««|Phet krad lai lum lai wah ka Kali Pulit ba shah pynbthei bom ka kali u Kyrtong NCP    ««|Buhthong ka UDP ban kyntiew pule dangle, ďohkam bad pyrshah bamsap    ««|Khlem pyndonkam bakla u MLA ka West Shillong ďa ka skhim SUWP: Jingtohkit    ««|Pan ka Tnad Election sa 10 pyrton ki CRPF, 5 pyrton ki SF-10 ban pahara ha Ri-lum Garo    ««|Haduh 24 hajar ngut ki Khynnah Khasi-Pnar ki dang shah pynkylla Hindu: Shillong MP    ««|Kular u kyrtong ka KHNAM Mawlai ban phaikhmat sha ki longďing ba duk    ««|Kynnoh ka NCP ba shah pynďap u Kyrtong namar ka jingďasuhbuit Politics    ««|Pynrem jur ki Political Party ba shah pynďap u kyrtong ka NCP na Williamnagar    ««|Dang jur ka jingďakhun ha Umsning ha ki nongrim ba ki kyrtong ki ďeng    ««|Ka BJP ba tieng u Bah Kennedy dei ka bor jong u paidbah : SK Sunn    ««|T. 26 lak theh ha Umpling bym don jaka ban thung pudina ruh: Living    ««|Halor 7 tylli ki mat mih u Bah Syngkli ban ďakhun na Nongpoh


“ Wat rieh na ka jingshisha”

- Dr.L.S.Kharlukhi

11 February, 2018

Kum ka Ostrich kaba buhrieh ďa la ka khlieh hapoh u shyďap haba ka ďakynduh ďa ka jingma: don bun ki briew kiba riewblei kiba buhrieh ďalade na ka jingsihsha, kaba bym kwah ban tip ne len ďa ka jingshisha kaba long pyrshah ďa ka jingbakla ba ki ieng. Haba kdew ďa ka jinghikai bashisha kaba long pyrshah ďa ka jinghikai ba bakla ba ki bud bad ngeit; ha ka jaka ban it bnďah na ka ktien U Blei da ka jingsngur mynsiem baroh pynban ki rieh ďa ka khlieh hapoh u shyďap ki jinghikai bakla. Haba u Paul u poi nyngkong ha Thessaloni bad ďalap ďa ka Gospel U Khrist u shem ba uba bun, u len ďa ka jingshisha bad buhrieh ďalade na ka jingshisha bad bud ďa ka jinghikai ba bakla kaba ki bat pyrkhing. Hynrei haba u poi ha Berďa, u shem ki briew kiba kwah ban da pule bad it bnďah ďa ka jingshisha. “Kine te ki la long kiba kham donakor ban ďa kiba ha Thessaloni, kiba la pdďang ďa ka ktien da ka jingsngew la kloi baroh, ha la ka sngi kiba it bnďah ďa ki jingthoh. Ďa kine kiei kiei ruh ki lah long kumta ne em.?” (Ki Kam 17:11). Ka bha ban long kum ki nong Berďa ban ďa kaba shu bud matlah.

