Lyngba ka kor AI dro ka NEHU da ka map ïa ki jaka ba don jingma na ki jingtwa khyndew
Shillong, Rymphang 4: Ki Nongwadbniah (Researcher) jongka North-Eastern Hill University, Department of Information Technology, ki la dro ïa ka Landslide Susceptibility Map (LSM) ne ka map ki jaka ba don jingma na ki jingtwa khyndew, lyngba ka kor AI, jong ka Jylla Meghalaya, da kaba pyndonkam lang ïa ki Machine Learning ba pynïasoh lang ïa ki 10 tylli ki model.
Kane ka map ka la pynshisha ïa ka jingpynthikna ba kot palat 90% ha ka jingantad ïa ki jaka ba lah ban jia ki jingtwa khyndew.
“Ka jingithuh bad ka jingpeit bniah man ka por ïa ki jaka ba don jingma ka lah ban pynduna bha ïa ka jingktah jong ki jingtwa khyndew” ong ki riewshemphang haba pynpaw ïa ka jinglong kongsan kane ka jingwadbniah.
Ka LSM ka la buh ïa ka Meghalaya ha ki thup ki 5 tylli ki jait jingma, ha kaba kumba 7% na ki jaka ka Jylla ki hap hapoh ka thup ba don jingma bha.
Ka East Khasi Hills District ka dei kaba don jingma tam ha kaba kumba 730 km ki hap hapoh ka thup ba don jingma bha. Kiwei pat ki district kiba don jingma ka kynthup ïa ka Ri-Bhoi, Eastern West Khasi Hills bad West Jaintia Hills. Ka jingjan sha ki surok ka dei ka dawbah jong ki jingtwa khyndew, nalor ka jingpyn-khih ïa ki lum ba ot ha ka por ba shna surok bad jingpynkylla ïa ki lynti ïaid um.
“Kane ka jingwad bniah ka pyni ïa ka jingkiew kaba khraw ha kaba kyntiew ïa ka jingshngaiñ jong ki paidbah bad pynduna ïa ki jingma kiba ïadei bad ka jingtwa khyndew ha Meghalaya,” ong u Dr. K. Amitab, u nongwad bniah ba hakhmat eh.
Ka LSM kan ïarap bha ïa ki Disaster Management Agency ha ka jingmang pisa sha ki kam kiba donkam ban ïada bad pynduna ïa ka jingtwa.