««|Kyrshan ki nong´alam Balang ´a ka shithi u Arcbishop ka Delhi halor election MP 2019    ««|Sngew thikna u Dr Mukul ban pynjop donburom ki paidbah ´a ka Miani    ««|Pynkut u Conrad Sangma ´a ka jing´alap election ha Ampati    ««|Khlem Patta, 75 hajar ´oh ka Madrassa Himayatul Islam UP School na ka NLCPR    ««|594 ki kam thombor ´a ki kynthei, 360 ´a ki khynnah, yn ´amir jingmut ka NEN    ««|Trei jubor ki pipe pei, palat shiteng ka um lait ei tang ha lynti Mawphlang - Shillong    ««|Ther ka MPYC ´a u Conrad ba kren tdong tdong khlieh khlieh ´a ka Ampati    ««|Kyrshan ka Trongpleng ´a jinglong trai jaka ka Kur 7 Kynthei Snaitang Raibah    ««|Leit jngoh u BDO Mairang ia ka jingshna Sanitary Complex ka Khadsawphra College    ««|Shah rahbor u rangbah sha Bangladesh    ««|Ba shimkhia u MLA shen yn ´oh jaka ´eng taksi ka MTODA ha Maw´ong


Ka Jinglong jong ka Jaitbynriew jong ngi ka Shong Ha Kaei kaba Ngi pyrkhat

BADAPJIED KURKALANG, MAWLAI

10 February, 2018

Kaei ka jing´akhun kaba ngi kum ka jaitbynriew ngi ´akynduh ha kine ki sngi? Hato kadei ka jingbamsap mo? Ka jingbym ´oh kam ´oh jam? Ka jingsynshar kabym khuid? Ka jingshongsyier ha la ka jong ka ri? Ne dei kiwei pat ki jingeh? Kine kiei kiei kiba ki dei kiba ngi ju ´ai pyrkhat bad kylli halade na ka por sha ka por. Ngam ngeit ba ka don kano kano ka ri ne ka jaitbynriew kaba khlem ka jingeh, hynrei nga hap ban ong ba haba peit ´a ka jinglong jong ka ri bad ka jaitbynriew jong ngi kumba ka long mynta, ka jingeh kaba hakhmatduh kaba ngi ´akhun ka dei ha ka pyrkhat pyrdai˝. Ka kamram kaba nyngkong ba ngi kum ka ngi dei ban sngewthuh ka long ha ka liang ka pyrkhat pyrdai˝. Ka jingeh kaba ngi ´akynduh bad hap ´akhun ha ka imlang sahlang la ka long, ka jingbamsap, ka jingsynshar donbor ne bymhok, ka jingkyrduh kam kyrduh jam bad kiwei kiwei de ki wan ba ar ne kham shadien. Lada ka nongrim jong ngi ka long kaba skhem, ka por kan wan hi ha kaba yn sa plie ´a ki lad ki lynti ban pyllait ´a ngi na ki jingeh kiba ngi ´akynduh ha ka imlang sahlang. Mynta bun ki briew ki peit tang ´a u briew ne ka briew kiba lah ban wanrah ´a ka ´oh ka kot ha ka imlang sahlang, hynrei lada ngi lah ban pynbeit shuwa ´a ka rukom pyrkhat jong ngi, ka jingroi ha ka ´oh ka kot kan sa bud kylla nadien.

