Kumno ka Mission Karmayogi ka la pynkylla ïa ka khana shaphang ka jingsynshar ha ka ri India

0

Da u Dr. Jitendra Singh

Pyrkhat ïa u district collector ha kawei ka shnong kaba jngai jong ka Rajasthan uba dang shu shah aiti ban peit ïa kawei ka skhim ba ïadei bad ka bha ka miat kaba u tip tang khyndiat shaphang jong ka. Shiphew snem mynshuwa, tang kawei ka lad jong u kan long ka kot jinghikai jong ka sorkar kaba la rim bha, u nongïatreilang uba la trei kham slem ha ka kam uba lah ban lait por hadien lai tylli ki jingïalang bad ka jingbamja sngi, lane ka jingkular kaba ym thikna ba yn don ka prokram ai jinghikai kaba lah ban poi hadien shisnem ne ar snem – lada ka don. Mynta ka sngi, u plie ïa ka phone jong u, u plie ïa ka iGOT – ka rynsan ai jinghikai online jong ka Sorkar ba la pynïasoh – bad tang hapoh katto katne minit ba ïaid lyngba ïa ka jinghikai kaba la buh ryntih, kaba ïadei bad ka jingtbit kaba ïadei bad ka jingdonkam ba shai jong u. Haduh janmiet, u la kham ïoh jingtip bad kham sngew skhem, u pynïaid ïa ka jingïalang ba nyngkong jong ki nongïoh jingmyntoi jong ka skhim. Ka jingkylla kalong kumba kadei kaba rit. Ha ka jingshisha, ka long kaba heh bha.
Kane kadei ka jingkylla kaba jar jar kaba ka Mission Karmayogi ka dang wanrah naduh ba la sdang ïa ka san snem mynshuwa – ym da ka jingshongshit, hynrei da ka jingtrei kaba ïaishah, kaba don jingthmu ban tei ïa ki jait nongtrei sorkar kaba thymmai na ka bynta ka India kaba thymmai.
Ban sngewthuh balei ba kane ka long kaba kongsan, dei ban sngewthuh shuwa ïa ka jinglong jingman. Ka India ha u snem 2047 – ka Viksit Bharat kaba u Myntri Rangbahduh jong ngi u thmu – kam dei ka jaka kaba ngin shu poi kumto. Ka long ka jaka kaba ngi dei ban tei, sukisuki, lyngba ki jaka treikam bad ki briew kiba synshar ïa ka ri. Bad kawei ka jingkylla kaba kongsan tam ha kata ka jingkheiñ kam dei ka pisa, kam dei ka teknoloji, kam dei wat ka polisi. Ka dei ka bor – ka bor kaba la tbit ha ki kam, kaba la pynshlur, kaba la pynshongnong rim ha ki nongshong shnong – jong kumba 3.5 klur ngut ki nongtrei sorkar kiba khie man ka step bad pynthikna ba ka India ka treikam.
Ha ka bynta kaba bun jong ka histori jong ka India kaba laitluid, ka rukom ban tei ïa kata ka bor ka long kaba don ki bynta bapher bapher: u ophisar ba dang samla u rung ha ka kam un ïoh ïa ka jingai jinghikai kaba pura ha kaba sdang, nangta ka jinghikai kaba ïadei bad ka kam hangne hangtai, bad lymkumta yn khmih lynti ba un sngewthuh da kaba leh hi dalade – bad da kaba peit. Ha ka pyrthei kaba shngaiñ bad kaba ïaid suki, kane ka la biang. Ha ka juk jong ka artificial intelligence, ka jingpynthut ïa ka jinglong ka suiñbneng, ka jingeh ha ka jingbun briew, bad ka jingkylla kaba jur ha ka teknoloji, ka paw shai ba kam pat biang. Ka jingstet jong ki jingeh kiba ïadei bad ka jingsynshar ki map ïano ïano ha kaba ki rukom ai jinghikai barim kim ïahap shuh.
