kyntu bad ai mynsiem ba, “kum ki khynnah skul ki dei ban long kiba kohnguh ïa ki kmie ki kpa”, khnang ba ka lawei jong ki kan long kaba phyrnai.
Haba kren halor ka jingktah jong u drok, ka kyiad bad kiwei de ki jingdih, u la pynkynmaw ba haba ki briew ki dih ïa kine ki jingdih ki sngewba kum ma ki ymdon shuh bad ba lah ban ïaleh namar kine ki jingdih ki pynlong ïa ki briew ba kin sngew-khyllew, sngew-sarong hynrei kim tip pat ba ynda la shah teh mraw ka lawei jong ki kan long kaba dum bad ka jingkut ka long ka jingkhlieh biej namar ka ktah beit beit ïa ka jabieng. “Haba u nongdih u lah dih, u sngewba u la long kum u khla, hynrei um tip pat ba ka pynpoi sha ka jingpynsniew bad pynlong ruh kum u sniang”, ong bah L.T. Tariang namar ynda la mad ka la don ka jingsngewheh, ka pynlong ruh ba kin ïa shoh briew bad bunsien hi la ju ïohi ba ki ju thiah ruh kat shaba lap ba shem.
Ha kaba ïadei bad ka shongkha khynnah pat, u la ong ba kum ki khynnah skul ki dei ban kiar na kane namar haba ki shongkha ha ka por ba dang rit karta ka jingmut jingpyrkhat jong ki ruh kam pat lah kot, ka met ka phad ruh kan sa lap shibun ki jingshitom namar kin nym lah ban pynbiang lut ïa ki jingdonkam jong ka ïing ka sem. Namarkata, u la ai jingmut ba kum ki khynnah skul ki dei ban pynleit jingmut shwa ha ki jingpule da kaba wad shwa ïa ka jingnang jingstad bad wad shwa ïa ki kam ki jam bad ynda la biang karta bad biang ki kam ki jam kin sa pyrkhat sa ïa kata ka jingshongkha.
U la ai jingmut ruh ha kajuh ka por ba kum ki khynnah skul ki dei ban jied ruh ïa ki ar tylli ki bynta kata ka long wat lehkam ba bha (do not do good) hynrei leh ïa kaba dei (do the right thing) da kaba pynshai ba ki dei ban jied ïa kaba dei ban leh. U la pynkut ïa ka jingkren da kaba ong, “ban tehlakam bad ban rad dyngkhong ïa ki kam sniew ha ka imlang ka sahlang ka don ka jingïatreilang jong baroh”.
Ha kane ka sngi ban pynshai shuh shuh ïa ka jingthmu jong ka jingpynlong ïa kane ka program, la ïoh ruh ka jingkren na u bah S.K. Kharkongngor napoh jong ka District Child Protection Unit, South West Khasi Hills District, ka kong Banisha Snaitang, Psychiatric Nurse jong ka District Mental & Health Programme, South West Khasi Hills District bad ka jingkren na u bah S.J. Kharbhih, Sub Inspector & 2nd Officer In-charge jong ka Mawkyrwat Police Station.
Kham hashwa ïa ka lamphrang ïa kane ka program da u bah Eson A. Khongrymmai, District Mission Manager, MSRLS/NRLM, South West Khasi Hills District ha kaba ïa ka jingïalang la pynïaid da ka kong Shimtilin Marngar na ka Banïengskhem VO bud ka jingkren pdiang na u Myntri Shnong Jakrem, bah P. Wahlang bad ka jingkren khublei na ka kong Sedin Syiemiong.
Ha kaba kut jong ka jingïalang la ïoh ban pynlong ka jingpynrung kyrteng ha ki skhim kata ha ka Aadhaar ki don 101 ngut bad ha ka Ujjwala 2.0 ki don baroh 50 ngut.