Phi i, ka la don lypa ka jingmlien ban pyrkhat kaei ka jingmyntoi jong nga shimet lane ka jing´arap aiu ngan ´oh lada nga kyrshan ´a uta kum u nongmihkhmat. Kane i kumba ka la kylla long shi bynta na ka Riti ka Dustur jong ka jaitbynriew jong ngi . Bad ban pynduh ´a kane ka Riti ka Dustur kam long shuh kaba suk, namar ´a kane ka la suh thied ha ka jingmut jingpyrkhat jong ngi. Kane ka pynkynmaw ´a nga shaphang uwei u rangbah shipai jong ka Russia. Ha kawei ka por ba une u rangbah shipai u ´oh ka lad ban ´akynduh bad uwei u riewpyrkhat Khristan uba khraw. Ha kata ka jing´akynduh, ki la ´akren shibun kiei kiei kiba ´adei bad ka ri jong ki. Une u riewpyrkhat Khristan u la kren shaphang ka jingshisha ha kaba ´adei bad ka rukom Synshar Khadar bad kiwei kiwei de ki jingeh kiba ka ri jong une u rangbah shipai ki ´akynduh. Hynrei ha kaba kut ka jing´akren une u rangbah shipai u la ong ´a une u riewpyrkhat Khristan, ôKaei kaba me ong ka long da shisha kaba dei bad kaba shisha, tangba ma nga bad ki briew jong nga ngi la ´oh ka jingshah jinghikai la 70 snem ban ngeit ´a ka bym shisha, mynta ka la long kaba eh ban ngin pdiang ´a kaba shisha, watla ngi tip pyllie˝ pyllie˝ ruh ba ka long kaba shisha.ö Phi lah ban pyrkhat ba ki ngeit ´a ka bymshisha baroh shi katta? Ka long ruh kumjuh ´a ngi kum ka jaitbynriew lada ngim kyndit noh na kane ka jingmutdur kaba ngi la im la bun bun phew snem.

Lada ngi dang ´ai beh ´a ka jingmyntoi kaba shimet, kam myntoi ´a ngi ban khmih lynti ban ´ohi ´a ka ´oh ka kot kan roi, ka synshar khadar bakhuid ba suba bad ban roi ha baroh ki liang. Lada phi dang kwah ban ´oh ´a ka san hajar ne shiphew hajar kaba lah ban ai jingkmen kaba tang shi khyllipmat, hato khein tang katto phi ´oh ha ka shi sngi. Lada ki khun ki kti lane kiba dang wan ki kylli balei ka ri bad ka jaitbynriew jong ngi ka leit jia long kumne? Phim dei ban lehrai˝ ban jubab da kaba ong ba ngi la bam lut ma ngi baroh . Bad lada ki kylli katno phi la bam? Phim dei ban buhrieh, phi hap ong beit kumba 2 tyngka eiei (5 hajar divide 5 snem) ne saw tyngka tam eiei (10 hajar divide 5 snem) shi sngi. Phi i, kaei ka jaitbynriew jong ngi ka donkam kam dei ka jing´oh kaba shisien 5 snem, watla ha ka por ba kito kiba ´oh ki la sngew bun, hynrei kaei kaba ngi donkam ka long ka jing´arap kaba long kum ka umpohliew, watla ka long kaba rit ruh.

Ka don kawei ka jingong, ôwat pynlien ban ai dohkha ´a ki briew, namar lada phi leh kumne ha kawei ka sngi kin ´ap thngan kumjuh, hynrei hikai ´a ki kumno ban khwai bad ai ha ki da u rynrwiang khwai khnang ba ki lah ban khwai hi dalade bad ban lait na ka jing´apthngan.ö

Nga ju kylli ha kine ki sngi lada phi jied nong´alam phin jied da ki briew kiba kumno? Kiba bun hi ki ong, ´a ki nong´alam kiba lah ban pynbiang ´a ki jingdonkam jong ngi. Don iwei i briew iba ong u nongmihkhmat jong ngi u long uba riewspah, hynrei ha ka pule puthi u dang pass tang klass 3 ne 4, tangba u long u briew uba ´arap uba noh shibun ki jing´arap na ka bynta ka konstituensi jong ngi. Ka jingkylli kaba bud pat ka long tang ka spah ka lah tharai ban kyntiew ´a ka ri bad ka jaitbynriew? Ka jing´arap ´a ki briew ka long kawei bad kaba kren ´a ki jingeh jong ka jaitbynriew ka long kawei. Shibun bah na ki nongmihkhmat jong ngi kiba shu sngap jar bad kim lait kren ha ka dorbar thawai˝, namar bun napdeng jong ki kim sngewthuh ´a kaei kaba ki ´akren ha ka jing´alang, namarkata ka pynlong ´a ki ban shu sngap jar. Hooid, ki don shisha ki briew watla ki dang duna ha ka jingpule, hynrei ki long pat kiba riewspah bad kumta ki lah ban pynbiang ´a ki jingdonkam jong ki paitbah. Kum kine ki lah ban ai jingkyrshan ´a u/ka briew lada ki don ka jingkitkhlieh na ka bynta ka ri bad ka jaitbynriew bad kiba la kot bad kynjoh sha ka thong katba kim ka jing´aid ka por.