La saiñdur ïa ka Mission Karmayogi kum ka jubab ïa kane ka jingbymïahap. La sdang ha u snem 2021, bad la pynskhem ha ka rukom treikam da ka Capacity Building Commission (CBC) – ba la seng ha u bnai Ïaïong jong uta u snem – la sdang ban leh ïa kaei kaei kaba don jingthmu shisha: ban pynkylla ïa ka rukom ïoh jinghikai jong ki nongtrei sorkar India na ka jingtreikam kaba man ka por, kaba pynshong nongrim ha ka jingbud ryntih ïa ki kyndon sha ka jingtreikam kaba ïai bteng, kaba don ka bynta, ka jingïaid lynti kaba peit dalade ïa ka jingkiew shaphrang. Ka jingkylla, kumba ka Commission ka batai, ka long na kaba long uKarmachari – u ophisar uba bud ïa ki kyndon – sha kaba long u Karmayogi: u ophisar sorkar uba don ka jingthmu, ka jingshakri, bad ka jingtbit.
San snem hadien, ka jinglong jingman ka long kaba shai. Palat 1.5 klur ngut ki heh sorkar mynta kidei kiba ïoh jinghikai ha ka rynsan iGOT – ka jingkheiñ kaba lah ban long kaba phylla ha kaba sdang. Ha palat 4,600 tylli ki jingpule kiba ïadei bad ka jingtbit, kine ki heh ophisar ki la pynïoh ïa ki jingpule kiba la pyndep haduh 8.3 klur tylli. Tang ha ka National Learning Week kaba la dep, ka jingïashim bynta ka la pynmih 4.5 million kynta jong ka jingpynrung kyrteng ban ïoh ïa ki jinghikai bad 3.8 million kynta jong ka jingpule ba shisha. Kine kim dei ki jingkheiñ jingdiah kiba rit. Man la ka kynta ba la buh jingtip ka long ka dak jong ka jingpyntreikam jong u ophisar sorkar ha kano kano ka bynta jong ka India – u revenue inspector ha Chhattisgarh, u ophisar jong ka jaka pynïaid kam ha sor ha Pune, u nongtrei ka koit ka khiah ha Manipur – kiba pynlut ha la ka jong ka bor ban shakri kham bha ïa ki para nongshong shnong jong ki.
Kaei kaba pynlong ïa ka rynsan iGOT kaba wanrah shisha ïa ka jingkylla kam dei tang ka jingheh jong ka, hynrei ka jingtei jong ka ïa ka jinglah ban ïoh. Lah ban ïoh ha kano kano ka por bad ha kano kano ka jaka, ha ka smart phone ne ha ka desktop, ha ki ktien bapher bapher, ba la pynbeit kyrpang katkum ka jinglong jingman jong u shah hikai. La pynthymmai ïa ki jinghikai man ka lai haduh hynriew bnai, ban pynthikna ba ki jingdonkam kumno ban pyndonkam ïa ki tiar AI ha ka jingsynshar lane kumno ban ïaid lyngba ïa ki kyndon pisa tyngka ba thymmai kin long kiba ïahap.
Ka rynsan, ha kiwei pat ki kyntien, kam dei ka jaka buh jingtip lyngba ki lad digital kaba sah khlem pyndonkam – kadei ka bynta kaba lah ban pynkylla ïa ka jinglong jingman jong ka jingpule. Pyrkhat aïu kane ka mut na ka bynta ka nongtrei Anganwadi ka bym pat heh kyrdan ha kawei ka district riewlum kaba ïoh ïa ka module ha la ka jong ka ktien kaba batai ïa ki kyndon ba thymmai na ka bynta ban bishar bniah ïa ka bam kaba tei met jong ki khynnah. Kam donkam ban ap ïa u nongai jinghikai ban leit sha ka block jong ka. Ka sngewthuh, bad ka leh ïa ka kam. Kata ka long ka bynta jong kane ka mission kaba ïarap ïa ka synshar paidbah.
