8 hajar ngut kiba ïap manla u snem na ka jingbam bad dih duma ha Meghalaya

Ap ka aiñ COPTA ïa kiba dih duma ha jaka paidbah

0

Shillong, Lber, 23: Ki ophisar Pulit jong ka East Khasi Hills District Police ha ka sngi Baar ki la ïoh jinghikai kumno ban pyntreikam pura ïa ka aiñ Cigarettes & Other Tobacco Products Act (COTPA) ïa kaba la ai jinghikai da ka National Tobacco Control Program (NTCP), ka tnat ka Koit ka Khiah ha ryngkat ka jingïatreilang bad ka Sambandh Health Foundation (SHF)..
Haduh 8 hajar ngut kiba ïap ha ka shisnem na ka jingbam bad dih ïa u duma ha kane ka Jylla Meghalaya. U duma u dei uba long pyrshah ïa ka longbriew manbriew.
Ka tnat Pulit ka la ai khublei kyrpang ïa ka tnat ka Koit ka Khiah kaba la ai jingpynsngewthuh sha ki Ophisar ban pyntreikam ïa ka COTPA na ka bynta ki nongpynkheiñ aiñ. Katkum ka Section 6(b) jong ka COTPA, yn ym shah shuh ban die ïa u duma hapoh 100 yard (300 phut) ka jingjngai na ki jaka pule.
Katkum ka Section 77 jong ka Juvenile Justice Act, “kino kino kiba die, ne kiba thmu ban die, sha kino ki khynnah rit ïa ki jingdih pynbuaid lane u drok ne u duma bad ki jingdih kiba pyntroiñ, lait noh tang kiba la bthah da ki doktor, kin shah pynshitom da kaba shah set along shi snem bad kaba lah ban pynjlan ruh haduh hynñiew snem bad kin ngat ruh ha ka jingshah daiñ kuna kaba lah ban kot haduh shi lak tyngka.”
Baroh ki thanat Pulit lane ki Police Station la bthah ban buh ïa ki jingthoh ‘No Smoking’. Ka Section 4 jong ka COTPA ka mana ban dih duma ha ki jaka paidbah.
Ka State Nodal Officer, NTCP, NHM, ka Sorkar Meghalaya, ka Dr Lana L. Nongbri ka la ong, “katkum ka Global Youth Tobacco Survey (GYTS), 33.6% naduh 13-15 snem ka rta ki dih ïa u duma hapoh ka jylla. Ka tnat Pule Puthi, ka Sorkar Jylla ka ju pynlong ïa ka prokram Tobacco Free Educational Institution (ToFEI) ha baroh ki District ban pynduna ïa ka jingjyllei ka jingdie paidbah ïa u duma ha ka Jylla.”
U Assistant Professor ka NEIGHRIMS, Shillong bad uba long ruh u Patron jong ka Voice of Tobacco Victims (VoTV) Patron, u Dr. Caleb Harris u la ong ba haduh 40% ki briew ki lah ban ïoh ïa ka jingpang bampong na ka jingdih duma, 90% kin ïoh ïa ka jingbampong ha ka shyntur bad ha ki tor na ka jingpyndonkam ïa u duma. Ka jingjyllei jong ki briew kiba pang bampong ka kiew bha ha ki jaka ai jingsumar bad kham bun ki dei ki samla kiba dang khie dang san ka rta.”
Shuh shuh u la bynrap ba u sikret bad kiwei kiwei ki jingdih bad jingbam ïa u duma ki don ïa ka bih (Nicotine) ha kaba ki nongpyndonkam ki kyrni bha.
Tang hapoh 5% ki briew ki lah ban pyllait luid ïalade na ka jingshah teh mraw ha u kynjri jong u duma.
“Namar kata, ka lad kaba bha tam ka long ban pynsangeh ban die ïa u duma sha ki khynnah rit. Ka dei ruh ka kamram jong ka tnat Pulit ban pyntreikam ïa ki aiñ ban tem ïa ka jingpyndonkam paidbah ïa u duma, khnang ban ïada ïa ka jingim jong ki khynnah rit,” u la ong.
Ha ka Jylla Meghalaya, haduh 25 lakh (47%) ki briew ki pyndonkam ïa u duma ha ki rukom bapher bapher. Manla ka sngi 14ngut ki khynnah ki pyndonkam ïa u duma ha Meghalaya, katba ha India, haduh 5500 ngut ki khynnah rit ki ngop ha ka jingdih duma manla ka sngi. Manla u snem haduh 8,000 ngut ki briew ha Meghalaya ki ïap na ka jingdih duma.
Ki Pulit jong ka East Khasi Hills ryngkat bad ka tnat ka Koit ka Khiah kin sa pyrkhing bha nangne shakhmat pyrshah ïa kino kino kiba dih duma ha ki jaka paidbah lane kiba die ïa u duma hapoh ka jingjngai kaba tang 100 yards ha ki skul ba dki Kolej.

Leave A Reply

Your email address will not be published.