Kumba nga la ong shakhmat, lada ngi la lah ban pynbeit ´a ka rukom pyrkhat jong ngi, ka ´oh ka kot kan bud kylla nadien jong ngi. Lada ngi kwah ban kan long kumta, ngi donkam ban ´oh ki briew kiba hok, kiba shisha, kiba stad bad kiba sngewthuh ´a ka kam sain pyrthei bad kiba don ka mynsiem ban leh ´alade na ka bynta ka ri bad ka jaitbynriew. Ka spah kadei ban wan hadien ha ka jingjied nong´alam jong ngi, hynrei ngi ´ohi ba ha ka jaitbynriew khlem ka spah ka long kaba eh ban mih kum u nongmihkhmat bad kane ka long kaba sngewsih lada ngi dang don ha kane ka jingriam. Lada ngi ´oh ´a u briew uba hok, bashisha bad uba stad kum u nongmihkhmat, ngin ´oh kein ´a ka jingkhie im biang pat kum ka jaitbynriew jong ngi la ka long ha ka synshar khaddar, ka ´oh ka kot bad ter ter. Ngi dei ban buh ´a kane ka thom kum ki briew kiba don ka jingkitkhlieh na ka bynta ka ri bad ka jaitbynriew bad ki ban nang wan.

Halor kiei kiei baroh kum ka jaitbynriew jong ngi ka donkam ban pynthymmai ´a ka jingmut jingpyrkhat kaba kham palat ban ´alade, namar ka jingstad ban shim ´a ka rai ka long ka jingshngain ´a ki hep kiba rit bad ´a ki ban dang wan hadien jong ngi. Kane ka lah ban long tang lada ngi shim ´a kane ka kam da ka mynsiem kaba sngewkhia kaba sdang na ngi shimet shimet bad kaba saphraing sha kiwei pat. Wat ai ba kiba hadien kin kren shibun ´a kaei kaba ngi la leh.



Mih ki riewthok ba kam ban ai jaka shna dukan ha ki jaka ka MUDA

Shillong: Ka ophis jong ka Meghalaya Urban Development Authority (MUDA) ka la ´oh jingtip ba ki don katto katne ki riewthok riew shukor kiba leit sha ki paidbah da kaba kular ba ki lah ban ai dukan n...MORE

Bret kmie ´a i khun dang kha

Shillong, Jymmang, 24: Ha ka noh phai sngi jong ka sngi balang mynta ka taiew ki nongshong shnong Mawkynrew ki la ´oh tam ´a iwei i khyllung kynthei ba dang shu dep kha narud wah ba don hapoh shnong h...MORE

¤ashoh ki nongkyrshan Congress bad NPP ha Betasing

Tura, Jymmang, 24: Ki nongkyrshan ka National Peopleĺs Party (NPP) bad ki nongkyrshan ka Congress mynta ka sngi palei ki la iapynibor da kaba ´akynrup paramet ha Ampati Constituency kat haduh ba ki pu...MORE

Yn pyntreikam ´a ka Cinematograph Act ha SWKH

Mawkyrwat, Jymmang 24: Ka Deputy Commissioner jong ka South West Khasi Hills District, Mawkyrwat ka la ai ´a kane ka jingpynbna paidbah ba yn pyntreikam ´a ka Cinematograph Act 1952 ha baroh kawei ka ...MORE