U Jisu u ong “To iehnoh ďa ki, ki long ki nongďalam ba matlah ďa kiba matlah. Te lada uba matlah u ďalam ďa uba matlah, kin ďahap baroh arngut ha ka thliew.” (Math.15:14). “Ko hep baieit, wat ngeit ďa ki mynsiem baroh, hynrei to phin tynjuh it ďa kita ki mynsiem, la ki long ne em na Blei,naba shibun ki nongďathuhlypa ba lamler ki la leit mih noh sha ka pyrthei.” (I Ioan.4:1). Kumta wat buhrieh ďalade na ka jingshisha, hynrei it bnďah ďa ka jingshisha na ka ktien U Blei. .......... Ka jingpyim ka long tang na U Khrist Don bun kiba ong ba U TRai un pynim ďa baroh ki briew kiba riewblei bad leh hok, kam pher la long nďam ne kano kano ka Balang ne leit Jingďaseng. Kine ki ngeit ban im hok, leh hok bad kďar na kaba sniew baroh. U Blei un pynim beit. Ha kiba ngeit ďa U Jisu kum u khun U Blei, ka shai, ba tang ka jingleh hok bad im sngur kam lah ban pynim ďa u briew na ki pop. Lada tang ka jinghok leh hok, leh riewblei bad kyndďah na ka pop baroh, yn pynim, te ym donkam shuh ďa U Khrist hi ruh. Ka jingshisha ka long ba baroh ngi long ki nongpop. “Namar baroh kiba leh pop bad duh lehnohei ďa ka burom U Blei.” (Rom.3:23). U Ioannis u ong ‘Lada ngi ong ba ngim don ka pop ngi shukor ďalade bad kata ka jingshisha kam don ha ngi.... Lada ngi ong ba ngim shym la leh pop, ngi pynlong ďa u uba lamler, bad kata ka ktien jong u kam don ha ngi” (1 Ioan.1:8,10). U Ioannis bad Petros ki kren shai “Bad ym don ka jingpynim hano hano ha uwei pat: naba ym don kawei pat ka kyrteng hapoh ka bneng, ďa kaba la ai hapdeng ki briew, da kaba ka dei ba yn pynim ďa ngi” (Ki Kam 4:12). Ki jingleh jong ngi kim lah ban pynim ďa ngi, hynrei ha U Khrist ngi lah ban ioh jingpynim. “Ki hok jong ngi baroh ki long kum ka jain ba bit tngit.” (Isa.64:6). “Hynrei uta u ba hok da ka jingngeit un ioh im.” (Rom.1:17). Kumta wat buhrieh na ka jingshisha, ha ka jingim ba bha bad hok, hynrei ngeit ha U Khrist bad leh ďa ki hukum jong u. ........ U Trai u tei tang kawei ka Balang Bun kiba ong ba kano kano ka balang ka long kaba bha bad ka Balang kam lah ban pynim. Hynrei lada kdew na ka ktien U Blei ki buhrieh la ki khlieh hapoh u shyďap, ha ka jaka ban it bnďah na ka ktien U Blei. U Jisu u ong “Ka long kaba eh ban kynjat pyrshah ďa ki dieng tyndong” (Ki Kam 9:5). Kumta donkam ban it bnďah na ka Baibl bad leh ruh ďa ki. U Jisu u kular “Ngan tei ďa ka Balang jong nga” (Math.16:18). U la tei tang kawei ka Balang, ka balang ka dei ka met U Khrist. “U long u khlieh ka met, kaba long ka Balang “ (Kol. 1:18) bad “don tang kawei ka met” (Eph.4:4). Bad ka Balang ka long ka nongleit kurim u Khrist (Eph.5:23-33) bad U Khrist um don bun ki tnga. U Jisu u dwai sha u kpa na ka bynta ki Apostol bad “Lymne ngam kyrpad tang na ka bynta kine hi, hynrei na ka bynta kita ruh kiba ngeit ha nga da ka ktien jong ki, ba baroh kin ďa long shitylli, kum ma me, ko kpa, ha nga, nga ruh ha me, ha ki ruh kin long shi tylli ha ngi ha kata ka pyrthei kan ioh ngeit ba la phah ma me ďa nga.” (Ioan. 17: 20-21). U Apostol Paul, U Trai u ong “Te nga kyrpad ďa phi, ko para bangeit, da ka kyrteng U Jisu Khrist uba U Trai jong ngi, ba phi baroh phin ďakren ďa kajuh bad ba kin ym long ki jingďaprat hapdeng jong phi, hynrei ba phin long ďa kiba la pynjanai lang ha kajuh ka jingmut bad ha kajuh ka jingpyrkhat. Namar, la ďathuh ha nga shaphang jong phi, ko para bangeit jong nga, da kita kiba na ka iing ka Khloi, ba don ka jingďamai hapdeng jong phi. Te ďa kane nga mut, ba uwei pa uwei na phi u ong, nga nga long u jong u Paul ma nga te jong u Apolos; ma nga dei de u jong u Kephas, bad ma nga u jong U Khrist. Te la pynďabynta ďa U Khrist? La sahnarphna ďa u Paul