Ka Capacity Building Commission, kum ka nongpeit ba kongsan ïa kane ka jinglong jingman, ka don ka bynta jong u nongshna bad u nongpynïaid ha kajuh ka por. Ka ithuh ïa kiei ki jingtbit kiba donkam ha kylleng ki kam paidbah – naduh u Secretary uba thaw ïa ka polisi jong ka ri haduh u nongtrei jong ka panchayat uba pyntreikam ïa ka ha ki shnong. Ka buh ïa ki kyndon jong ka jingbha na ka bynta ki jaka ai jinghikai jong ka ri lyngba ka National Standards for Civil Services Training Institutions framework, kaba la tip kum ka NSCSTI 2.0, ha kaba palat 200 tylli ki jaka ai jinghikai ha kylleng ka ri la dep ban ïoh jingithuh.
Ka trei bad ki jylla – baroh 30 tylli ki Jylla bad ki Union Territory mynta ki la ïasoi lyngba ka Memoranda of Understanding – ban wanrah ïa ki rukom kyntiew ïa ka bor treikam ba la shna kyrpang kiba buh jingtip shaphang ki jinglah jong ki nongtrei ban pyndep ïa ki thong. Bad lyngba ki sienjam ba kongsan kum ka Rashtriya Karmayogi Jan Seva Prokram, ka la wanrah ïa ka jingai jinghikai ba heh halor ka rukom treikam – ka buit ba rit hynrei ba kongsan ban shim ïa uwei pa uwei u nongshong shnong kum ki nongïashim bynta ba kongsan tam – sha palat shi million ngut ki ophisar ba la pynskhem.
Kane ka bynta kaba khatduh jong ka mission kadei ban ïoh ïa ka jingphai khmat ba kyrpang, namar ka kren ïa kaei kaei kaba ym lah ban thew da kaba suk ha ki syrnot pyndep kam ne ki kynta ba la pyndep kam. Kawei na ki jingangnud ba kongsan jong ka Mission Karmayogi kadei ka jingkylla ha ka rukom pyrkhat – ka jingkylla na ka jingïadei kaba mynshuwa hapdeng ka jylla bad u nongshong shnong sha kaba la batai da ka jingngeit jong ka Nagarik Devo Bhava: u nongshong shnong kum u blei, kum ka bor ba ha khlieh duh ïa uba u shakri jong ka jylla u dei ban ai jubab.
Haba ki ophisar kiba ïakynduh ïa ki nongshong shnong – kito kiba don ha ki counter rel, ha ki ophis lum khajna, ha ki jaka sumar – kiba la ïoh jinghikai hapoh kane ka jingngeit bad hadien kata la jurip ïa ki nongshong shnong, ka jingai jingmut ka la long kaba phylla. Ki ïohi ïa ka jingpher. Ym tang ha ka jingtreikam, hynrei ha ka jingsngewtynnat, ha ka jingpyrkhat, ha ka jingdon jingsngewlem ha ka jingïadei. Ha ka juk ba ka AI ka lah ban pyntreikam hi dalade ïa ki kam synshar kiba heh, kane ka bynta jong u briew – kaba sngewrit, kaba tip ïa ka kolshor, kaba don tynrai ha ka jaka – ka dei ka bor kaba khraw jong ka India ha kaba ïadei bad ka jingsynshar.
