««|Khlad ka longkmie mynsaw 6 ngut ba shah tynrah kali ha Mookyndur    ««|Kynnoh ka BJP ba dei ka Congress ba rhah ban pynkhyllem ļa ka PDF ha KHADC    ««|Kem ki pulit ia u Finance Secy bad ar ngut ki dkhot ka KSU North Khasi Hills    ««|Ļa kren u CM ban pynkhlaiń kam khaļi bad ka Bangladesh    ««|Pynhap pyrda ka Shillong Commerce College ļa ka jingrakhe Jubili 50 snem    ««|Rai kyrshan ka Nongsohphoh ļa u Bah Paul Lyngdoh ha ka elekshon MLA-2018    ««|Dawa ka BJP ban tohkit halor ka jingsaphriang khubor pynthohbria ļa ka Party


“ Ka Burom Bad Ka Akor Ki Sdang Na La Rympei ”

G.Phaiyolin Nongrum, Nongthymmai, Pohktieh

16 March, 2017

To ngin ļa pyrkhat thymmai ruh ļa ka burom ka akor kumba ju ong ki riew tymmen ka akor Khasi, hooid ki dkhar ruh don kiba don ka akor ļa kata ngim lah ban len hynrei haba ngi u trai shnong ngi ri la ka akor uba nabar lei u hap ban pynbud kumba ngi long.

Haba nga ļohsngew sharum shaneng ba ki briew ki ud ļa ka jinghiar dor ka akor Khasi ne Akor Sohra, nga sngew dei ban ong kumne harum.

* Ki Myllung ki ong ka Ri Khasi ka long ka ri ba shong ki Blei, namar dei ka akor burom.

* Ka akor ka rieh ha ki samla, ki khynnah bad wat ki rangbah ļa kata ngin lap ha ka ktien ka thylliej ka rukom ļaid ka rukom peit bad ka kren ka khana lane ka riam ka beit. Kine ki long ki atiar kiba la hikai ļa ngi u mynbarim ba jah. Kine ki san tylli ki atiar (moral values) kiba ngi la hiar pateng na ki longshwa jong ngi ki don kyrhai ha kiba bun ki ļing ki sem jong ngi, hynrei ki lah ban nang jah rngai noh lada ngim nang kumno ban ri kyndong ļa ki bad hikai ha ki longdien jong ngi ha ka rukom kaba ni bad kaba thir ksai bha.

* Ki kmie ki kpa bad ki khun ki long ki lai tylli ki mawbyrsiew ki ban ļa kyrshan ļa ka akor burom.

* Ha la ki ļing ki sem, ki dei ban don ka jingļadei kaba jan bha.

* Lada ki khun ki tam ne palat ha ka ļaid ka ļeng ne ki tam sneng, bad haba u kpa u sneng ne mai ļa ki khun ka kmie kam dei ban pyrshah ne ban ļada `rapjot bad ban ļania kylla na ka bynta ki khun namar ka sngew kumba u la kren palat, hooid ka mynsiem kmie, ka don ka jingsngewpangnud ban ļohsngew ba ki shah mai ki khun hano hano ruh, pynban kane ka jingsngew * (Possessive) bad ka jingļatuklar noh haba shah mai ki khun ha u kpa ka long pynban ka atiar ļaknieh jingieid hapdeng u kpa bad ka kmie na ki khun bad ki khun ki rieh hapoh ka jinglap-lap jong ka kmie bad wat la u kpa u kren ļa kaba dei ruh, kim pdiang shuh. Kane ka jingsdang ban tuklar jong ka kmie ļa u kpa ba lah ba ļai pynjngai noh bad ka long ka daw bah ka ban ļalam bakla ļa ki khun.

* Ki longļing ha ka juk ba mynta ki don ha tmier jong ka jingļapait ļapra khamtam ha kabaļadei bad ki khun- ka kmie- u kpa namar ka jingļania ļa mai ka mih na I ba rit baria, bad ka jingbym pyndem markylliang kaba mih na ka jingļakob bad jingļabeiń, wei ļa I wei pat. Khamtam haba u kpa u long u ba kham duna ka kamai bad ba ka kmie ka long kaba kham bit kham biang. Hynrei ha ka kam long kmie longkpa ka jingļaryngkat dor ha khmat ki khun ka long ka atiar kaba khraw ban saińdur ļa ka ļing kaba ļaid beit bad ki khun kiba don burom akor.