na ka bynta jong phi? Lane la pynbaptis ďa phi ha ka kyrteng u Paul? Kumta na kine ki dkhot kumno kano kano ka ka balang kam pher? U Jisu u ong “Ki jingthung baroh kiba u kpa jong nga u khlem thung yn rat noh kein” (Math.15:13), namar “Ym lah ban seng da kawei pat ka nongrim nalor kaba U Jisu u la seng” (1 Kor 3:11) bad ba ula “ thied da ka snam jong u hi.” (Kam.20:28). Kumta ki balang pait baseng da u briew shabar na ka Baibl yn kyntait ha ka sngi khatduh (Ioan.12:48). Ka Jingngeit Ka jingngeit ka long kaba donkam na ka bynta ka jingpynim “Hynrei khlem ka jing ngeit ym lah ban pynsngewbha ďa u; namar ka dei ďa uta uba wan hajan U Blei ban ngeit ba u don, bad ba u long uba ainong ďa kita kiba wad ďa u.” (Heb.11:6). Hynrei y m dei ban buhrieh ďa la ka khlieh hapoh u shyďap, hynrei ban it bnďah ďa ka jingthoh bakhuid. Bun kiba hikai tang ban ngeit ha U Jisu bad pdďang ha ka dohnud yn pynim, Aiu ka Baibl ka ong? “Ka jingngeit khlem kita ki jingleh ka long kaba ďap kein” (Jak.2:26) U Jisu u ong “To leit sha ka pyrthei baroh, bad to ďalap ďa ka gospel ha ki bynriew baroh; te uta uba ngeit bad ioh pynbaptis yn pynim; hynrei ďa uta u bym ngeit yn pynrem (Mk.16:15-16). Ďa kaei ba ďalap bad ngeit? Jubab ďa ka gospel, kaba long ka khubor ba bha ba U Jisu u “La ďap namar ki pop jong ngi.... Ba la tep ďa u, bad ba la pynmih pat ďa u ruh ha kaba lai sngi” (1 Kor.16:1-4). U briew ynda u la ngeit kumta ďa U Jisu, u donkam ban ioh pynbaptis. U Jisu u ong “Ym tang da u kpu hi ba un im u briew, hynrei da ki ktien baroh ba mih na ka shyntur U Blei” (Math.4:4). Kumta donkam ban ngeit ban ioh pynim. “Kumta te kata ka jingngeit ka jďa na kaba sngew, bad kata kaba sngew da ka ktien U Blei kein” (Rom.10:17). U Apostol Paul u ong “Namar ha U Khrist Jisu ka jingotsher kam lah leh ei ei ruh, lymne ka jingbym otsher, hynrei ka jingngeit kaba trei da ka jingieit” (Gal.5:6). U Jisu u ong “Hynrei balei ba phi khot ďa nga. Ah Trai, Ah Trai, bad phim leh pynban ďa kiei kiei ruh kiba nga ong?” (Lk.6:46). Kumta ban ong /khot U Trai bad Nongpynim bad kyntait ďa ki hukum jong u, ngi buhrieh na ka jingshisha na ka Baibl. U Jisu u ong ‘Lada phi ieit ďa nga, to sumar ďa ki hukum jong nga” (Ioan.14:15). “Bad haba la pynbit janai ďa u, u la jďa long u nongpynlong ka jingpynim bymjukut ďa kita baroh kiba kohnguh ďa u” (Heb.5:9) ........ Ka jingpynbaptis Bun kiba rieh na ka jingshisha na ka mat ka jingbaptis , bad ong ba ka dei tang ka dak ba shabar bad ym donkam ban ioh jingpynim. Niuma U Blei U khlem bakla haba u thoh. “Ki bym shym la kohnguh mynhyndai, mynba ka jingďai shah slem ka jong U Blei ka la ap khmih ha ki sngi u Noah, haba u dang thaw ďa ka iing lieng ha kaba khyndďat ki mynsiem, kata ka long phra ngut, ki la ioh laitim da ka um. Kaba ha ka jingpynshisha/jingpynďasyriem jong ka, kata ka jingpynbaptis ka pynim ďa ngi mynta ruh (ym kaba buh noh ďa ka jingtngit ka doh, hynrei ka jingwad ďa ka jingďatiplem ba bha sha U Blei, da ka jingpynmih pat ďa U Jisu Khrist” (1 Pet.3:20-21). Ka jingthmu ne jingmut jong ka jingpynbaptis la ďathuh ha ka sngi ba la ďalap nyngkong eh ďa ka gospel ne khubor ba bha, ha kaba U Petros u la ďathuh ha ki. ‘Te phin kylla kaba mut, bad y n pynbaptis ďa phi uwei pa uwei ha ka kyrteng U Jisu Khrist., ďa ka ban ioh map ďa ki pop, bad phin ioh dďang ďa ka jingai U Mynsiem Bakhuid” (Kam.2:38). Kumta ka jingbaptis ka dei ban ioh map/sait noh ďa ki pop, y m ka dak ban pynsngew shabar. Haba U Saul u kylli na U Jisu ‘Aiu ngan leh. Ah Trai? (Ki Kam 22:10). U Jisu u la ďathuh “To ieng,khie leit ruh shapoh kata ka shnong te yn sa ďathuh ha me aiu ba kadei ďa me ban leh.” (Ki Kam. 9:6).

