Ka jingai jingmut ka Sorkar ban shu thied noh ïa ki Shnong khappud ban pyndep ker sainar shiah, kan ïahab bad pdiang ne em da ki trai jaka?.

Ha ka jingkren sha ki kotkhubor, ha ka sngi balang, u Bah Prestone Tynsong, Symbud Myntri Rangbah ka sorkar jylla, ula pynsngew ba ka jingïakren, ka dang ïaid bad ka sorkar pdeng, na ka bynta ban shu thied noh ïa ki jaka, kiba don sha khappud bad ka ri Bangladesh, na ka bynta ban ker sainar shiah, namar ba lada yn shu shim ei ïa ka 150 yard, kan long ka jingktah kaba jur ïa ki trai jaka.
Ka jingshisha hi ka long ba ka jingker sainar shiah, ka dei ban jngai ïa 150 yard lane kumba 450 phut antad na u mawpud jong ka India bad ka Bangladesh bad kata ka dei ka international law; hynrei ha ka jingïakut jong ka India bad ka Bangladesh bad kaba la mynjur da ka Parliament jong ka India ha u snem 2015, la kren shai ba ka jingker sainar shiah ha Dawki, kan ïaid na kjat jong ka shnong, wat la katei ka shnong, ka don ha u zero line.
Hadien jong kata, ka la don shuh ka jingïa pynbeit na ka bynta ban kynriah ïa u sainar shiah, ha kiwei de ki jaka, kiba ki ju khot reverse position, lane kiba ngam tiak sha kawei pat ka ri bad ka nuksa ka lah ban dei ia ka Pyrdiwah, kaba don hi ha u mawpud, nangta ka ïew Lyngkhat, ka Hat Thymmai, ka shnong Lyngkhong kiba hab tang ha Pynursla Block, bad sa shibun kiwei de ki jaka, kiba na kawei ka seng kaba ïakhih ker sainar shiah, ka la ju ïakren na ka por sha ka por bad ka sorkar Jylla.
Ka jingker sainar shiah, ha Meghalaya, ka la dep haduh 90 percent, kaba kum ka jingai jingkheiñ jong ka sorkar jylla bad lada wan, ha katei ka jingpyrkhat kaba dang thymmai, ka thew ba ka sorkar India, kan bei pisa ban thied duh noh ïa ka shnong Dawki, ïa ka shnong Lyngkhat, ka Lyngkhong bad sa kiwei de ki shnong bad ngim tip, la katei ka jingmut ka ïahab ne em, ha ki trai shnong, kiba la im shirta ha ka khaïi pateng, ha ka rep ka riang, ka leit ka wan ha la ki jong ki kam ki duk bad ki marjan jong ki na sha shiliang u pud.
Nangta ka mat jong ka jingker sainar shiah kam mut satia tang ha kaba ïadei bad ka die ne ka thied jaka, hynrei katei ka thew ïa ka jinglong trai jong ki briew ïa ka jaka, kaba naduh ki kulong kumah, nangta ka jingdonkam jong ki ha ka rep ka riang, kaba ki kamai jakpoh ïalade shirta jingim bad nangta ba ka sorkar India, kam lah satia ban beh shnong noh ïa la ki jong ki briew kiba shong khappud, tang na ka bynta ka jingkwah jong ka sorkar kaba treikam sha Delhi.
Ka don ka jingma kaba khraw bha, lada ïa kitei ki jaka sha khappud, yn thied noh da ka sorkar bad kitei kin kylla long ki jaka kiba yn shu iehshrah, yn nym don ba peit satia mano mano bad ki shipai khappud, kiba don sha shiliang u sainar, sha India, kin nym shah shuh ïa ki trai shnong, ba kin leit kin wan, kin ïaid kin ïeng bad kumta ka jingïadei jong ki shnong khappud bad ka Bangladesh, ha ki Ïew ki hat; kan duh noh shisyndon bad hangta kin shyrkhei sa ki kam tuh bad ki kam pyntriem ba har rukom.
Kam dei tang kata, hynrei lada ka sorkar kan thied ïa kitei ki jaka tang shispah shiphut, kumta ha ka 450 phut, ka jinglut kan poi sha ka T.45 hajar eiei, kumta ha ka shi lynter jong ka Meghalaya bad ka Bangladesh kaba long 443 Kilometre, hangta te ka jingkheiñ kan dei da ki spah klur tyngka syndon bad ngim tip, lada ka sorkar India, kan mynjur, kumta ki trai jaka te la shu khung ne thiah artad hajrong pisa.
Ka jingeh jong ki nongshong shnong kiba hab ha ki thaiñ riwar bad ha baroh shilynter kane ka thaiñ ki ïai mad ïa ki jingeh jong ka jingshah tuh shah pynjulor jong ki marrep ha kita ki nong Bangladeshi kiba ju wan rungtuh na ki jaka bym pat ker sainar shiah bad kane ka la lam ruh sha ka jingduh nong kaba shyrkhei bha ïa ki trai bro bad ki nongrep sha katei ka thaiñ,naba kane ka ju ïai jia manla ka por kumta kumba long mynta khnang ban ïada ïa ki nongshong shnong kiba sah ha kitei ki thaiñ khappud na ki jingeh ba ki ïatyngkhuh manla ka por na ki jingshah pynjulor bad shah thombor jong ki khar Bangladeshi ka long satang ban pynskhem noh ïa la u pud u sam da kaba ker noh da ki sainar shiah ha baroh shilynter jong ka khappud jong ka ri India bad Bangladesh.
Bad ka jingai jingmut ba ka Sorkar Pdeng kan shu thied noh ïa ki jaka kiba don ha khappud khnang ban pynkut noh shi syndon na ki jingeh ba ki nongshong shnong ha khappud kiba pynpaw naduh mynshwa ba ki pyrshah ban ker sainar na ka daw ba kin hap ban duh noh ïa la ki jong ki jaka puta, mynta lehse lada ka Sorkar Pdeng ka mynjur ia kane ka jingtyrwa jong ka Sorkar Jylla bad lada thied ruh ha ka dor kaba heh kan long ka jingmyntoi ïa ki nongshong shnong kiba sah ha khappud, tharai watla kin hap duhnoh ïa la ki jaka ne ki khyndew kaba ki jurep naduh hyndai hynthai, kan sa pynhun noh syndon ïa ki jingsngewkhia ki jong ki, bad ïa kane hap ban ïapeit haduh katno bad haduh lano ka Sorkar Jylla kan lah ban pynkohnguh bad ban pynmynjur ïa ka Sorkar Pdeng halor kane ka jingtyrwa ban shu thied noh ïa ki jaka kiba don ha khappud bad ka ri Bangladesh.