* Ki long ļing kiba don u kpa uba dih buaid ka dap tang da ki jingļakajia bad ka ļa mai namar ki bun ki jingduna ha ka kamai kajih, ka bam ka dih bad ka kup ka sem, ka bai skul bad bai kot ļa ki khun, kumjuh ruh ki kamram kiba dei na ka bynta ka jingļabit lang ha ļing ki dkoh noh namar Ka jingļatiplem kam don shuh. Katba na ka liang ka kmie pat lada kam kit khia ne leh klet noh ļa ki kamram kum ka kmie jong ka ļing ban pynbiang ļa ki jingdonkam I barit baria kiba dawa na ka kamram jong ka kmie, kane ka jingleh klet jong ka kmie suki suki ka pynlong ļa ki khun bad u kpa ban wad la ka jong ka lynti ban bam kat kaba ļoh, leit kat shaba kwah bad sah kat sha bamon. Dei hangne ba ki khun ki sakma noh bad im ha ka jingisynei jong ki lok ki jor, ki marjan marpa, ne kiba ha ļing kat shaba ļoh jingshaniah. Na ka bynta kito kiba bit ba biang ha ka kamai kin shu ber da ka pisa ha ka por ba ki khun ki donkam ļa ka jingieit jong ki kmie ki kpa. Kane ka long ka atiar kaba sniew tam kaba ļalam ļa ki khun sha ka jingjot, ki dih kiad, ki dih Drug bad pynjot ļa ki khun samla jong kiwei pat tang ban lut ka por bad ka spah ba ai ki kmie ki kpa (Menance od the society). Ki poi ļing khlem ka por bad ki thiah katba mon bad bam katba mon. kumba bam hotel , ym don ka bamja lang ne duwai lang, ka por ļa ki kam don dor ei ei. * Don ki longkpa kiba nang ban sneng khun tang ha ka por ba kim neh shuh wat ban ļeng ļalade, ki kren da ki ktien khlem akor. Shi kyntien kin nang la dap da ki ktien sih ktien sang kaba phalang bad ļalam bakla ļa ki khun ba dang lung ki jingmut jingpyrkhat. Sa ka shoh ka tied bad byrngem byrsit, kane ka jingleh ka pyndik ļa ka mynsiem jong kiba dang lung bad ynda ki la mlien ļa kane ka jingim kin long ki atiar kiba kham sniew shuh shuh ban ļa ki kmie ki kpa jong ki. Kane ka pynkha roi ļa ka jingbitar, ka jingpynhiar kput bad ka daw bah jong ka jingjot, kaba pynlong ļa ki khun ban isih ļa ki kmie ki kpa bad phaidien pat sha ka jingisynei jong kiwei ki bym dei ka kmie ne u kpa nongkha bad sakma ha ka jingim bad kharoi ka tuh ka thiem, ka thok ka shukor bad bun ki kam runar kiba ngi ļohi ha kine ki sngi.

* Ki kmie ki kpa ki don ka jingkit kaba khia naduh ba dang rit ki khun haduh kiba la heh, ki khun, ki la nang ban riam ban beit ki la nang ban ļa khleh paralok ki kwah ban riam kumba riam ka juk mynta, dei hangne kein ngin ļoh i ia ki khun shynrang ba ki phong ki patlun kiba shu wah harum syngkai bad i hem patlun pat ki khylliap bad sar ha madan bad ki khun kynthei ki dei ba riam da ki riam kiba ha ka jaka ban ļada ļa ka burom kynthei ne ban da ļa ka doh ki phong da ki riam kiba iskuiń kiba pyni lut ļa u sohpet bad ļa shiteng ka shadem jong ki kaba wat ki kmie ki kpa jong ki ruh kim nud ban peit. Kumta ka dei ka kamram jong ka kmie bad u kpa ban hikai ļa ki khun ban riam da ki jaiń kiba da ļa ka ijot jong ki kynthei la ki dei ki patlun ne ki salwar ne kino kino ki fashion kiba ļahap ban riam ha ļing ha sem bad ha ka leit ka wan ban lait ka thadrong bad thad burom ļa ka ļing ka sem. * Hynrei ki kmie ki kpa kiba don ha ka jingļaieit iwei ļa iwei pat ki lum ļa ki khun ban ļa bam ja ryngkat ban soi ka ja ka jhur ban ļoh I ba ki khun ki poi ļing ha ka por kaba biang. Ki thiah da ka por bad khie dang step. Lada ieit, buddien, bad synran, ļa la ki khun ha kti ha kjat naduh ba ki dang rit, kham ńiar eh ba kin poi haduh u pud u ban thad ļa ka akor.