U Ananďas u la ďathuh. “Mynta te balei m e pyntud? To ieng to shah ba yn pynbaptis ďa me bad sait noh ďa ki pop jong me., da kaba khot kyrpad ďa ka kyrteng jong u” (Ki Kam. 22:16). Haba u nongap byndi u la kylli ha u Paul bad Silas “Ah Kynrad, aiu ka dei ďa nga ban leh ba yn pynim ďa nga.? Ki te ki la ďathuh. To men ngeit ha U Jisu uba U Trai, bad yn sa pynim ďa me bad ďa ka iing jong me. Ki la ďalap ruh ďa ka ktien U Trai ha u bad ha baroh kiba ha iing jong u ..... bad la pynbaptis ďa u, ma u bad ki jong u baroh, kumne kumne ruh” (Ki Kam 16:30). ‘Ne phim ju tip, ba kat kiba ma ngi ďa kiba la ioh pynbaptis ďa U Khrist Jisu., la pynbaptis ďa ngi kein ďa kata ka jingďap jong u? namar kata kein la btep lem ďa ngi bad u da ka jingpynbaptis ďa kata ka jingďap jong u; ba kat kumba la pynmihpat ďa U Khrist na kiba ďap da ka burom ka jong u kpa, kumta ba ngi ruh ngn ďa ďaid ha ka jingthymmai ka jingim” (Rom.6:3-4). La ďathuh “Namar kata ďa kita kiba la pdďang ďa ka ktien jong u la pynbaptis; kumta la pynďasoh ha kata ka sngi sha ka balang kumba lai hajar ki mynsiem” (Ki Kam 2:41) bad ruh. “Namar phi baroh phi long ki khun U Blei da ka jingngeit ha U Khrist Jisu.

