Ym don ba sngewthuh ïa u pud u sam, la knieh jubor khlem jingtip da ka Assam: C. Sungoh

0

Jowai, Lber 28 : U Chairman ka Hynñiewtrep Border Disputed Redressal Forum (HBDRF) ma Chandame Sungoh haba ai jingkren haka jingïalang bala khot pynlong daka (FKJGP) West Jaiñtia Hills District hynnin ka sngi 27 tarik u Lber ha Iawmusiang (Madan Kñia Khad), u la ong naduh ki paidbah jong ka bri u Hynñiewtrep bad wat ki nongïalam ka jylla kim sngewthuh ïa u pud u sam.
U la buh jingkylli kumno ngi duh noh ïala ki jaka ki puta tang hadien 13 bnai ba ka Riti synshar jong ka ri Indian kala wan haka bor haka 26 tarik January, 1950, ka sorkar Assam wut wut kala shna ïa ka ‘Boundary Commission’ ban thaw kyrpang ïa ki jaitbynriew riewlum da kaba pynkhlad jubor ïa ka Block-I & II na ka Jowai Civil Sub-Division bad pynhap jubor shapoh ka United Cachar Mikir Hills khlem ka jingtip bad ka sngewthuh kum ki trai jylla bad la knieh jubor ïa kitei ki jaka.
Da kaba ong wat u Myntri Rangbah ma mynta um lah ban pynshisha ba ka shnong Mukroh ka hap hapoh ka jylla, u la ong ba ïa ka Block-I & II la dep ong bala ai sha ka Karbi Anglong (Assam) bad kane kala buh haka jingrit mynsiem ïa ki nongshong shnong kiba im ha kitei ki jaka khappud.
Kaba donkam mynta ïa ka sorkar jylla ka dei ban pynwan biang ïa ki jaka kiba la hap shapoh ka Assam khnang ba kan long biang kum haki por hyndai hynthai.
Naduh ki por mynshwa ka Hima Jaiñtia ka long kaba rim bad kaba heh tam wat ki jingthoh ki la don ban pyntikna haka kot ki Hindu ka Mahabharata naduh ka spah snem ba lai 3rd Century, ong u ma Sungoh.
U la pynsngew ïa ki jingeh jong ki nongshong shnong ha khappud kiba shah thombor man ka por ha ki briew ka Assam, u ong kum ka Forum ‘ngi la dep dawa na ka sorkar ban pynphai ïa ka Block-I & II kumba la dep survey ha u snem 1948 ban pynbeit noh ïa u pud u sam.
Napdeng kito ki jaka ki la dep pynbeit haka Phase-1 kiba don 6 tylli hynrei kiba bun ki jaka puta khamtam ka khyndew ki la leit sha Assam, na ka 36.3 square kilo miter haduh 18.3 Sq kilo miter kala leit sha Assam, 18 Sq kilo miter sha Meghalaya bad haduh 29 tylli ki shnong ki la poi sha Meghalaya hynrie ka Assam ka donkam ïa ka jaka ka puta.
U la kyntu ïaka Sorkar lada ‘phi don ka jingkitkhlieh na ka bynta ka Ri bad ka Jaitbynriew pynbeit noh ïa u pud u sam’, wat pynlong langkñia ïaki para doh para snam kiba shong ba sah ha ki jaka khappud, namar ym tang kiba shong ha khappud kin long longkñia hynrei ka kynthup lang ïa ki SP bad ki Magistrate jong ka District kiba wanrah ïaka jingshongsuk shong shngaiñ.
Shuh shuh u la kyntu ïa sorkar ba kan pyntreikam da kaba shim ïaka jingleh Survey biang ïa u pud u sam jong ka Block-I&II naduh ka 1957-1958. Haba pynkut u ong ‘kum ka jaitbynriew ngi dei ban don ka jingïatylli kum kiwei pat ki jaitbynriew’, u la pynsngew ka jingdon bun ki seng bhalang ka long kaba bha na ka bynta ki kamba bha bad ïa ka kam pynbeit pud dei ka mat ka jura kaba donkam hakhmat eh.

Leave A Reply

Your email address will not be published.