* Ki ktien ba ki kren ha lynti syngkien, ka long kaba sngewsuhjer ban sngap, namar tang shu ang shi kyntien la ļohsngew da ka ktien sniew. Ka khmat ba ki peit ka pyni ļa ka jingmut kaba khim.

* Ka dei ka kamram jong ki kmie ki kpa ban long ki nongbsap bad ki pasiaw ha la ki khun ha la ļing la sem naduh ba ki khie naba thiah baroh shi sngi haduh ban da miet namar ki khun ki kham ļajan bad ki kmie ki kpa, kiba ri ba kdup ļa ki ym ļa ki kmie ki kpa ki theh bad ai mon ne ai huspai ļa la ki khun.

* Ki Jaka ba dum kin ym long ki jaka ban rieh ki khun samla shynrang ban ļa dih kiad, khalai ban ļa suhbuit ļa ki kam sniew. Ki surok bad ki nala kin ym long ki jaka bret ļa ki bilor kiad. Bad ki plastic ba thep ļa ki jingbam bad jingdih kiba har rukom.

Ha ka pyrthei ba ļar u briew u long u ba nyng kong eh ban wad ļa ka jingieit bad jingshakri kaba neh, ka jingieit ki kmie ki kpa ļa la ki khun, ka jingieit ļa ka mariang sawdong sawkun, ka jingieit ļa ka ļing ka sem. Ka jingieit jong ki khun ļa la ki kmie ki kpa, ka jingieit ļa ka shnong ka thaw bad kumta ter ter. Kumta nga kitbok kit rwiang ļa ki kmie ki kpa kiba la don la ki khun ha ļing la ki long kiba dang rit ne kiba la san, kiba dang sdang ļa la u khiewja thymmei ne ba la kham rim. Ki longļing jong ki Khasi Jaińtia jong ngi shityllup ka ri jong ngi ha la rympei, kin pyrkhat thymmai kumno ban ri la ka burom ka akor da kaba ai ļa ka nuksa kaba bha tam.

Lada ki khun ki ļoh ļa ka jinghikai na la ki kmie ki kpa, kine ki khun kin long ki nongļoh pateng ļa kito ki jinghikai, kiba ym don ka spah ka ban kham kordor ban ļa ka akor bad ka akor kan neh bad sieng iewbih ha Ri Khasi Jaińtia jong ngi.



Wat hapdeng ka jingpynthut ka mariang yn bteng beit ka jingkhynra ļa ki GNLA

Shillong, Jylliew 24 : Wat hapdeng ka jingpynthut jong ka mariang hynrei ka jingkhynra ļa ki dkhot ka seng Garo National Liberation Army (GNLA) kan ļai bteng beit nangne shakhmat.Halor kane ki bor ba ...MORE

Pynkup burom ka Red FM ļa i samla Sylviana

Shillong, Jylliew, 24: Ka Red FM 93.5 Shillong ka la pynkup burom ļa i Samla Sylviana L. Mawlong i ba dei na Shnong Mairang,West Khasi Hills,iba la wanrah ļa ka nam ka burom ļa ka jylla Meghalaya lyn...MORE

Pynkup burom ka St. Dominic Savio’s HSS ļa ki samla pule

Shillong, Jylliew, 24: Ka St. Dominic Savio's Higher Secondary School, Mawkhar, Shillong ka la pynkup burom ļa ki khynnah skul kiba wan shakhmat ha ka result SSLC bad HSSLC jong ka MBOSE mynta u snem ...MORE

Ļoh kem nongkhaļi drok ki BSF

Shillong, Jylliew 24: Ki shipai BSF kiba don ha Borsora jong ka South West Khasi Hills District haba ki la ļohi ļa kawei ka thuk thuk kaba ļaid sha rum shaneng bad ki la i suba bad haba ki la bat ļa ...MORE

Pynsaphriang ki pulit ļa ka dur ba shu dro jong u nonglute ksiar ha Smit

Shillong, Jylliew 24 : Ki pulit ka jylla ki la pynsaphriang sha kylleng ki jaka ļa ka dur ba la shu dro jong uwei u bar jylla uba la ot shympriah kti, pajut ļa ki sohshkor bad loket jong iwei i long k...MORE

Ha ka kyrdan Grade-B ļoh pdiang ka Nongtalang College na ka NAAC

Shillong, Jylliew, 24: Ka Nongtalang College, kaba long kawei na ki kolej kaba ai jingshakri ļa ki samla pule ha ka thaiń War Jaińtia ka la ļoh ļa ka jingithuh da kaba ļohpdiang ļa ka kyrdan ' Grade- ...MORE