Namar kat kiba na phi ďa kiba la pynbaptis ha U Khrist phi la kup kein ďa U Khrist” (Gal.3:26-27). Jingim ba riewblei Ďa kiba la ngeit bad ioh jingpynbaptis u Paul u ong ‘Namar kata lada pynmih lem ďa phi bad U Khrist, to wad ďa kiei kiei ruh kiba haneng, ha kaba U Khrist u don, uba shong sha ka kti kamon U Blei. To phin mut brai ďa kita kiei kiei ruh kiba haneng, ym ďa kita kiei kiei ruh kiba ha ka khyndew. Namar phi la ďap noh, bad ďa ka jingim jong phi la buhrieh lem bad U Khrist, ha U Blei ynda la paw u Khrist, uba ka jingim jong ngi, ynda kumta phi ruh phi paw lem bad u ha ka burom (Kol.3:1-4). La kyntu ruh “Hynrei kata ka nongrim baskhem jong U Blei ka ďai neh, kaba don kane ka shap: U Trai u ithuh ďa kita kiba long ki jong u: bad, To uwei pa uwei baroh uba khot kyrteng ďa ka kyrteng U Khrist un kyndďah noh na ka jingbym hok” (2 Tim.2:19). Amen.



Ka roi ka par bad ka suk ka saiń kam don ha Meghalaya: Rajnath

Shillong,Rymphang 19 : U Rajnath Singh myntri kam pohďing ka ri u la kynnoh ba kam don ka roi ka par bad ka shongsuk shongsaiń ha ka jylla Meghalaya bad u ong lada ka BJP ka shah jied ka Meghalaya ka...MORE

Kyntu ki Nong Synshar ka Hima Mawphlang ban ai ka jingďatreilang

Shillong, Rymphang :Na ka liang ki Nong synshar Hima Mawphlang, Mawphlang Lyngdohship, EKHD, ha u kyrwoh lyngba u Bah L.Blah, Myntri In-charge ha kaba nyngkong ka ai ka jingkhublei ďa ki kyrtong na ka...MORE

Ka Proseshon Eucharist ka St. John’s The Apostle Catholic Church, Laban

Shillong, Rymphang :Ka St. John’s The Apostle Catholic Church, Laban Parish, Shillong kan pynlong ďa ka Annual Procession Eucharistic ha ka 25 tarik Rymphang 2018.Ha katei ka sngi yn sdang nyngkong da...MORE

Pynrem ki nongshong shnong Nongmensong halor ka jingjia shah kawang maw

Shillong, Rymphang :Na ka liang ki nongshong shnong jong ka shnong Nongmensong lyngba une u kyrwoh ki pynrem jur halor ka jingjia shah kawang maw jong iwei i longkmie ba sah ha Nongmensong, Dongkadian...MORE

Ki sngi tyrkhong kyiad ha WJHD

Jowai, Rymphang : U District Magistrate, ka West Jaińtia Hills District, Jowai ula pyntip paidbah ba naduh ka 25 tarik haduh ka 27 tarik jong u Rymphang, 2018 kin dei ka sngi dei ki sngi tyrkhong kyia...MORE

Kurup pisa 19 lak tyngka na Jaintia

Khliehriat/Jowai, Rymphang 19 : Mynta ka sngi ki Pulit ryngkat bad ki majistor jongka East bad West Jaintia Hills ki la ďoh ban kurup haduh 19 lak tam ka pisa kaba la suba ba dei ka pisa ba thmu ban ...MORE

Kop u MP Shillong ban jop palat 31 seat, pynkup burom ďaki nongkyrshan u Jopthiaw

Jowai, Rymphang 19: U MP ka Shillong Seat, u ma VH Pala ula kren kop haka jingďalang ďalap elekshon u kyrtong ka kongress ha Mookhoniung, Nartiang ba ka kongress kan jop haduh 31 seat haka jylla ba ky...MORE

Tuid ki paidbah sha ka jingďalang HSPDP Sohra

Sohra: Da ki spah ngut ki paidbah ki la tuid sha ka jingďalang ba la pynlong da u kyrtong ka HSPDP Sohra, u Bah Droising Khongsti ha Laitryngew ha kane ka Sngi Saitjaiń.
Haba kren ha katei ka ...MORE

Jah u khynnah 11 snem na ďing sah ha Mookyrdup

Jowai, Rymphang 19: Uwei u khynnah ba la tip kyrteng kum u Winning Son Dkhar 11 snem ka rta khun ka kong Phriang Dkhar naka shnong Rymbai East Jaińtia Hills District u la jah na ďing sah jong u ha Moo...MORE

Khlad u wei ba kylla ka kali

Jowai, Rymphang 19: Uwei u briew uba kyrteng u Damekit Shangpliang (30) ula khlad hashen hadien ba ka kali kaba u niah kala kylla haka Khliehtyrshi hajan ka FCI haka sngi nyngkong.
Kane ka j...MORE