Khlem Labour License bylla sngi ki bar jylla

Shillong, Jymmang, 24: Ka Khun Hyn˝iewtrep National Awakening Movement (KHNAM) State Youth Wing kaba la hiar khynra Labour License kyndit hynne ka sngi ha ki katto katne ki jaka trei ha ka thai˝ Mawdi...MORE

Kynrei ki kam leh beijot shi ´ing shi sem ha WKH: Shabong

Nongstoi˝, Jymmang 24: Ka District Child Protection Unit Nongstoi˝, ha ryngkat ka jing´atreilang bad ka Mawthadraishan Social Service Organisation, ha ka sngi palei jong ka taiew ka la pynlong ´a ka j...MORE

Thnem ka ´ew die ngap ba la pynlong da ka ophis u DHO WKHD

Nongstoi˝, Jymmang 24 : Ka ´ew die ngap kaba nynkong eh ha West Khasi Hills kaba la pynlong da ka ophis jong u District Horticulture Officer ha ka sngi Palei ka la long kaba thnem na ka jingwan poi k...MORE

Sngewkhia ki samla Kur Kharsyntiew

Shillong: Ka Seng Samla Kur Kharsyntiew, ka la pynpaw ka jingsngewkhia halor ki samla pule jong ka Kur kiba thmu ban leit pule ha ki lai˝ bapher bapher ha jylla bad shabar ruh. Kumta halor kane ka Sen...MORE

29 tarik yn sdang ka leh niam jong ka Raid Mylliem

Shillong, Jymmang :Ka Dorbar u San Kur u Khatwei Kur ka Raid Mylliem ha u kyrwoh lyngba u Myntri MB Kharlukhi Secretary ka Raid Mylliem da kane ka pyntip ba ka leh niam jong ka Raid Mylliem ia kaba yn...MORE

Yn ´atreilang ka NPP bad BJP Ranikor na ka bynta ka election MDC

Shillong, Jymmang :Ka Seng NPP bad BJP Ranikor constituency kala pynlong ´a ka jing´alang ha ka 22 tarik mynta u bnai hapoh Hills Star Hostel ha kaba la pyn´aid da u President ka NPP u Bah C.Shangdia...MORE

¤oh nongkit kam thymmai ka Dorbar Shnong Sohphoh WJHD

Jowai, Jymmang : Ka Dorbar pyllun jong ka shnong Sohphoh kaba hap hapoh ka Elaka Nartiang West Jai˝tia Hills ka la pynthymmai ´a ki Nongkitkam jong ka, ha kaba la jied ´a u Rangbah Shnong haka 8 tarik...MORE

Kyntu ka JYF ban pynkloi ´a ka jingtohkit halor ka jingshah pyn´ap u President

Jowai, Jymmang : Ka Jai˝tia Youth Federation (JYF) seng kmie ha ka kyrwoh ba la phah da u Socio and Economic Secretary ka seng ma Wanbun Dkhar u la pynpaw ka jingsngewkhia halor ka jingtohkit ´a ka ...MORE

Pynlong jingai jinghikai ka DDM ha Mawkyrwat

Mawkyrwat, Jymmang 24: Khnang ban ai jingpynsngewthuh na ka bynta ki paidbah halor ka jingktah jong ka jingwanlyngshop jong ka mariang bad ban ai ruh ki jingbthah ban tehlakam ´a ka jingpynjot jong ka...MORE

¤oh kyrdan Ph.D I Kong Iadalangki Bamon

Shillong, Jymmang:I Kong Iadalangki Bamon I la ´oh pdiang ´a ka kyrdan Doctor of Philosophy (Ph.D) na ka skulbah North Eastern Hill University, Shillong.Ka Thesis kaba I la thoh kadei ôStudies on the...MORE