Ka mission ka la pyrshang ruh ban burom ïa ka pateng jong ka jingstad jong ka India ryngkat bad ki jingangnud jong ka ha ka liang ka teknoloji. Lyngba ka Indian Knowledge System Cell, ïa ka jingstad tynrai – ha ki bynta naduh ka jingsynshar paidbah bad ka rep ka riang haduh ka kam pisa tyngka bad ka koit ka khiah – la pynrung ha ki jingdon jingem jong ka jinghikai, ym kum ka jingkynmaw ïa ki por ba rim hynrei kum ka jingtip kaba ïaineh. Ka jaka buh jingtip jong ka Amrit Gyaan Kosh, kaba don palat 70 nuksa jong kikam ba la pyndep, ka dang tei ïa ka jingstad ha ka kam synshar kaba don tynrai ha ki jinglong jingman jong ka ri India bad ki lad pynbeit jong ka ri India. Kane ka jingpynduh noh ïa ka jinglong ha ka por ba synshar ki phareng – ban wanrah biang ïa ki nongtrei paidbah jong ka ri India sha ka jingïadei kaba sngewskhem bad la ka jong ka pateng tynrai jong ki katba ki dang pynbeit ïa ki jingeh jong ka juk mynta -kadei kawei na ki jingangnud jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, bad ka Mission Karmayogi ka dang pyntreikam ïa ka.
Ka S?DHANA Saptah – ka National Learning Week kaba la rakhe naduh ka 2 haduh ka 8 tarik u Ïaïong – kadei ka jingrakhe ïa kane ka jingïaid lynti kaba san snem bad ka jingaiti biang ïa ka kam kaba khlem pat dep jong ka. Ka ktien S?dhana ka long kaba biang. Ka mut ka jingleh kaba aitilut, ka jingpyrshang kaba don ka jingpynbeit man ka sngi jong kiba wad ïa ka jingstad ym lyngba ka jingpyni ïa ka jingstad kaba khraw hynrei lyngba ka jingaiti kaba ïaineh ha ka kam shna jingshna. Katba ngi dang plie ïa ka National Conclave of Civil Services Training Institutions, kaba pynïasoh lang markhmat haduh 700 ngut ki heh ophisar bad palat 3,000 ngut lyngba ka bor internet, ngim dei tang ban rakhe ïa ka jingdap snem. Ngi buh ïa ka thong jong ngi na ka bynta ki san snem ban wan – sha ka lawei ha kaba uwei pa uwei u ophisar sorkar ha man la ka kyrdan u dei uba bteng ban ïoh ïa ka jingpyntbit, u nongmihkhmat na ka bynta ki paidbah, bad u nongpeit ba sngewskhem ban rah shakhmat ïa ki jingangnud jong ka India.
Ki thong jong ka Viksit Bharat 2047 – naduh ka jingpynbiang ïa ka koit ka khiah ïa baroh haduh ki jingkut jingmut na ka bynta ka net – zero, naduh ki jingdon jingem ba ïadei bad ki lad digital na ka bynta ki paidbah haduh ka jinglong nongïalam ha ka kam shna tiar ha ka pyrthei – yn ym lah ban pyndep tang da ka polisi. Yn pyndep ïa ki da ki briew: da u heh jong ka distrik uba sngewthuh bha ïa ka skhim ban pyntreikam ïa ka da kaba thikna, da u nongpynkhreh kam ha ki ka sor uba lah ban pyndonkam ïa ki tiar ba lum jingtip shaphang ka jaka, da ka nongtrei ka koit ka khiah kaba pyntip ïa ka jingpynbna paidbah shaphang ka koit ka khiah ha ka rukom kaba ka imlang sahlang jong ka ka shaniah. Ka Mission Karmayogi ka tei ïa kata ka kynhun – ym na ka bynta lashai, hynrei na ka bynta ki phew snem ban wan.
Ha ka jinglong jingman kaba la slem kaba ïadei ba ka kam synshar ha India, kane ka lah ban long ka lynnong ha kaba ka ri ka la nang kumno ban pdiang ïa ka jinghikai.
(Myntri Khynnah ka Sorkar Pdeng (Independent Charge) ba dei khmih ïa ka TnadScience & Technology and Earth Sciences; Myntri Khynnah, PMO, ka Tnat Atomic Energy, ka Tnat Space, bad ka Tnad Personnel, Public Grievances & Pensions).

Leave A Reply

Your email address will not be published.